Một thẩm phán liên bang tại Mỹ đã ra lệnh tạm thời đình chỉ các quảng cáo truyền hình có nội dung ca ngợi Tổng thống Donald Trump, sau khi chiến dịch quảng bá được tài trợ bằng tiền thuế của người dân vấp phải làn sóng phản đối từ cả hai đảng. Vụ việc làm dấy lên tranh cãi về ranh giới giữa thông báo dịch vụ công và hoạt động tuyên truyền chính trị trong thời điểm nhạy cảm trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.
Theo Reuters, ngày 11/10, thẩm phán Jennifer Rochon thuộc Tòa án Quận Hoa Kỳ tại Manhattan đã ban hành lệnh tạm thời ngăn chính quyền Tổng thống Donald Trump tiếp tục phát sóng các quảng cáo nói trên. Quyết định được đưa ra sau khi một nhóm nguyên đơn, trong đó có tổ chức giám sát Common Cause, khởi kiện với cáo buộc những quảng cáo này không đơn thuần phục vụ mục đích thông tin công cộng mà còn mang tính tuyên truyền chính trị.
Trọng tâm của vụ kiện là việc các quảng cáo sử dụng ngân sách công để ca ngợi tổng thống, trong bối cảnh cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ dự kiến diễn ra vào ngày 3/11 đang đến gần. Theo các nguyên đơn, nội dung và thời điểm phát sóng khiến chiến dịch quảng cáo bị nghi ngờ nhằm tạo lợi thế cho các ứng cử viên đảng Cộng hòa.
Những quảng cáo gây tranh cãi bắt đầu được phát sóng từ cuối tháng 9 và nhanh chóng vấp phải phản ứng từ nhiều phía. Việc sử dụng tiền thuế để thực hiện một chiến dịch có nội dung tích cực về tổng thống trở thành vấn đề được chú ý, đặc biệt khi các hoạt động vận động chính trị đang bước vào giai đoạn quan trọng.
Common Cause là một trong những tổ chức đứng ra phản đối chiến dịch quảng cáo này. Bà Virginia Kase Solomón, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành tổ chức, tuyên bố sẽ tiếp tục theo đuổi vụ việc nhằm yêu cầu chính quyền chịu trách nhiệm về cách sử dụng ngân sách công.
"Chúng tôi sẽ không dừng lại cho đến khi chính quyền này phải chịu trách nhiệm hoàn toàn, và không một tổng thống nào thuộc bất kỳ đảng nào được phép lãng phí và lạm dụng tiền thuế của người dân cho mục đích tuyên truyền nữa", bà Virginia Kase Solomón nhấn mạnh.
Ngoài Common Cause, các nguyên đơn còn bao gồm một công đoàn đại diện cho viên chức nhà nước và một ứng cử viên tranh cử vào cơ quan lập pháp bang Alabama. Họ từng đề nghị thẩm phán Rochon nhanh chóng ngăn chặn các quảng cáo trước ngày thứ Sáu, nhằm tránh việc nội dung này tiếp tục xuất hiện trong các chương trình truyền hình cuối tuần, bao gồm những trận bóng đá và chương trình Saturday Night Live.
Trong khi đó, các quan chức đảng Dân chủ cũng phản đối chiến dịch quảng cáo thông qua một vụ kiện riêng được đệ trình lên tòa án liên bang tại Washington. Điều này cho thấy tranh cãi không chỉ giới hạn trong phạm vi một tổ chức giám sát mà còn trở thành vấn đề chính trị rộng hơn, liên quan đến cách chính quyền sử dụng nguồn lực công trong thời gian trước bầu cử.
Trước khi thẩm phán ban hành lệnh tạm thời, chính quyền Trump đã thông báo trong một tuyên bố nộp lên tòa án hôm thứ Bảy rằng họ có kế hoạch ngừng phát sóng các quảng cáo. Động thái này diễn ra sau nhiều ngày tranh cãi về chiến dịch được tài trợ bằng tiền thuế của người dân.
Trước đó, ông Trump từng bảo vệ các quảng cáo, mô tả đây là hoạt động quảng bá tích cực cho nước Mỹ. Tuy nhiên, ông cũng cho biết chúng sẽ không tiếp tục được tài trợ bằng ngân sách công.
Nhà Trắng sau đó thông tin rằng MAGA PAC, ủy ban hành động chính trị của tổng thống, sẽ đảm nhận việc tài trợ cho các quảng cáo trong tương lai. Sự thay đổi này đồng nghĩa với việc chiến dịch quảng bá có thể tiếp tục dưới một hình thức tài trợ khác, thay vì sử dụng trực tiếp tiền thuế của người dân như trước.
Dù vậy, Nhà Trắng khẳng định MAGA PAC sẽ không hoàn trả khoản tiền ngân sách đã được sử dụng cho những quảng cáo phát sóng trước đó. Các quảng cáo này có phần thông báo cho biết chi phí được thanh toán bởi chính phủ Mỹ.
Bộ Tư pháp Mỹ chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức trước yêu cầu bình luận về phán quyết của thẩm phán Rochon.
Quyết định của tòa án khép lại một giai đoạn tranh cãi gay gắt quanh chiến dịch quảng cáo, nhưng chưa đồng nghĩa với việc mọi vấn đề liên quan đến việc sử dụng ngân sách công đã được giải quyết hoàn toàn. Việc chính quyền dự kiến chuyển sang nguồn tài trợ từ MAGA PAC cũng đặt ra câu hỏi về cách thức và phạm vi triển khai các quảng cáo trong thời gian tới.
Vụ việc diễn ra trong bối cảnh cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 đang đến gần, thời điểm mà mọi động thái có khả năng tác động đến dư luận đều thu hút sự quan tâm của giới chính trị Mỹ. Đối với các nguyên đơn, vấn đề không chỉ nằm ở nội dung quảng cáo ca ngợi ông Trump mà còn ở nguyên tắc sử dụng tiền thuế của người dân cho những hoạt động có thể mang màu sắc đảng phái.
Trong khi đó, quyết định chuyển nguồn tài trợ sang MAGA PAC cho thấy chính quyền Trump đang tìm cách thay đổi phương thức chi trả cho chiến dịch quảng bá. Tuy nhiên, việc các quảng cáo đã phát sóng không được hoàn trả bằng ngân sách công vẫn là một điểm gây tranh cãi.
Phán quyết của thẩm phán Jennifer Rochon vì thế trở thành diễn biến đáng chú ý trong cuộc tranh luận về trách nhiệm giải trình của chính quyền và việc sử dụng nguồn lực công tại Mỹ. Khi ngày bầu cử đang đến gần, vụ kiện cũng tiếp tục thu hút sự chú ý đối với mối quan hệ giữa hoạt động truyền thông của chính phủ, lợi ích chính trị và quyền giám sát của công chúng.
