Năm 2020 là một năm vô cùng đặc biệt. Đối với thế giới hiện đại, đây là năm đầu tiên mà con người học cách sống chung với một đại dịch. Đối với ngành công nghiệp giải trí, năm 2020 mang đến những trải nghiệm chưa từng có, khi những người nổi tiếng tập làm quen với việc biểu diễn, giao lưu trực tuyến, trước màn hình các thiết bị điện tử để phần nào mang đến hy vọng, niềm vui cho những khán giả yêu mến họ.
Đối với V-Pop, thị trường nhận được những lợi thế nhờ vào công tác chống dịch COVID-19 đầy hiệu quả của Việt Nam, nhưng không vì thế mà năm 2020 không đáng nhớ. Những người theo dõi đầy đủ mọi diễn biến của 366 ngày vừa qua có thể kể nhanh những gì đã diễn ra với V-Pop trong một vài hashtag. Điều có thể khẳng định là trong năm vừa qua, V-Pop tiếp tục tiến thêm một bước trong việc mang lại những giá trị thực cho chính những nghệ sĩ đã và đang cống hiến hết mình, cũng như cho những khán giả đã không ngừng tin tưởng vào sự chuyển mình của nhạc Việt.
Mười năm trước, nhạc rap chịu không ít những lời phê bình từ truyền thông, những nhà quản lý âm nhạc và một bộ phận không nhỏ những người làm nghề lẫn khán giả. Thời đó, ở Việt Nam tồn tại một cộng đồng rap “underground”, nơi những rapper chỉ xuất hiện qua những “con track” được phát hành trên mạng, một vài buổi giao lưu nhỏ lẻ và như những siêu anh hùng trong truyện tranh vì ban ngày họ là một con người hoàn toàn khác.
Đến thời điểm hiện nay, rapper mang một bộ mặt hoàn toàn mới. Họ đường hoàng bước đi trong những sự kiện giải trí đẳng cấp – những lễ hội thời trang, những đêm nhạc đông khán giả, những mẩu quảng cáo giờ vàng và trên sóng truyền hình quốc gia. Mới đây, RICA – á quân của King of Rap còn vinh dự được xuất hiện trong một sự kiện chính luận, điều chưa từng có từ trước tới nay. Nhưng chúng đã xảy ra, vì đây là năm 2020 của những chuyện tưởng như là không thể.
RichChoi - Hà Lê trình diễn tại King Of Rap.
Tất nhiên, phải mất mười năm để nhạc Rap có được chỗ đứng của nó như bây giờ. Các rapper đã nỗ lực thay đổi hình ảnh bản thân, để qua đó giúp mọi người thay đổi cách nhìn đến với Rap. Những câu chữ vẫn vô cùng thẳng thắn, nhưng nếu như ở quá khứ chúng mang nhiều phần bạo lực, giờ đây chúng đã biến hóa thành những tâm tư, bộc bạch rất thật về cuộc sống, tình yêu và những quyết tâm, rắn rỏi của tuổi trẻ. Mà King of Rap lên sóng suốt 3 tháng rưỡi là minh chứng rõ nét nhất cho điều đó.
Rap thực sự đã trỗi dậy. Tất nhiên, những hình xăm trên da các rapper vẫn còn, nhưng nếu ngày xưa chúng đại diện cho một nền văn hóa đường phố đơn thuần, thì nay qua ca từ của Đen Vâu trong Trời hôm nay nhiều mây cực, chúng trở thành một bài học đầy triết lý.
Giờ đây, nhà đài, nhà sản xuất đã có lý do để làm ra cuộc thi tìm kiếm tài năng rap, hay đưa yếu tố rap, hip-hop vào những cuộc thi âm nhạc sẵn có. Và thành công của rap sẽ là hình mẫu lý tưởng để những rapper từ Hustlgang, 7LD, GVR hay TayNguyenSound phát triển mạnh mẽ hơn nữa. Và năm 2021 tới, không biết chừng, nhạc Rap sẽ còn mang đến những điều quý giá, góp phần vào sự phát triển của thị trường âm nhạc Việt.
