Một vụ việc xảy ra tại quận Thành Hương, thành phố Phổ Điền (tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc) đang gây tranh cãi dữ dội trong dư luận khi hai nữ sinh trung học cơ sở bị yêu cầu liên đới bồi thường sau khi giúp đỡ một người phụ nữ gặp tai nạn xe đạp. Câu chuyện nhanh chóng trở thành tâm điểm trên mạng xã hội, làm dấy lên câu hỏi: liệu lòng tốt có đang phải trả giá quá đắt?
Theo truyền thông địa phương, vụ việc xảy ra vào chiều 15/3/2025 tại một khúc cua trên đường làng thuộc quận Thành Hương. Khi đang điều khiển xe đạp, bà Zhu Yuhong bất ngờ đánh lái để tránh một ô tô màu trắng đi từ hướng giao lộ, sau đó mất thăng bằng và ngã xuống đường. Hình ảnh từ camera giám sát cho thấy không có va chạm trực tiếp nào giữa bà Zhu và phương tiện khác tại thời điểm xảy ra sự cố.
Đúng lúc này, hai nữ sinh, một em điều khiển xe đạp điện, em còn lại ngồi phía sau đi từ nhánh đường giao lộ ra. Chứng kiến sự việc, các em có chút do dự nhưng vẫn dừng lại, đỡ bà Zhu đứng dậy và di chuyển chiếc xe đạp vào lề đường để tránh cản trở giao thông.
Tuy nhiên, diễn biến sau đó khiến nhiều người bất ngờ. Bà Zhu cho rằng mình bị “hoảng sợ” trước sự xuất hiện của xe đạp điện do hai nữ sinh điều khiển nên mới dẫn đến việc mất lái. Sau quá trình điều tra, cảnh sát giao thông xác định đây là “tai nạn giao thông không do va chạm”. Trong đó, bà Zhu chịu trách nhiệm chính vì không chú ý điều kiện đường sá và điều khiển xe không phù hợp; nữ sinh cầm lái bị xác định chịu trách nhiệm thứ cấp do chưa đủ 16 tuổi nhưng đã điều khiển xe đạp điện trái phép và không nhường đường khi rẽ; em ngồi phía sau không bị quy trách nhiệm.
Sự việc chưa dừng lại ở đó. Bà Zhu sau đó nộp đơn kiện dân sự, yêu cầu bồi thường tổng cộng 224.307,73 nhân dân tệ, tương đương khoảng 780 triệu đồng Việt Nam (tính theo tỷ giá khoảng 1 nhân dân tệ ≈ 3.500 đồng). Khoản yêu cầu này bao gồm chi phí nằm viện 12 ngày, nhiều lần khám ngoại trú, tiền thuốc men, chăm sóc điều dưỡng, bồi dưỡng dinh dưỡng, bồi thường thương tật và tổn thất tinh thần (việc giám định thương tật vẫn đang chờ kết quả).
Chia sẻ với truyền thông, một phụ huynh cho biết con gái bà chỉ đơn thuần muốn giúp người gặp nạn, “học theo tinh thần Lei Feng và làm việc thiện”, nhưng đổi lại là áp lực tâm lý nặng nề và một vụ kiện đòi bồi thường lớn. Gia đình khẳng định các em đang chịu tổn thương tinh thần nghiêm trọng và có thể sẽ “không dám làm việc tốt nữa” trong tương lai.
Ngày 19/2, khi thông tin lan truyền trên mạng xã hội, làn sóng tranh luận bùng nổ. Nhiều ý kiến đặt vấn đề về tính hợp lý của việc quy trách nhiệm thứ cấp: “Người tự ngã, vì sao người giúp lại phải liên đới?”, hay “Nếu giúp người mà có thể bị kiện, còn ai dám ra tay?”. Một số khác cho rằng dù nữ sinh có vi phạm quy định về độ tuổi điều khiển xe đạp điện, nhưng mối quan hệ nhân quả giữa hành vi đó và cú ngã cần được chứng minh chặt chẽ. Yêu cầu bồi thường hơn 780 triệu đồng bị nhận xét là “quá cao và thiếu thuyết phục”.
Giới luật sư phân tích, biên bản xác định trách nhiệm của cảnh sát giao thông chỉ là một nguồn chứng cứ; tòa án có quyền xem xét độc lập toàn bộ sự kiện và mối quan hệ nhân quả. Nếu không chứng minh được việc điều khiển xe của nữ sinh là nguyên nhân trực tiếp hoặc có tác động đáng kể dẫn đến cú ngã, khả năng xác định trách nhiệm thứ cấp có thể không được chấp nhận. Ngược lại, nếu yếu tố tốc độ, khoảng cách hay tình huống khách quan thực sự gây ra sự hoảng loạn dẫn đến tai nạn, tòa có thể buộc chịu trách nhiệm dân sự tương ứng.
Theo kế hoạch, vụ án sẽ được xét xử vào sáng 26/2/2026 tại Tòa án Nhân dân quận Thành Hương, thành phố Phổ Điền. Kết quả phiên tòa không chỉ quyết định trách nhiệm pháp lý của các bên liên quan mà còn có thể tạo tiền lệ xã hội, trong bối cảnh dư luận đang day dứt trước câu hỏi: giữa pháp lý và đạo đức, đâu là ranh giới để bảo vệ lòng tốt?
