Trong bối cảnh dịch Ebola đang diễn biến phức tạp tại Cộng hòa Dân chủ Congo và bắt đầu làm dấy lên những lo ngại về nguy cơ lây lan ra ngoài châu Phi, việc năm bệnh nhân hồi phục thành công đã mang đến tín hiệu tích cực hiếm hoi cho cuộc chiến chống lại loại virus chết người này.
Ngày 31/5, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) thông báo 4 y tá điều trị tại một bệnh viện ở thành phố Bunia đã được xuất viện sau khi hoàn toàn bình phục khỏi bệnh Ebola do chủng Bundibugyo gây ra. Trước đó, một nhân viên phòng thí nghiệm cũng đã khỏi bệnh, nâng tổng số ca hồi phục được ghi nhận lên năm người.
Theo WHO, những trường hợp này cho thấy người mắc Ebola vẫn có cơ hội chiến thắng bệnh tật nếu được phát hiện sớm và tiếp cận các dịch vụ y tế kịp thời. Đây được xem là nguồn động viên quan trọng đối với các nhân viên y tế đang ngày đêm nỗ lực ứng phó với một trong những đợt bùng phát Ebola nghiêm trọng nhất trong nhiều năm qua.
Tuy nhiên, những tín hiệu lạc quan này vẫn chưa đủ để làm giảm bớt áp lực lên hệ thống y tế của Congo. Theo số liệu mới nhất do chính phủ nước này công bố, tổng số ca mắc Ebola đã tăng lên 282 trường hợp được xác nhận, trong đó có 42 ca tử vong. Chỉ riêng đợt cập nhật gần nhất đã ghi nhận thêm 19 trường hợp dương tính mới.
Đầu tháng 5, WHO đã tuyên bố đợt bùng phát Ebola do chủng Bundibugyo tại Congo và Uganda là Tình trạng khẩn cấp về sức khỏe cộng đồng gây quan ngại quốc tế (PHEIC). Mặc dù chưa được xem là đại dịch toàn cầu, quy mô và tốc độ lây lan của đợt dịch đã khiến các tổ chức y tế quốc tế đặc biệt quan ngại.
Trong chuyến thăm thành phố Bunia, tâm điểm của đợt bùng phát tại tỉnh Ituri, Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus nhấn mạnh rằng hiện chưa có vaccine hoặc phương pháp điều trị được cấp phép riêng cho chủng Bundibugyo. Dẫu vậy, ông vẫn bày tỏ sự lạc quan khi cho rằng nhiều bệnh nhân có thể vượt qua căn bệnh nếu được chăm sóc y tế đầy đủ và đúng cách.
Các chuyên gia nhận định đợt bùng phát hiện nay đang đặt ra thách thức lớn đối với hệ thống y tế toàn cầu. Đây là lần thứ 17 Congo ghi nhận dịch Ebola và là đợt bùng phát lớn thứ ba kể từ khi virus này được phát hiện cách đây khoảng 50 năm.
Điều đáng lo ngại hơn là nguy cơ dịch bệnh vượt ra ngoài phạm vi châu Phi. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh châu Phi (Africa CDC), hơn 1.100 trường hợp nghi nhiễm hiện đang được điều tra. Tổng giám đốc Africa CDC, Jean Kaseya, cảnh báo nguy cơ lây lan trong khu vực đã và đang xảy ra.
Tại Brazil, giới chức y tế đang theo dõi hai trường hợp nghi nhiễm Ebola liên quan đến lịch sử di chuyển từ châu Phi. Một bệnh nhân tại São Paulo có kết quả xét nghiệm dương tính với viêm màng não, trong khi một trường hợp khác ở Rio de Janeiro được xác định mắc sốt rét. Dù vậy, các cơ quan y tế cho biết những kết quả này vẫn chưa đủ để loại trừ hoàn toàn khả năng nhiễm Ebola.
Người đàn ông tại São Paulo được cho là vừa trở về từ Cộng hòa Dân chủ Congo và xuất hiện các triệu chứng sốt sau chuyến đi. Trong khi đó, bệnh nhân tại Rio de Janeiro trước đó đã tới Uganda - một trong những quốc gia đang chịu ảnh hưởng của đợt dịch hiện nay.
Tại châu Âu, Ý cũng đã kích hoạt quy trình ứng phó khẩn cấp sau khi một bệnh nhân có triệu chứng nghi ngờ được nhập viện tại thành phố Cagliari trên đảo Sardinia, không lâu sau khi trở về từ Congo.
Sự xuất hiện của các trường hợp nghi nhiễm bên ngoài châu Phi cho thấy dịch Ebola hiện không còn là vấn đề riêng của một khu vực. Trong bối cảnh chưa có vaccine hoặc thuốc điều trị đặc hiệu cho chủng Bundibugyo, các chuyên gia cho rằng việc phát hiện sớm, cách ly kịp thời và tăng cường năng lực y tế tại các quốc gia bị ảnh hưởng sẽ đóng vai trò quyết định trong việc ngăn chặn dịch bệnh tiếp tục lan rộng.
Giữa những con số đáng lo ngại, năm ca hồi phục đầu tiên tại Congo đang trở thành biểu tượng của hy vọng. Dù cuộc chiến chống Ebola vẫn còn nhiều khó khăn phía trước, những trường hợp sống sót này cho thấy dịch bệnh không phải là bản án tuyệt đối nếu người bệnh nhận được sự chăm sóc y tế phù hợp và kịp thời.