Xuất phát muộn hơn nhạc Rap, nhưng trong một năm vừa qua dòng nhạc “indie” cũng đã tìm được chỗ đứng vững chãi của riêng mình, tất nhiên là theo một cách rất Việt Nam.
Một điều chắc chắn là những nghệ sĩ làm nhạc độc lập không tư duy theo kiểu “thị trường”. Họ xa lạ với cách mà “mainstream” vận hành, cũng như những thể loại truyền thống được số đông theo đuổi và thể hiện. Họ dùng tất cả tài năng của mình để làm nên những bài nhạc mà nghe một lần thì người nghe sẽ biết được họ là ai.
Những con người “indie” đã bắt đầu con đường âm nhạc của mình từ vài năm trước đây, nhưng thật sự nổi bật nhờ vào năm 2020. Đó là Vũ. – chàng trai ngày nào khiến bao tâm hồn mong manh chao đảo với ca khúc Lạ lùng đậm chất ballad, nay đã bảnh bao hơn, tiếp tục phiêu lưu với giai điệu và những ý tưởng âm nhạc của mình.
Đó là Vĩnh Khuất – người cách đây 2 năm còn cháy bỏng với So long trên sóng truyền hình để rồi được đông đảo bạn trẻ tìm đến, nay đã trở thành một cái tên không thể thiếu trong danh sách phát nhạc của nhiều người. Đó là Chillies – nhóm nhạc từng làm nên hiện tượng Và thế là hết của đầu năm ngoái, giờ đây đã được hậu thuẫn về mặt tài chính để cho ra những sản phẩm âm nhạc thực sự có chiều sâu như Vùng ký ức hồi đầu năm. Mới đây nhất là Qua khung cửa sổ. Và đó còn là Trang, Ngọt, Cá Hồi Hoang,... cùng rất nhiều tên tuổi mới mà những khán giả của V-Pop bắt đầu làm quen trong năm nay.
Sự bùng nổ của những nghệ sĩ indie, một phần đến từ mạng xã hội, một phần đến từ những công ty âm nhạc của nước ngoài mới đặt chân đến Việt Nam như Universal Music Group hay Warner Music, nhưng phần lớn là nhờ vào việc họ bứt lên khỏi đám đông những người trẻ theo đuổi âm nhạc nhờ vào tài năng và nét quyến rũ đặc biệt. Họ tìm nhiều cách để trình diễn, lan tỏa sản phẩm của mình đến với công chúng, và nhờ vào sự sáng tạo của những nghệ sĩ indie, công chúng cũng cảm thấy mình được trân trọng.
Chắc chắn sẽ còn rất nhiều việc phải làm để những nghệ sĩ indie có được tương lai tươi sáng hơn trong năm tới, nhưng sự xuất hiện của họ báo hiệu một làn sóng mới khó có thể dập tắt – một làn sóng của sự tự do trong âm nhạc và cách thể hiện. Chưa cần đến những sân khấu lớn hay những hợp đồng “khủng”, nhạc indie đã, đang và sẽ được tiếp lửa bởi năng lượng sáng tạo trẻ trung, thứ mà V-Pop sẽ cần đến nếu như muốn tiếp tục giữ được mình trong thế giới văn hóa – giải trí ngày càng “phẳng”.
Trong một năm mà tưởng như dịch bệnh sẽ khiến những sự kết hợp giữa các nghệ sĩ trở nên khó khăn hơn thì ở Việt Nam, những sự kết hợp lại nở rộ và khiến cho các nghệ sĩ được quan tâm nhiều hơn. Và thậm chí, nhìn từ hướng ngược lại, những nghệ sĩ chọn “rời xa” nhau thì không thể chạm tới thành công của chính mình như những năm trước đó, với những ví dụ điển hình là sự chia ly của cặp đôi Jack – K-ICM hay Châu Đăng Khoa – Orange.
Tất nhiên, thành công của những bản song ca không đến từ việc thu hút được nhiều hơn hai “hội fan”, mà đến từ chất lượng thực sự của ca khúc. Nếu đó là một ca khúc song ca trữ tình, sâu lắng, những giọng ca tham gia vào ca khúc đó phải chạm được vào cảm xúc của người nghe; nếu là một bản nhạc vui tươi, sôi động, yêu cầu đối với những nghệ sĩ góp giọng sẽ là truyền tải được năng lượng vào trong giọng hát.
