Ngày 29/8, Nepal tạm thời đình chỉ hoạt động tìm kiếm và cứu hộ tại khu vực bị ảnh hưởng nặng nề bởi trận lũ xảy ra hôm 26/8, trong bối cảnh mưa lớn và sương mù tiếp tục gây khó khăn cho lực lượng cứu hộ.
Theo Reuters, thảm họa bắt nguồn từ sự sụp đổ của một sông băng, tạo ra dòng nước khổng lồ cuốn theo đá, băng, bùn đất và các mảnh vỡ tràn xuống hệ thống sông ở vùng núi giáp biên giới Trung Quốc. Ít nhất 626 người đã thiệt mạng tại Nepal, trong khi 7 người khác tử vong tại khu vực Tây Tạng của Trung Quốc. Dòng nước dữ dội đã phá hủy nhiều công trình, cầu đường và các trạm điện trên đường đi.
Khoảng 3.000 người vẫn đang mất tích, trong đó Nepal ghi nhận khoảng 2.426 trường hợp và huyện Gyirong thuộc Tây Tạng có ít nhất 558 người mất tích. Trong số những người chưa được tìm thấy có ít nhất 540 người nước ngoài, phần lớn được cho là các tín đồ Hindu từ Ấn Độ đến Nepal hành hương.
Tại huyện Rasuwa, một trong những khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, hoạt động tìm kiếm và cứu hộ đã phải tạm dừng do mưa và sương mù.
Narendra Pariyar, quan chức hành chính cấp cao của huyện Rasuwa, cho biết ưu tiên trước mắt là tổ chức phương tiện đường bộ để đưa những người hành hương đã được giải cứu về thủ đô Kathmandu. Nepal cũng đang theo dõi sát hai hồ nước nằm ở thượng nguồn khu vực chịu ảnh hưởng của lũ. Một trong số này hình thành sau trận lũ và bắt đầu tràn vào các con sông Lhende Khola và Trishuli, khiến chính quyền từng phải tạm ngừng hoạt động cứu hộ hôm 28/8.
Giới chức cảnh báo nguy cơ lũ vẫn chưa hoàn toàn chấm dứt cho đến khi cả hai hồ nước này rút hết. Hãng thông tấn nhà nước Trung Quốc Xinhua cho biết một hồ đang có dấu hiệu thu hẹp, song một chuyên gia địa chất Trung Quốc cảnh báo hồ vẫn có thể mất ổn định. Ngoài ra, hơn 100 hồ băng khác nằm rải rác trong khu vực cũng có khả năng trở thành mối đe dọa.
Trong bối cảnh đó, Nepal cho biết nước này không cần thêm lực lượng tìm kiếm và cứu hộ thông thường mà cần hỗ trợ chuyên môn và kỹ thuật từ nước ngoài.
Ngoại trưởng Nepal Shisir Khanal cho biết nước này cần sự hỗ trợ trong việc giải cứu những người mắc kẹt trong đường hầm, khôi phục các tuyến giao thông và liên lạc bị chia cắt do cầu bị phá hủy, nhận dạng thi thể, tiến hành xét nghiệm ADN cũng như bảo quản thi thể trong thời gian dài hơn. "Chúng tôi đã đề nghị hỗ trợ các dịch vụ chuyên biệt và hỗ trợ kỹ thuật trong những lĩnh vực mà chúng tôi còn thiếu chuyên môn và năng lực kỹ thuật", ông Khanal nói.
Trong khi Nepal tìm kiếm sự hỗ trợ chuyên môn, Ấn Độ đã triển khai các hoạt động cứu trợ cho quốc gia láng giềng.
New Delhi đã đưa khoảng 60 tấn hàng cứu trợ tới Nepal bằng ba chuyến bay, bao gồm chăn, thuốc men, thực phẩm và viên lọc nước. Ấn Độ cũng lên kế hoạch cử đội cứu hộ đường hầm và đội ngũ y tế tới hỗ trợ Nepal. Bộ Ngoại giao Ấn Độ cho biết nước này đồng thời đề nghị triển khai lực lượng ứng phó thảm họa, các cây cầu lắp ghép và những đội ngũ kỹ thuật nhằm giúp Nepal khôi phục kết nối giao thông.
Trung Quốc cũng kêu gọi tăng cường viện trợ khẩn cấp cho các khu vực bị thiên tai tại Nepal và thúc đẩy hợp tác cứu hộ quốc tế. Tuy nhiên, Bắc Kinh chưa công bố cụ thể những hoạt động hỗ trợ mà nước này sẽ triển khai.
Tại phía Trung Quốc, lực lượng cứu hộ cũng đang nỗ lực tìm kiếm hơn 500 người mất tích sau thảm họa.
Hôm 28/8, các đội cứu hộ đã tiếp cận khu phức hợp cửa khẩu Gyirong, một trong những khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất. Do nhiều tuyến đường dẫn tới khu vực này bị phá hủy, lực lượng cứu hộ phải vượt qua núi và thung lũng, sử dụng dây thừng để di chuyển qua rừng và những vách đá hiểm trở.
Hình ảnh từ camera giám sát tại cửa khẩu cho thấy dòng nước cùng lượng lớn bùn đất và mảnh vỡ đã tràn qua khu phức hợp, nhấn chìm nhiều công trình khi thảm họa xảy ra. Trong lúc đó, nhiều người cố gắng chạy khỏi khu vực nguy hiểm.
Bên cạnh cuộc khủng hoảng nhân đạo, Nepal đang phải đối mặt với bài toán tái thiết quy mô lớn.
Bộ trưởng Tài chính Swarnim Wagle nói với Reuters rằng chính phủ Nepal ước tính cần khoảng 4-5 tỷ USD để khôi phục cơ sở hạ tầng và tái thiết những khu vực bị tàn phá. "Tất cả mới chỉ là ước tính. Thiệt hại và tổn thất vẫn đang được đánh giá", ông Wagle cho biết.
Con số trên có thể tiếp tục thay đổi khi chính quyền Nepal hoàn tất việc thống kê mức độ thiệt hại đối với nhà cửa, cầu đường, hệ thống điện, giao thông và các cơ sở hạ tầng thiết yếu.
Với hàng nghìn người vẫn mất tích, nhiều khu vực bị chia cắt và nguy cơ từ các hồ băng chưa hoàn toàn được loại bỏ, công tác ứng phó với thảm họa tại Nepal được dự báo còn kéo dài.
Trước mắt, chính quyền nước này phải đồng thời giải quyết ba nhiệm vụ cấp bách: tìm kiếm những người mất tích, đưa người sống sót ra khỏi các khu vực bị cô lập và khôi phục các tuyến giao thông, liên lạc. Về lâu dài, Nepal sẽ phải đối mặt với một chiến dịch tái thiết trị giá hàng tỷ USD sau một trong những thảm họa nghiêm trọng nhất xảy ra tại khu vực Himalaya.
