Một vụ tranh chấp thừa kế tại Bắc Kinh (Trung Quốc) đang thu hút sự chú ý của dư luận khi toàn bộ khối tài sản giá trị lớn của một cụ ông 93 tuổi được để lại cho người hàng xóm đã chăm sóc ông suốt hơn một thập kỷ, thay vì các thân nhân ruột thịt. Theo truyền thông Trung Quốc, cụ ông họ Nguyễn (93 tuổi), sống tại Bắc Kinh, cả đời không kết hôn và không có con cái. Dù có 4 người anh trai và 1 em gái, song mối quan hệ giữa ông với các thành viên trong gia đình khá xa cách, ít qua lại.
Từ năm 2011, dưới sự chứng kiến và hòa giải của chính quyền thôn (tương đương cấp tổ dân phố), cụ ông đã ký "hợp đồng di tặng - phụng dưỡng" với người hàng xóm họ Lưu. Theo thỏa thuận, ông Lưu có trách nhiệm chăm sóc sinh hoạt hằng ngày và lo hậu sự cho cụ ông khi qua đời. Đổi lại, toàn bộ tài sản đứng tên cụ, bao gồm 11 căn nhà trong làng sẽ được chuyển giao cho ông Lưu theo diện di tặng.
Đến năm 2017, khu vực nơi cụ ông sinh sống nằm trong diện giải tỏa, thu hồi đất. Sau quá trình bồi thường, cụ được nhận hơn 3,8 triệu Nhân dân tệ tiền bồi thường (tương đương hơn 13,7 tỷ đồng) cùng 5 căn hộ tái định cư. Giá trị tài sản vì thế tăng lên đáng kể.
Tháng 3/2023, với sự chứng kiến của luật sư, hai bên tiếp tục ký lại hợp đồng di tặng - phụng dưỡng, xác nhận rõ việc ông Lưu chịu trách nhiệm chăm sóc cụ ông đến cuối đời, bao gồm cả việc lo liệu mai táng. Đồng thời, cụ ông xác nhận để lại toàn bộ tài sản, trong đó có 5 căn hộ tái định cư, cho người hàng xóm này.
Tháng 9 cùng năm, cụ ông qua đời. Ông Lưu thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ theo thỏa thuận, tổ chức tang lễ và an táng cho cụ. Tuy nhiên, một số thân nhân không tham gia ký kết hợp đồng đã bày tỏ sự phản đối, cho rằng việc chuyển giao toàn bộ tài sản là không thỏa đáng. Tranh chấp sau đó được đưa ra tòa án.
Sau quá trình điều tra, thu thập lời khai và xác minh từ phía chính quyền địa phương, tòa án xác định trong hơn 10 năm qua, ông Lưu thực sự là người trực tiếp chăm sóc, phụng dưỡng cụ ông. Các hợp đồng được ký kết dựa trên ý chí tự nguyện của hai bên, nội dung không vi phạm quy định pháp luật hiện hành.
Trên cơ sở đó, tòa tuyên bố hợp đồng di tặng - phụng dưỡng có hiệu lực pháp lý, đồng thời công nhận quyền sở hữu hợp pháp đối với 5 căn hộ cùng các tài sản liên quan thuộc về ông Lưu.
Vụ việc một lần nữa làm mát lên nhiều tranh luận về khái niệm “hợp đồng di tặng – Phụ dưỡng” trong pháp luật Trung Quốc – hình thức đồng ý cho phép một cá nhân không có quan hệ huyết thống được hưởng tài sản nếu thực hiện đầy đủ nghĩa vụ chăm sóc người để lại di sản. Đồng thời, câu chuyện cũng đặt ra nhiều suy nghĩ về mối quan hệ gia đình, trách nhiệm phụng dưỡng và giá trị của sự chăm sóc trong những năm tháng cuối đời.