Bích Phương kết hợp cùng traitimtrongvang trong em bỏ hút thuốc chưa
Có thể kể đến rất nhiều ca khúc hát đôi đã thành công trong năm vừa qua, từ Sao anh chưa về nhà của cặp đôi Amee – Ricky Star, em bỏ hút thuốc chưa của Bích Phương với traitimtrongvang cho đến Cần gì hơn? của Tiên Tiên – JustaTee hay Người ơi người ở đừng về của Đức Phúc – Suboi... Những sự kết hợp có lúc là giữa hai ca sĩ với nhau, có lúc là giữa ca sĩ và một producer đầy thương hiệu, nhưng đều mang ý đồ ghi nhận một sự giao thoa giữa phong cách của những cá tính riêng biệt.
Cần ghi nhận “hát đôi”, “ghép đôi” là một điểm nhấn của V-Pop trong năm 2020, bởi “cặp đôi” cũng chính là những gì mà công chúng nhìn thấy ở làng giải trí Việt Nam trong năm nay. Ngoài âm nhạc, cũng phải nói là có lẽ chưa bao giờ showbiz Việt được chứng kiến một năm có nhiều ngôi sao “lên xe hoa” đến như vậy, với những câu chuyện hạnh phúc, những hình ảnh, video về những đám cưới đẹp như cổ tích được lan tỏa khắp các mặt báo và mang nhiều hiệu ứng tích cực.
Chất liệu văn hóa thực tế không phải là điều quá mới mẻ mà V-Pop chưa từng thử. Nhưng trong một, hai năm gần đây, chất liệu dân gian, văn hóa dần trở nên rõ rệt khi các nghệ sĩ muốn ghi dấu bản sắc Việt Nam đối với bạn bè quốc tế. Và đến năm 2020, xu hướng này trở nên rõ rệt, đa dạng hơn, là một lãnh địa cho những kẻ dám thử sức trên con đường “vươn ra biển lớn”.
MV Không thể cùng nhau suốt kiếp của Hòa Minzy gây ấn tượng trong năm 2020.
Chất liệu xưa trong âm nhạc V-Pop – vốn còn được gọi là “dân gian đương đại” – không có nhiều. Ở V-Pop năm nay, nhắc đến dân gian đương đại là nhắc đến tên tuổi của DTAP. Sau thành công vang dội của năm 2019, năm nay những chàng trai “đệ tử anh Phong (nhạc sĩ Nguyễn Hải Phong)” tiếp tục cho thấy họ có khả năng tạo “hit” từ những giai điệu, âm thanh dân gian. Người ơi người ở đừng về của Đức Phúc, Ngải tình của Thủy Tiên đều có dấu ấn riêng mà DTAP tạo ra. Thành công của DTAP là động lực để những nhạc sĩ, producer đồng nghiệp tự tin hơn khi đưa chất liệu xưa vào trong âm nhạc.
Đối với các music video, các đạo diễn có nhiều “chất liệu xưa” hơn trong việc thực hiện sản phẩm của mình: từ những bối cảnh dân gian, cho đến những câu chuyện lịch sử. Trong năm 2020 vừa qua, hẳn không ít người yêu thích hình ảnh của hoàng hậu Nam Phương trong Không thể cùng nhau suốt kiếp của Hòa Minzy, hay thổn thức với câu chuyện tình yêu đầy éo le lấy bối cảnh của Đà Lạt xưa trong Gặp nhưng không ở lại của Hiền Hồ...
DTAP thể hiện dấu ấn qua Người ơi người ở đừng về của Đức Phúc.
Tất nhiên, không phải trường hợp nào cũng gặt hái được thành công. Cần nhìn nhận một thực tế là: không phải nghệ sĩ nào cũng có thể dùng chất liệu xưa trong âm nhạc hay hình ảnh để ghi dấu ấn tích cực. Điều quan trọng là người nghệ sĩ cùng ê-kíp cần nắm bắt cái hồn cốt mình muốn truyền tải, cùng với đó là lắng nghe công chúng nhiều hơn nữa để âm nhạc của mình mang nét hoài niệm một cách thực sự sâu sắc, chiếm được trái tim khán giả.
