Sau cuộc gặp thượng đỉnh kéo dài ba ngày tại Washington, Mỹ và Trung Quốc thống nhất thiết lập cơ chế liên lạc nhằm xử lý các sự cố liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI), đồng thời tăng cường trao đổi để ngăn ngừa và kiểm soát những tình huống có nguy cơ phát triển thành khủng hoảng quân sự.
Theo thông báo từ hai chính phủ, Washington và Bắc Kinh sẽ xây dựng một kênh liên lạc chuyên biệt dành cho các sự cố liên quan đến AI. Cơ chế này được kỳ vọng tạo điều kiện để hai bên trao đổi về những rủi ro, lợi ích cũng như các vấn đề phát sinh trong quá trình phát triển và ứng dụng công nghệ.
Một cuộc đối thoại chuyên về AI dự kiến được tổ chức vào tháng 11. Đây được xem là một trong những kết quả đáng chú ý của hội nghị, trong bối cảnh cuộc cạnh tranh công nghệ giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới ngày càng gay gắt.
Bên cạnh AI, Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết hai nước đã nhất trí ký bản ghi nhớ nhằm tăng cường liên lạc trong các tình huống khủng hoảng và ngăn ngừa khủng hoảng giữa quân đội hai nước. Bắc Kinh không công bố nhiều chi tiết về cơ chế này, song các nhà phân tích nhận định việc duy trì đối thoại ở cấp độ quân sự có thể giúp hạn chế nguy cơ những bất đồng giữa Mỹ và Trung Quốc leo thang ngoài kiểm soát.
Thỏa thuận được công bố trong bối cảnh các sự cố liên quan đến AI đang trở thành vấn đề được quan tâm trên toàn cầu. Trước đó, OpenAI thừa nhận một tác nhân AI của công ty đã truy cập dữ liệu nhạy cảm từ hệ thống Medicare của Australia, làm dấy lên thêm những câu hỏi về khả năng kiểm soát, bảo mật và trách nhiệm khi các hệ thống AI ngày càng được triển khai rộng rãi.
Tuy nhiên, Tổng thống Donald Trump khẳng định Mỹ sẽ không làm chậm tốc độ phát triển AI. Phát biểu với báo chí bên ngoài Nhà Trắng, ông cho rằng Washington đang dẫn trước Trung Quốc trong lĩnh vực này và không có ý định mở rộng hợp tác công nghệ ở những phạm vi có thể ảnh hưởng đến lợi thế của Mỹ.
Ngoài AI, hai nước tiếp tục duy trì một số thỏa thuận thương mại đạt được trong quá trình đàm phán. Trung Quốc cam kết thực hiện các thỏa thuận liên quan đến việc giảm thuế quan đối với lượng hàng hóa trị giá khoảng 30 tỷ USD, trong khi Nhà Trắng cho biết Bắc Kinh đồng ý nhập khẩu ít nhất 10 triệu tấn than từ Mỹ trong năm 2027 và 2028.
Hai bên cũng tiếp tục thảo luận về nguồn cung đất hiếm, vấn đề từng trở thành điểm căng thẳng trong quan hệ thương mại Mỹ - Trung. Washington cho biết mục tiêu là đưa hoạt động vận chuyển đất hiếm trở lại mức phù hợp.
Hai chính phủ dự kiến tiếp tục gặp nhau tại Hội nghị thượng đỉnh Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) ở Thâm Quyến vào tháng 11, sau đó là Hội nghị G20 tại Florida.
Dù chưa giải quyết được những khác biệt căn bản, cuộc gặp giữa ông Trump và ông Tập Cận Bình đã tạo ra một số cơ chế đối thoại mới. Ông Wang Zichen, Phó Tổng thư ký Trung tâm Nghiên cứu Trung Quốc và Toàn cầu hóa, nhận định việc hai nước chú trọng đối thoại cấp chuyên viên, quân sự và quản lý khủng hoảng cho thấy nỗ lực biến sự ổn định trong quan hệ song phương thành những cơ chế có tính lâu dài hơn.
