Theo dữ liệu từ tổ chức Global Forest Watch, Viện Tài nguyên Thế giới (WRI) và Đại học Maryland, thế giới đã mất khoảng 4,3 triệu ha rừng nhiệt đới nguyên sinh trong năm qua, giảm 36% so với năm 2024. Brazil được xem là nhân tố chính tạo nên sự cải thiện này nhờ các biện pháp chống phá rừng mà Tổng thống Luiz Inacio Lula da Silva cam kết triển khai kể từ khi trở lại nắm quyền vào năm 2023.
Elizabeth Goldman, đồng giám đốc Global Forest Watch, nhận định kết quả trên cho thấy những chính sách mạnh tay hoàn toàn có thể tạo ra khác biệt. Theo bà, dữ liệu hiện nay chứng minh rằng vẫn tồn tại những giải pháp hiệu quả trong bối cảnh cuộc khủng hoảng môi trường ngày càng nghiêm trọng.
Dù vậy, các chuyên gia cảnh báo tốc độ phá rừng toàn cầu vẫn cao hơn khoảng 70% so với mức cần thiết để đạt cam kết quốc tế về chấm dứt và đảo ngược tình trạng mất rừng vào năm 2030. Mục tiêu này được hầu hết các quốc gia thông qua trong năm 2023.
Mở rộng đất nông nghiệp tiếp tục là nguyên nhân hàng đầu gây mất rừng trên thế giới. Tại Brazil, Bolivia hay Indonesia, nhu cầu sản xuất các mặt hàng nông sản quy mô lớn tạo áp lực đáng kể lên các hệ sinh thái rừng. Trong khi đó, ở Cộng hòa Dân chủ Congo, hoạt động canh tác quy mô nhỏ vẫn là tác nhân chính thúc đẩy nạn chặt phá rừng.
Indonesia và Malaysia được đánh giá là đã duy trì hiệu quả nhiều chính sách hạn chế mất rừng nguyên sinh trong thời gian dài, đặc biệt trước áp lực từ ngành dầu cọ. Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng kế hoạch mở rộng các khu sản xuất lương thực của Tổng thống Indonesia Prabowo Subianto có thể khiến tình trạng phá rừng gia tăng trở lại.
Tại Brazil, các tổ chức môi trường cũng bày tỏ lo ngại về việc thỏa thuận tự nguyện ngăn doanh nghiệp thu mua đậu nành từ các khu vực vừa bị phá rừng ở Amazon sẽ chấm dứt trong năm nay. Điều này có nguy cơ làm gia tăng tốc độ mất rừng trong những năm tới.
Ngoài khu vực nhiệt đới, báo cáo cho thấy tổng diện tích rừng toàn cầu bị mất, bao gồm cả các hệ sinh thái ngoài vùng nhiệt đới, đã giảm 14% trong năm 2025. Tuy nhiên, tác động của biến đổi khí hậu đối với rừng tiếp tục gia tăng.
Canada được xem là một trong những ví dụ điển hình khi quốc gia này trải qua mùa cháy rừng nghiêm trọng thứ hai trong lịch sử vào năm ngoái. Trong ba năm gần đây, diện tích rừng phương bắc bị thiêu rụi tại Canada cao gấp khoảng 5 lần mức trung bình của 20 năm trước đó.
Rod Taylor, Giám đốc toàn cầu về rừng của WRI, cảnh báo các khu rừng vốn đóng vai trò hấp thụ carbon để làm chậm biến đổi khí hậu đang dần trở thành nguồn phát thải khí nhà kính do hạn hán và cháy rừng ngày càng nghiêm trọng.
Ông cho rằng thế giới đang ở trong trạng thái cân bằng mong manh, khi những tiến bộ về bảo vệ rừng có thể nhanh chóng bị đảo ngược nếu các chính sách môi trường suy yếu hoặc nhiệt độ toàn cầu tiếp tục tăng cao.
