Một trường hợp đáng lo ngại vừa được ghi nhận tại Trung Quốc, gióng lên hồi chuông cảnh báo về thói quen tận dụng đồ ăn thừa sau dịp Tết.
Theo truyền thông nước này, một cụ ông 64 tuổi họ Lý, sinh sống tại tỉnh Hồ Nam, đã phải nhập khoa Hồi sức tích cực (ICU) sau khi được chẩn đoán mắc viêm màng não do vi khuẩn Listeria. Nguyên nhân được xác định liên quan đến việc ông liên tục ăn lại thức ăn thừa từ bữa cơm tất niên, bảo quản trong tủ lạnh suốt nhiều ngày.
Thông tin từ Bệnh viện Nhân dân số 2 tỉnh Hồ Nam cho biết, sau kỳ nghỉ Tết, gia đình còn khá nhiều đồ ăn nên ông Lý không nỡ bỏ đi mà cất vào tủ lạnh để dùng dần. Trong nhiều ngày liên tiếp, ông hâm nóng lại thức ăn và tiếp tục sử dụng. Ban đầu, ông chỉ cảm thấy chóng mặt, đau đầu nhẹ và nghĩ rằng đó là triệu chứng cảm cúm thông thường. Tuy nhiên, chỉ trong vòng nửa ngày, tình trạng chuyển biến nghiêm trọng với biểu hiện sốt cao, co giật và rối loạn ý thức, thậm chí không nhận ra người thân. Gia đình lập tức đưa ông đi cấp cứu và kết quả xét nghiệm xác nhận ông mắc viêm màng não do Listeria.
Theo bác sĩ điều trị, vi khuẩn gây bệnh có tên đầy đủ là Listeria monocytogenes - thường được gọi là "sát thủ tủ lạnh". Khác với nhiều loại vi khuẩn khác bị ức chế hoặc tiêu diệt ở nhiệt độ thấp, Listeria có khả năng sống sót và thậm chí sinh sôi trong môi trường khoảng 4°C, mức nhiệt phổ biến trong tủ lạnh gia đình. Vì vậy, việc bảo quản thực phẩm trong tủ lạnh không đồng nghĩa với tuyệt đối an toàn nếu thời gian lưu trữ kéo dài hoặc quy trình xử lý không đảm bảo.
Những thực phẩm có nguy cơ cao bao gồm sữa và sản phẩm từ sữa chưa tiệt trùng, đồ ăn chín bảo quản lạnh, thức ăn thừa, kem và các món chế biến sẵn. Ở người khỏe mạnh, nhiễm Listeria có thể không biểu hiện rõ ràng hoặc chỉ gây triệu chứng nhẹ như sốt, đau cơ, rối loạn tiêu hóa. Tuy nhiên, với nhóm nguy cơ cao như người cao tuổi, phụ nữ mang thai, người mắc bệnh mạn tính hoặc suy giảm miễn dịch, vi khuẩn có thể xâm nhập vào máu và hệ thần kinh trung ương, gây viêm màng não với tỷ lệ tử vong tương đối cao.
Bác sĩ cảnh báo, khi xuất hiện các dấu hiệu như sốt cao đột ngột, đau đầu dữ dội, nôn ói, co giật, buồn ngủ nhiều hoặc thay đổi trạng thái tinh thần, người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế ngay lập tức. Việc chẩn đoán thường phải thông qua chọc dò dịch não tủy, đồng thời điều trị sớm bằng kháng sinh phù hợp có khả năng xuyên qua hàng rào máu - não. Nếu chậm trễ, bệnh có thể dẫn đến phù não, thoát vị não, thậm chí để lại di chứng như liệt nửa người hoặc động kinh.
Từ trường hợp trên, các chuyên gia y tế khuyến cáo người dân không nên xem tủ lạnh là "két sắt bảo hiểm" cho thực phẩm. Đồ ăn thừa nếu muốn sử dụng lại cần được bảo quản đúng cách, đậy kín, tách biệt thực phẩm sống, chín và chỉ nên dùng trong thời gian ngắn. Trước khi ăn lại, cần hâm nóng kỹ, đảm bảo nhiệt độ trung tâm thực phẩm đạt trên 70°C và duy trì ít nhất 2 phút để giảm thiểu nguy cơ vi khuẩn tồn tại.
Đặc biệt trong dịp lễ, Tết, khi lượng thức ăn dư thừa nhiều hơn bình thường, việc chủ quan trong bảo quản và sử dụng thực phẩm có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng cho sức khỏe, nhất là với người lớn tuổi và những người có bệnh nền.
