Trong những mùa hè nắng nóng gần đây, trào lưu sử dụng bí đao như một "chiếc gối tự nhiên" để giải nhiệt trước khi ngủ ngày càng phổ biến tại Trung Quốc. Không chỉ người lớn, trẻ em mà thậm chí nhiều chủ nuôi thú cưng cũng mua bí đao về để chó, mèo ôm khi nghỉ ngơi với hy vọng giảm cảm giác oi bức. Tuy nhiên, một loạt sự cố bất ngờ liên quan đến phương pháp này đang khiến nhiều người phải dè chừng.
Mới đây, trên mạng xã hội Trung Quốc xuất hiện nhiều bài đăng chia sẻ về tình trạng bí đao bất ngờ nứt vỡ, thậm chí "phát nổ" ngay trong đêm. Phần ruột bên trong bị phân hủy, nước chua và mùi hôi tràn ra khắp chăn ga, khiến không ít gia đình rơi vào cảnh dở khóc dở cười.
Một trong những câu chuyện thu hút sự chú ý là chia sẻ của một bà mẹ Trung Quốc. Vì thấy nhiều người truyền tai nhau về công dụng giải nhiệt của bí đao, bà đã mua một quả cỡ lớn để con ôm khi ngủ. Thế nhưng, khi bước vào phòng ngủ của con vào sáng hôm sau, bà hoảng hốt phát hiện quả bí đã nứt toác, chất lỏng bên trong tràn khắp giường, bốc mùi khó chịu.
Theo bà Ao Qingyan, nhà nông học cao cấp thuộc Học viện Khoa học Nông nghiệp và Lâm nghiệp Thành Đô, việc ôm bí đao chỉ mang lại cảm giác mát tạm thời chứ không phải phương pháp làm mát hiệu quả hay an toàn như nhiều người vẫn nghĩ.
Chuyên gia giải thích, bí đao tươi chứa tới khoảng 96% là nước. Nhờ hàm lượng nước cao cùng khả năng hấp thụ nhiệt tốt, nhiệt độ của quả thường thấp hơn nhiệt độ cơ thể người. Khi ôm sát vào người, nhiệt từ cơ thể sẽ nhanh chóng truyền sang quả bí, tạo cảm giác mát lạnh tương tự như cầm một chai nước mát.
Tuy nhiên, hiệu quả này chỉ kéo dài trong thời gian ngắn. Sau khoảng 30 phút đến một giờ, nhiệt độ của bí đao sẽ tăng dần và gần bằng nhiệt độ cơ thể. Lúc này, quả bí không còn tác dụng làm mát mà trở thành một vật giữ nhiệt, đồng thời tích tụ hơi ẩm từ mồ hôi.
Điều đáng lo ngại hơn là môi trường bên trong chăn, nơi có nhiệt độ ấm và độ ẩm cao, vô tình tạo điều kiện lý tưởng cho vi khuẩn và nấm mốc phát triển. Theo bà Ao Qingyan, lớp vỏ bí đao vốn được bao phủ bởi một lớp sáp tự nhiên giúp bảo vệ quả. Thế nhưng, quá trình cọ xát liên tục cùng mồ hôi từ cơ thể có thể làm hỏng lớp bảo vệ này, tạo cơ hội cho vi sinh vật xâm nhập.
Khi các vi khuẩn và nấm mốc phát triển mạnh, chúng sẽ phân hủy lượng đường và các chất hữu cơ bên trong quả, đồng thời sinh ra khí như carbon dioxide. Khí tích tụ ngày càng nhiều nhưng không có đường thoát ra ngoài sẽ khiến áp suất bên trong tăng cao. Khi vượt quá khả năng chịu đựng của lớp vỏ, quả bí có thể nứt vỡ hoặc "phát nổ", khiến phần ruột đã phân hủy cùng nước chua bắn ra ngoài.
Trước thực tế nhiều người vẫn muốn thử phương pháp này, chuyên gia khuyến cáo nên lựa chọn những quả bí còn nguyên vẹn, lớp vỏ sáp không bị trầy xước hay dập nát để hạn chế vi khuẩn xâm nhập. Ngoài ra, không nên chọn những quả quá lớn vì nguy cơ nứt vỡ cũng cao hơn.
Quan trọng nhất, bí đao chỉ nên được sử dụng trong thời gian ngắn trước khi đi ngủ thay vì ôm suốt cả đêm. Sau khi làm mát cơ thể, nên đặt quả bí ở nơi khô ráo, thoáng mát và lót khăn bên dưới để tránh nước rỉ làm bẩn chăn ga. Người dùng cũng cần thường xuyên kiểm tra tình trạng của quả, thay mới khoảng mỗi tuần một lần. Nếu bí xuất hiện dấu hiệu mềm, phồng bất thường hoặc có mùi chua, cần loại bỏ ngay.
Bà Ao Qingyan cũng lưu ý người cao tuổi, trẻ nhỏ và những người có làn da nhạy cảm nên hạn chế áp sát bí đao vào cơ thể trong thời gian dài. Việc nấm mốc phát triển trên bề mặt quả có thể gây kích ứng da, đồng thời ảnh hưởng đến hệ hô hấp nếu tiếp xúc thường xuyên. Theo chuyên gia, thay vì chạy theo các trào lưu truyền miệng, người dân nên ưu tiên những biện pháp làm mát khoa học và an toàn hơn trong những ngày nắng nóng.
