Khoai tây thường bị gắn với hình ảnh của các món chiên nhiều dầu mỡ như khoai tây chiên hay snack, khiến nhiều người cho rằng đây không phải thực phẩm tốt cho sức khỏe.
Tuy nhiên, một nghiên cứu mới được công bố trên Journal of Nutrition cho thấy nếu được chế biến đúng cách, khoai tây có thể mang lại nhiều lợi ích hơn chúng ta nghĩ, thậm chí góp phần giảm nguy cơ tử vong sớm.
Khoai tây không "xấu" như nhiều người vẫn nghĩ
Theo các chuyên gia dinh dưỡng, khoai tây là nguồn cung cấp nhiều dưỡng chất thiết yếu như kali, chất xơ, vitamin C và các hợp chất thực vật có hoạt tính sinh học, trong đó có axit phenolic - những chất có khả năng chống oxy hóa và hỗ trợ bảo vệ tế bào.
Ngoài ra, khoai tây còn chứa tinh bột kháng (resistant starch) khi được nấu chín, để nguội rồi hâm nóng lại. Loại tinh bột này hoạt động tương tự chất xơ trong cơ thể, góp phần nuôi dưỡng hệ vi sinh đường ruột và hỗ trợ sức khỏe tiêu hóa.
Dù vậy, trước đây vẫn chưa có đủ bằng chứng để đưa khoai tây vào nhóm thực phẩm được khuyến nghị giúp kéo dài tuổi thọ. Một số nghiên cứu ghi nhận người ăn nhiều khoai tây có nguy cơ tử vong do bệnh tim mạch thấp hơn, trong khi các nghiên cứu khác lại không tìm thấy mối liên hệ rõ ràng.
Theo Erik Kristoffer Arnesen, nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Khoa Dinh dưỡng, Đại học Oslo (Na Uy) và là một trong các tác giả nghiên cứu, nhiều nghiên cứu trước đây chủ yếu đánh giá các sản phẩm khoai tây chế biến sẵn như khoai tây chiên, thay vì khoai tây nguyên củ. Điều này có thể làm sai lệch kết quả vì chính dầu mỡ và muối mới là những yếu tố ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe.
Ăn khoai tây luộc có thể giúp kéo dài tuổi thọ
Trong nghiên cứu mới, các nhà khoa học đã theo dõi 77.297 người trưởng thành tại ba khu vực của Na Uy trong thời gian trung bình lên tới 33,5 năm. Người tham gia được ghi nhận chế độ ăn uống, đặc biệt là lượng khoai tây tiêu thụ mỗi tuần. Phần lớn khoai tây trong nghiên cứu được sử dụng dưới dạng luộc.
Kết quả cho thấy những người ăn ít nhất 14 củ khoai tây mỗi tuần có nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân thấp hơn 12% so với nhóm chỉ ăn từ 6 củ trở xuống mỗi tuần.
Không chỉ vậy, nhóm ăn nhiều khoai tây còn có nguy cơ tử vong do bệnh tim mạch, bệnh tim thiếu máu cục bộ và nhồi máu cơ tim thấp hơn.
Các nhà nghiên cứu cũng phát hiện rằng cứ mỗi 100 g khoai tây bổ sung vào khẩu phần ăn mỗi ngày sẽ giúp giảm khoảng 4% nguy cơ tử vong. Để dễ hình dung, một củ khoai tây cỡ trung bình nặng khoảng 175 g.
Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu nhấn mạnh kết quả này không có nghĩa khoai tây là "siêu thực phẩm", mà chỉ cho thấy loại củ này không gây hại như nhiều người vẫn lầm tưởng khi được chế biến lành mạnh.
Cách ăn khoai tây để tốt cho sức khỏe
Các chuyên gia khuyến cáo nên ưu tiên những phương pháp chế biến như luộc, hấp, nướng hoặc áp chảo với ít dầu, thay vì chiên ngập dầu.
Nguyên nhân là khi khoai tây được chiên ở nhiệt độ cao sẽ hình thành acrylamide - hợp chất sinh ra trong phản ứng Maillard giữa tinh bột và axit amin. Tổ chức y tế quốc tế hiện xếp acrylamide vào nhóm chất có khả năng gây ung thư ở người.
Trong khi đó, khoai tây luộc được nấu ở nhiệt độ thấp hơn ngưỡng tạo thành acrylamide nên được xem là lựa chọn an toàn hơn.
Để tăng giá trị dinh dưỡng, bạn có thể ăn khoai tây nướng cùng các loại rau củ và một ít dầu ô liu, dùng khoai tây thay bánh mì vào bữa sáng hoặc thêm khoai tây đã để nguội vào món salad cùng cá ngừ, cà chua và đậu gà.
Các chuyên gia cũng lưu ý rằng khoai tây chỉ phát huy lợi ích khi là một phần của chế độ ăn uống cân bằng, giàu rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và protein nạc, đồng thời hạn chế đường bổ sung, muối và thực phẩm chế biến sẵn.
Nói cách khác, thay vì loại bỏ khoai tây khỏi thực đơn vì lo ngại tăng cân hay ảnh hưởng sức khỏe, điều quan trọng là lựa chọn cách chế biến phù hợp và kiểm soát khẩu phần. Khi đó, loại củ quen thuộc này hoàn toàn có thể trở thành một thực phẩm bổ dưỡng, góp phần bảo vệ sức khỏe tim mạch và hỗ trợ kéo dài tuổi thọ.
Xem thêm: 5 đồ uống sau bữa tối giúp tăng cường sức khỏe tiêu hóa