TikTok, mạng xã hội thu gọn cả thế giới vào trong những video hình chữ nhật, đang tận hưởng thời gian huy hoàng của mình; năm vừa qua TikTok đã vượt Facebook trở thành ứng dụng được tải về nhiều nhất trên cả hai kho ứng dụng trên Android và iOS. Sự ảnh hưởng của TikTok được cộng hưởng với năng lượng khổng lồ mà những thế hệ trẻ thuộc nhóm “Gen Z” và “Gen Alpha”, vốn bị kiềm chế trong năm qua vì phải... ở nhà do đại dịch.
Ca khúc Mượn rượu tỏ tình được Emily - HIEUTHUHAI - Right làm mới trên sân khấu King Of Rap "gây sốt" trên Tik Tok.
Nhờ TikTok, rất nhiều bài hát - cả cũ lẫn mới - đã được lan tỏa qua những hashtag, nội dung sáng tạo dưới rất nhiều thể loại. Những “trào lưu” liên tục được xuất hiện cùng với những sản phẩm âm nhạc được những nghệ sĩ trẻ như MIN, Đức Phúc, Hoàng Thùy Linh, JustaTee... ra mắt.
Ảnh hưởng không thể chối cãi của TikTok có thể thấy rõ nhất trong cách các nghệ sĩ Việt làm MV trong năm vừa qua. Phàm những sản phẩm âm nhạc lên đến hàng triệu và có thể là hàng chục triệu lượt xem, nghe đều có những giai điệu sôi động, nhịp nhàng, và nếu là MV thì sẽ có... ít nhất một điệu nhảy. Sau sự hợp tác của Quang Đăng với Bộ Y tế trong công cuộc chống COVID-19 được hưởng ứng, đây đã trở thành “công thức vàng” để các nghệ sĩ khác học hỏi. Và kể từ đó, các “challenge” nối tiếp nhau đã giúp cho nhiều ca khúc tạo được hiệu ứng lan tỏa lớn trên mạng cho chính các ca khúc, những người thể hiện nó và đôi lúc là cả những người tham gia vào trào lưu.
Song, cũng có rất nhiều người xem rằng TikTok là một con “virus” phá hủy những sự sâu lắng mà âm nhạc vốn phải truyền tải. Nhờ TikTok, một bài hát hay không còn phải dựa vào những cấu trúc độc đáo, lời ca sâu sắc, mà đơn giản chỉ là 10-15 giây ngắn ngủi “gây nghiện”. Bên cạnh những sản phẩm âm nhạc được đầu tư nghiêm túc là những sản phẩm hời hợt, lặp đi lặp lại về giai điệu, và trong một số trường hợp đã mang lại phản hồi tiêu cực từ phía công chúng. Ngoài ra, TikTok còn vướng vào ồn ào bản quyền âm nhạc. Thế nhưng không thể phủ nhận TikTok là một từ khóa đáng bàn của năm qua.
ĐÚC KẾT
Thế hệ ca sĩ, nhóm nhạc của ngày nay đã tự tin hơn nhiều so với những người đi trước. Họ được quan tâm, chăm sóc, tạo điều kiện để có thể thỏa đam mê với âm nhạc, cho ra những album, music video, live show... ngay khi có thể.
Và thế hệ ca sĩ, nhóm nhạc của ngày nay cũng là những người nhiều tài năng để không còn cần đến quá nhiều chiêu trò. Những sự hào nhoáng của marketing sẽ không thể che đi tài năng thực thụ của một người nghệ sĩ, nếu họ biết tận dụng tài năng đấy đúng cách.
Năm 2020 của V-Pop, nhờ vào một thế hệ tài năng, đã vượt qua những giai đoạn khó khăn nhất. Năm 2021 được kỳ vọng sẽ là một năm khởi sắc, mang về nhiều cột mốc, dấu ấn cho thị trường âm nhạc Việt Nam, để từ đó khám phá được nhiều hơn những nghệ sĩ trẻ đầy đam mê.
Đọc