Theo thông tin từ Bangkok Post, các nhà khoa học Thái Lan đã phát hiện một số quần thể dơi ăn quả trong nước mang virus Nipah, một mầm bệnh nguy hiểm từng gây ra nhiều đợt bùng phát nghiêm trọng tại Nam Á. Tuy nhiên, giới chức y tế nhấn mạnh rằng rủi ro lớn nhất đối với Thái Lan hiện nay không đến trực tiếp từ động vật hoang dã, mà xuất phát từ nguy cơ lây nhiễm qua con người, đặc biệt là các ca bệnh xâm nhập từ những quốc gia đang ghi nhận dịch.
Trao đổi với báo giới, Tiến sĩ Sophon Iamsirithaworn, Phó Thư ký thường trực Bộ Y tế Thái Lan, cho biết virus Nipah đã được phát hiện trong mẫu xét nghiệm dơi ăn quả tại Thái Lan, song tải lượng virus thấp hơn đáng kể so với các khu vực từng xảy ra bùng phát dịch. Theo ông, phát hiện này nằm trong dự liệu của ngành y tế, bởi dơi vốn được xem là vật chủ tự nhiên của virus Nipah tại nhiều quốc gia châu Á.
Để giảm thiểu nguy cơ lây truyền sang người, chính phủ Thái Lan đã triển khai một loạt biện pháp phòng ngừa, trong đó có việc cấm các trang trại chăn nuôi lợn hoạt động tại những khu vực phát hiện virus ở dơi. Biện pháp này nhằm cắt đứt “cầu nối” trung gian, bởi lợn được xác định là vật chủ khuếch đại virus, có thể truyền bệnh từ dơi sang người.
“Cho đến thời điểm hiện tại, Thái Lan chưa ghi nhận bất kỳ ca nhiễm Nipah nào ở người”, Tiến sĩ Sophon nhấn mạnh. “Tuy nhiên, chúng tôi đặc biệt theo dõi chặt chẽ tình hình tại Bangladesh và bang Tây Bengal của Ấn Độ, những nơi từng ghi nhận các ổ dịch. Dù khoảng cách địa lý khá xa, nhưng các chuyến bay thẳng vẫn kết nối những khu vực này với các sân bay Suvarnabhumi, Don Mueang và Phuket”.
Theo đó, công tác sàng lọc y tế tại các cửa khẩu hàng không vẫn đang được duy trì nghiêm ngặt. Nhân viên y tế tập trung kiểm tra những hành khách có biểu hiện sốt, triệu chứng hô hấp hoặc từng lưu trú tại vùng dịch trong vòng 21 ngày trước khi nhập cảnh. Các biện pháp giám sát này được xem là tuyến phòng thủ quan trọng nhằm ngăn chặn nguy cơ virus xâm nhập và lây lan trong cộng đồng.
Trong khi đó, Tiến sĩ Jurai Wongsawat, người phát ngôn của Cục Kiểm soát Bệnh tật Thái Lan, cho biết virus Nipah hiện được chia thành hai chủng chính là chủng Malaysia và chủng Bangladesh. Trong đó, chủng Bangladesh được đánh giá nguy hiểm hơn do tỷ lệ tử vong cao và thường gây biến chứng nặng về đường hô hấp. Bà cảnh báo rằng bệnh do virus Nipah gây ra có thể dẫn đến viêm phổi nghiêm trọng, trong khi đến nay thế giới vẫn chưa có vắc-xin hay thuốc điều trị đặc hiệu.
Dù vậy, khả năng lây lan của virus Nipah được đánh giá là tương đối thấp, bởi việc truyền bệnh đòi hỏi tiếp xúc trực tiếp với dịch cơ thể của người nhiễm bệnh. Kết quả giám sát tại Thái Lan cho thấy chỉ khoảng 10% mẫu dơi ăn quả mang virus, thấp hơn nhiều so với tỷ lệ 40–50% ghi nhận ở Ấn Độ. Đáng chú ý, các nhà nghiên cứu chưa tìm thấy bằng chứng cho thấy dơi tại Thái Lan đã truyền virus sang lợn hoặc người địa phương.
Theo Tiến sĩ Nattapong Wongwiwat, Tổng Giám đốc Cục Dịch vụ Y tế, dơi ăn quả là vật chủ chính của virus Nipah, song mầm bệnh này cũng có thể tồn tại ở một số loài dơi khác. Nếu lợn bị nhiễm virus từ dơi, nguy cơ bùng phát dịch ở người sẽ gia tăng đáng kể do virus được khuếch đại mạnh hơn trong cơ thể lợn.
Virus Nipah có tỷ lệ tử vong dao động từ 40 đến 75%, tùy thuộc vào chủng virus cũng như điều kiện y tế tại khu vực bùng phát. Trẻ nhỏ được xem là nhóm dễ tổn thương nhất. Theo Tiến sĩ Arkom Chaiwerawattana, Giám đốc Viện Sức khỏe Trẻ em Quốc gia Queen Sirikit, các triệu chứng ở trẻ em thường khó nhận biết hơn người lớn, nhưng diễn tiến bệnh lại nghiêm trọng, dễ dẫn đến viêm não nặng.
Bệnh thường khởi phát với các triệu chứng như sốt, đau đầu, đau cơ, nôn mửa, đau họng và chóng mặt, sau đó có thể tiến triển nhanh sang rối loạn ý thức, co giật, suy hô hấp cấp và viêm não. Nguy hiểm hơn, trẻ em từng mắc Nipah có nguy cơ đối mặt với di chứng lâu dài như chậm phát triển, suy giảm khả năng học tập và động kinh trong tương lai.
