Trong khi nhiều quốc gia châu Âu đang chật vật ứng phó với những đợt nắng nóng kỷ lục, còn Australia bước vào mùa hè với nền nhiệt cao và tình trạng khô hạn kéo dài, các nhà khoa học khí hậu tiếp tục phát đi cảnh báo về nguy cơ nhiệt độ toàn cầu tăng mạnh trong thời gian tới.
Theo các mô hình dự báo mới nhất, hiện tượng El Nino đang phát triển trên Thái Bình Dương có thể đạt cường độ mạnh chưa từng thấy kể từ khi các số liệu quan trắc đáng tin cậy được thiết lập. Nếu kịch bản này xảy ra, phần lớn tác động của nó sẽ được phản ánh vào nhiệt độ toàn cầu trong năm 2027.
Cục Khí tượng Australia (BoM) đã chính thức xác nhận El Nino hình thành từ tháng trước và cho biết hầu hết các mô hình dự báo đều chỉ ra rằng đây sẽ là một sự kiện mạnh, thậm chí rất mạnh. Điều này làm gia tăng lo ngại về các hiện tượng thời tiết cực đoan, đặc biệt là nắng nóng và hạn hán tại nhiều khu vực trên thế giới.
Nhà phân tích khí hậu Zeke Hausfather nhận định trên bản tin The Climate Brink rằng các kết quả dự báo hiện nay còn đáng lo ngại hơn những đánh giá ban đầu.
Ông cho biết, khi tổng hợp dữ liệu từ nhiều mô hình dự báo khác nhau, bao gồm cả mô hình của Cục Khí tượng Australia và NASA, chỉ số Nino 3.4 - thước đo quan trọng phản ánh cường độ El Nino, được dự báo có thể đạt mức khoảng +3,6 độ C. Đây là ngưỡng chưa từng được ghi nhận trong lịch sử và có thể kéo theo sự gia tăng đáng kể của nhiệt độ trung bình toàn cầu.
Theo ông Hausfather, tác động của El Nino đối với nhiệt độ Trái Đất thường xuất hiện chậm hơn khoảng ba đến năm tháng so với diễn biến của hiện tượng này trên đại dương. Vì vậy, dù El Nino đạt đỉnh trong giai đoạn 2026, phần lớn ảnh hưởng của nó nhiều khả năng sẽ bộc lộ rõ rệt trong năm 2027.
"Năm 2027 hiện được dự báo có thể trở thành năm nóng nhất trong lịch sử với khoảng cách đáng kể so với các kỷ lục trước đó", ông nhận định.
Tuy nhiên, Cục Khí tượng Australia cũng lưu ý rằng cường độ của El Nino không đồng nghĩa trực tiếp với mức độ khắc nghiệt của thời tiết tại từng quốc gia hoặc từng khu vực. Dù vậy, trong điều kiện thông thường, El Nino thường khiến các bang phía đông Australia trải qua thời tiết nóng hơn, khô hơn và làm gia tăng nguy cơ cháy rừng cũng như hạn hán.
Theo BoM, dự báo về cường độ El Nino chủ yếu dựa trên nhiệt độ bề mặt nước biển tại khu vực Thái Bình Dương nhiệt đới. Cơ quan này cho biết phần lớn các mô hình khí hậu đều thống nhất rằng sự kiện hiện tại có khả năng đạt cấp độ mạnh đến rất mạnh.
BoM cũng dự báo El Nino có thể kéo dài đến nửa cuối năm 2026 trước khi suy yếu dần. Dù cường độ giảm theo thời gian, những tác động mà hiện tượng này để lại đối với hệ thống khí hậu toàn cầu vẫn có thể kéo dài sang năm tiếp theo.
Những dự báo mới xuất hiện trong bối cảnh biến đổi khí hậu tiếp tục khiến nhiệt độ toàn cầu duy trì ở mức cao. Theo Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO), năm vừa qua là năm nóng thứ hai từng được ghi nhận tại khu vực Tây Nam Thái Bình Dương, chỉ đứng sau năm 2024.
Giới khoa học nhận định sự kết hợp giữa hiện tượng nóng lên do phát thải khí nhà kính và một đợt El Nino đặc biệt mạnh có thể khiến các kỷ lục nhiệt độ toàn cầu tiếp tục bị phá vỡ, đồng thời làm gia tăng tần suất và mức độ nghiêm trọng của các hiện tượng thời tiết cực đoan như nắng nóng, hạn hán và cháy rừng trong những năm tới.
