Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cảnh báo đợt bùng phát bệnh do virus Bundibugyo (BVD) tại Cộng hòa Dân chủ Congo (DRC) đang diễn biến nghiêm trọng, với nguy cơ trở thành đợt dịch Ebola gây tử vong lớn nhất từng được ghi nhận nếu tốc độ lây lan hiện nay không được kiểm soát.
Theo Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus, dịch bệnh được chính thức công bố vào ngày 15/5/2026 đang gia tăng với tốc độ đáng lo ngại. Ông nhận định, nếu tình hình tiếp tục diễn biến như hiện tại, số người tử vong có thể vượt qua mức hơn 11.000 người trong đợt dịch Ebola Tây Phi giai đoạn 2014-2016 - thảm họa Ebola nghiêm trọng nhất từng được biết đến.
Trong thông cáo ngày 14/8, WHO cho biết tính đến ngày 12/8, đợt bùng phát hiện nay đã ghi nhận ít nhất 4.665 ca mắc và hơn 2.184 trường hợp tử vong. Tỷ lệ tử vong thô hiện ở mức khoảng 46,8%, cho thấy mức độ nguy hiểm của chủng virus đang lưu hành.
Đáng chú ý, dịch bệnh có thể đã âm thầm lan truyền nhiều tháng trước khi được phát hiện. Theo các dữ liệu được WHO phân tích, những trường hợp đầu tiên có khả năng xuất hiện từ tháng 2/2026, khoảng ba tháng trước khi dịch được chính thức tuyên bố.
Giám đốc WHO khu vực châu Phi Mohamed Janabi cho biết các chuyên gia đang phải chạy đua với tốc độ lây lan của virus. “Chúng ta đang đuổi theo virus, nhưng virus lại đang đi trước chúng ta”, ông nói trong một cuộc họp báo.
Theo ông Janabi, một phần nguyên nhân khiến dịch bệnh khó được nhận diện sớm là các triệu chứng ban đầu dễ bị nhầm lẫn với những bệnh phổ biến tại khu vực như sốt rét hoặc thương hàn. Điều này tạo điều kiện để virus tiếp tục lây lan trước khi người bệnh được chẩn đoán chính xác.
WHO đặt mục tiêu kiểm soát sự lây truyền trong vòng ba tháng tới. Tuy nhiên, tổ chức này thừa nhận đây là nhiệm vụ đặc biệt khó khăn trong bối cảnh hệ thống y tế địa phương đang chịu nhiều sức ép.
Đợt dịch năm 2026 do virus Bundibugyo gây ra, một chủng Ebola tương đối hiếm. Trước đó, chủng virus này từng được xác định trong các đợt bùng phát vào năm 2007 và 2012. Hiện chưa có vaccine hoặc thuốc điều trị đặc hiệu được phê duyệt để chữa bệnh do virus Bundibugyo.
Tình hình càng trở nên phức tạp bởi bất ổn kéo dài tại khu vực miền đông Congo, khiến các lực lượng y tế gặp nhiều trở ngại trong việc tiếp cận cộng đồng và truy vết người nhiễm. WHO cho biết nhân viên y tế hiện mới có thể tiếp cận khoảng 30% số ca bệnh được ghi nhận.
Bệnh do virus Bundibugyo có thời gian ủ bệnh từ 2 đến 21 ngày. Người nhiễm thường chỉ có khả năng lây truyền virus sau khi các triệu chứng xuất hiện. Ban đầu, bệnh có thể biểu hiện bằng sốt, mệt mỏi, đau cơ, đau đầu và đau họng. Sau đó, người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng nghiêm trọng ở đường tiêu hóa, suy giảm chức năng cơ quan và trong một số trường hợp có hiện tượng chảy máu.
Với số ca mắc và tử vong tiếp tục tăng, WHO đang thúc đẩy các biện pháp giám sát, chẩn đoán và kiểm soát lây nhiễm tại những khu vực bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, khả năng tiếp cận hạn chế cùng tình trạng bất ổn tại địa phương đang khiến cuộc chiến chống Ebola trở thành cuộc chạy đua với thời gian.
