Theo hướng dẫn dinh dưỡng của nhiều cơ quan y tế, việc ăn cá với lượng phù hợp có thể mang lại lợi ích cho sức khỏe tim mạch và cung cấp các dưỡng chất cần thiết cho cơ thể. Tuy nhiên, điều quan trọng không chỉ nằm ở việc ăn cá thường xuyên mà còn là chọn loại cá, khẩu phần và cách chế biến phù hợp.
Người có cơ địa dị ứng với cá
Dị ứng cá có thể gây ra nhiều biểu hiện khác nhau, từ nhẹ như ngứa, nổi mề đay, đau bụng, nôn ói đến những phản ứng nghiêm trọng hơn.
Những người từng có tiền sử dị ứng với một loại cá cần thận trọng khi thử các loại cá khác, bởi một số người có thể phản ứng với nhiều loại cá. Nếu sau khi ăn cá xuất hiện các triệu chứng bất thường, đặc biệt là khó thở, sưng môi hoặc lưỡi, chóng mặt, cần được xử trí y tế kịp thời.
Với người đã được xác định dị ứng, không nên tự thử lại thực phẩm gây dị ứng chỉ để kiểm tra phản ứng của cơ thể.
Phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ cần chú ý loại cá
Cá vẫn có thể là một phần quan trọng trong chế độ ăn của phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ. Tuy nhiên, nhóm này cần đặc biệt chú ý đến hàm lượng thủy ngân trong cá.
Một số loại cá lớn có thể tích lũy nhiều thủy ngân hơn. Nếu hấp thụ quá nhiều thủy ngân trong thời gian dài, sức khỏe của hệ thần kinh có thể bị ảnh hưởng; thai nhi và trẻ nhỏ là những đối tượng đặc biệt cần được bảo vệ.
Vì vậy, thay vì loại bỏ hoàn toàn cá khỏi thực đơn, phụ nữ mang thai, người đang cho con bú và cha mẹ nên lựa chọn những loại cá có hàm lượng thủy ngân thấp, đồng thời đa dạng các loại cá trong khẩu phần. Cá cần được nấu chín kỹ trước khi ăn.
Người cần kiểm soát lượng muối và cách chế biến
Bản thân cá không nhất thiết là thực phẩm nhiều muối, nhưng cách chế biến có thể làm thay đổi đáng kể giá trị dinh dưỡng của món ăn.
Các món cá kho mặn, cá khô, cá muối hoặc những sản phẩm cá chế biến sẵn có thể chứa lượng natri cao. Người đang cần kiểm soát lượng muối trong chế độ ăn nên hạn chế những món này và ưu tiên cá tươi được hấp, luộc, nướng hoặc chế biến với lượng muối vừa phải.
Bên cạnh đó, chiên cá ngập dầu hoặc sử dụng quá nhiều nước sốt cũng có thể khiến món ăn chứa nhiều năng lượng hơn. Cách chế biến đơn giản thường là lựa chọn phù hợp hơn nếu mục tiêu là xây dựng chế độ ăn cân bằng.
Ăn cá thế nào để có lợi cho sức khỏe?
Không cần ăn thật nhiều cá để nhận được lợi ích. Điều quan trọng là duy trì chế độ ăn đa dạng, kết hợp cá với rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu và những nguồn protein khác.
Khi mua cá, nên ưu tiên nguồn thực phẩm rõ ràng, bảo quản đúng cách và chế biến chín kỹ. Việc thay đổi nhiều loại cá cũng giúp chế độ ăn đa dạng hơn và hạn chế việc tiếp xúc kéo dài với một loại cá có hàm lượng chất ô nhiễm cao.
Nhìn chung, cá là thực phẩm giàu dinh dưỡng và có thể xuất hiện thường xuyên trong một chế độ ăn lành mạnh, nhưng mỗi người cần lựa chọn loại cá và cách chế biến phù hợp với tình trạng sức khỏe. Đặc biệt, người có tiền sử dị ứng, phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ và những người cần kiểm soát lượng muối nên chú ý hơn khi xây dựng thực đơn.
Nếu có bệnh lý đặc biệt hoặc đang được bác sĩ yêu cầu tuân thủ chế độ ăn riêng, nên trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng thay vì tự ý thay đổi khẩu phần.
