Mướp là loại rau quen thuộc trong bữa cơm của nhiều gia đình, đặc biệt được ưa chuộng vào mùa hè nhờ vị ngọt thanh, nhiều nước và dễ chế biến thành các món canh, xào hay luộc. Không chỉ giúp bữa ăn thêm thanh mát, mướp còn được đánh giá là thực phẩm giàu dinh dưỡng, hỗ trợ giải nhiệt trong những ngày nắng nóng.
Tuy nhiên, các chuyên gia dinh dưỡng cho rằng dù là thực phẩm tốt, mướp cũng không phù hợp với tất cả mọi người. Việc ăn quá nhiều hoặc sử dụng không đúng cách có thể gây ảnh hưởng không mong muốn đến sức khỏe.
Theo quan niệm Đông y, mướp có vị ngọt, tính mát, có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, hỗ trợ tiêu hóa và bổ sung nước cho cơ thể. Dưới góc độ dinh dưỡng hiện đại, loại rau này chứa nhiều chất xơ, vitamin C, vitamin nhóm B, kali cùng các hợp chất chống oxy hóa. Nhờ lượng calo thấp và hàm lượng nước cao, mướp còn là thực phẩm thích hợp cho người muốn kiểm soát cân nặng hoặc tăng cường bổ sung rau xanh trong khẩu phần ăn.
Một trong những nhóm cần hạn chế ăn nhiều mướp là người có hệ tiêu hóa yếu. Hàm lượng nước và chất xơ dồi dào trong mướp có thể kích thích nhu động ruột hoạt động mạnh hơn.
Với những người thường xuyên đầy bụng, đau bụng, mắc hội chứng ruột kích thích hoặc dễ bị tiêu chảy, việc ăn quá nhiều mướp có thể khiến các triệu chứng trở nên nghiêm trọng hơn. Nếu vẫn muốn sử dụng, nên ăn với lượng vừa phải và chế biến chín kỹ.
Những người có thể trạng hàn, thường xuyên lạnh tay chân, lạnh bụng, huyết áp thấp hoặc cơ thể suy nhược cũng không nên lạm dụng loại rau này. Do có tính mát, mướp có thể khiến cơ thể thêm mệt mỏi, đặc biệt ở người cao tuổi hoặc người có sức đề kháng kém. Khi chế biến, có thể kết hợp với gừng, hành hoặc tỏi để cân bằng tính hàn của món ăn.
Ngoài ra, người đang mắc bệnh tiêu chảy mạn tính hoặc các rối loạn đường ruột cũng cần thận trọng. Mặc dù chất xơ trong mướp có lợi với người bị táo bón nhưng với người đường ruột nhạy cảm, lượng chất xơ lớn lại có thể làm tăng nhu động ruột, khiến tình trạng đau bụng và đi ngoài kéo dài nặng hơn.
Bên cạnh việc lựa chọn đúng đối tượng, cách sử dụng mướp cũng rất quan trọng. Các chuyên gia khuyến nghị nên ưu tiên những món canh, hấp hoặc xào nhanh thay vì ăn mướp để lạnh hoặc chế biến thành món nguội, bởi thực phẩm lạnh có thể gây kích thích dạ dày và đường ruột.
Đặc biệt, tuyệt đối không nên sử dụng những quả mướp có vị đắng bất thường. Đây có thể là dấu hiệu của hợp chất cucurbitacin - một độc tố tự nhiên xuất hiện ở một số loại thuộc họ bầu bí. Chất này không bị phá hủy hoàn toàn khi nấu chín và có nguy cơ gây buồn nôn, nôn, đau bụng, tiêu chảy, thậm chí ngộ độc nếu ăn với lượng lớn.
Đối với người khỏe mạnh, mướp vẫn là lựa chọn tốt trong thực đơn mùa hè. Tuy nhiên, chỉ nên ăn khoảng 2-3 bữa mỗi tuần, kết hợp cùng các nguồn protein như tôm, thịt nạc, trứng hoặc đậu phụ để bảo đảm bữa ăn cân đối. Việc đa dạng thực phẩm và sử dụng đúng cách vẫn là chìa khóa giúp phát huy tối đa lợi ích của loại rau quen thuộc này.
Xem thêm: Không chỉ cá hồi, 3 thực phẩm giàu vitamin D tốt cho sức khỏe
