Ngày 18/9, một phát ngôn viên của Bộ trưởng Ngoại giao New Zealand Winston Peters xác nhận Wellington hiện chưa có cuộc thảo luận nào với EU về vấn đề này. "Hiện chưa có cuộc thảo luận nào với EU về việc New Zealand trở thành thành viên liên kết", người phát ngôn cho biết.
Thông tin được đưa ra trong bối cảnh EU đang xem xét một mô hình quan hệ mới với các quốc gia đồng minh bên ngoài khối. Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen hôm 16/9 cho biết bà muốn mở đường để Canada trở thành "thành viên liên kết" đầu tiên của EU.
Theo bà von der Leyen, động thái này nằm trong nỗ lực xây dựng những mối liên kết mới giữa các đồng minh trong bối cảnh môi trường quốc tế ngày càng trở nên phức tạp và được bà mô tả là "một thế giới công khai thù địch".
Đề xuất dành cho Canada nhanh chóng thu hút sự chú ý từ các quốc gia khác, trong đó có Australia và New Zealand. Chủ tịch Nghị viện châu Âu Roberta Metsola cho rằng không chỉ Canada có thể tìm kiếm một mối quan hệ sâu sắc hơn với EU.
Trong cuộc phỏng vấn với Euronews hôm 17/9, bà Metsola cho biết bà không nghi ngờ khả năng "các quốc gia khác cũng sẽ tham gia". Theo nữ chính trị gia, EU đã chứng kiến sự quan tâm từ các đối tác trên khắp thế giới, trong đó Australia và New Zealand là những ví dụ đáng chú ý.
Bà nói rằng các quốc gia này đang thể hiện mong muốn "làm sâu sắc thêm mối quan hệ" với EU, bao gồm cả việc tham gia sâu hơn vào các khuôn khổ pháp lý và hợp tác của khối.
Australia cũng phát tín hiệu tích cực với ý tưởng tăng cường quan hệ với EU. Bộ trưởng Thương mại Australia Don Farrell hôm 16/9 cho biết Canberra "đồng quan điểm" với nỗ lực của Canada nhằm tìm kiếm một mối quan hệ sâu sắc hơn với EU.
Tuy nhiên, đối với New Zealand, hiện chưa có dấu hiệu cho thấy Wellington đang tiến hành các cuộc đàm phán tương tự. Việc một quan chức New Zealand phải lên tiếng xác nhận chưa có thảo luận với EU cho thấy khả năng nước này trở thành thành viên liên kết mới chỉ dừng ở mức được đề cập trong những phát biểu rộng hơn về tương lai quan hệ giữa EU và các đối tác.
Đề xuất dành cho Canada vì thế có thể được xem là một phép thử đối với cách EU xây dựng quan hệ với các quốc gia có cùng lợi ích chiến lược nhưng không thuộc khối. Nếu mô hình này được triển khai, nó có thể tạo ra một khuôn khổ hợp tác mới giữa EU và các đối tác thân cận, thay vì chỉ dựa trên những hiệp định song phương hiện có.
Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã phản ứng với kế hoạch của EU dành cho Canada và đe dọa áp thuế đối với EU nếu khối này tiếp tục theo đuổi đề xuất. Ông gọi ý tưởng trên là "nực cười".
Trong bối cảnh đó, sự quan tâm của Canada, Australia và New Zealand đối với việc tăng cường quan hệ với EU đang thu hút sự chú ý. Dù vậy, với New Zealand, hiện chưa có cuộc đàm phán chính thức nào về tư cách thành viên liên kết và mọi khả năng trong tương lai vẫn phụ thuộc vào diễn biến quan hệ giữa Wellington và Brussels.
