Ngày 24/9, các phóng viên của CNN, MS NOW và Politico tiếp tục bị cấm tiếp cận Nhà Trắng, bất chấp phán quyết của thẩm phán liên bang Tim Kelly yêu cầu chính quyền Mỹ tạm dừng lệnh cấm đối với ba hãng tin trong 14 ngày.
Theo Reuters, các hãng tin này đã đề nghị thẩm phán Kelly tổ chức một phiên điều trần khẩn cấp sau khi phát hiện quyền tiếp cận Nhà Trắng của phóng viên vẫn chưa được khôi phục.
Phán quyết được ông Kelly đưa ra trong đêm 23/9, đánh dấu một thất bại pháp lý đáng kể đối với chính quyền Tổng thống Donald Trump trong cuộc tranh chấp kéo dài về quyền tiếp cận báo chí tại Nhà Trắng.
Thẩm phán Kelly nhận định việc chính quyền thu hồi thẻ tác nghiệp của các phóng viên thuộc CNN, MS NOW và Politico có khả năng vi phạm quyền tố tụng được Hiến pháp Mỹ bảo vệ.
Ông Kelly cũng đặt nghi vấn đối với lập luận về an ninh quốc gia mà Bộ Tư pháp Mỹ đưa ra để giải thích cho lệnh cấm. Thẩm phán lưu ý rằng chính Tổng thống Trump từng nói quyết định này xuất phát từ những gì ông cho là các thông tin sai lệch hoặc mang tính tiêu cực về mình.
Đáng chú ý, ông Kelly là người được ông Trump bổ nhiệm vào vị trí thẩm phán liên bang năm 2017, trong nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên.
Theo phán quyết, chính quyền Trump phải ngay lập tức trả lại thẻ tác nghiệp cho các hãng tin và ngừng thực thi lệnh cấm trong thời gian 14 ngày, trong lúc vụ kiện tiếp tục được xem xét. Tuy nhiên, chỉ vài giờ sau khi phán quyết được công bố, các phóng viên của ba hãng tin vẫn chưa thể vào Nhà Trắng.
Politico cho biết thẻ tác nghiệp của phóng viên hãng này đã bị thu giữ. Một phóng viên MS NOW cho biết cô bị chặn không cho vào Nhà Trắng, trong khi CNN nói một số nhân viên của hãng cũng bị từ chối cho phép vào khuôn viên.
Chưa rõ việc các phóng viên tiếp tục bị ngăn cản là hành động cố tình không tuân thủ phán quyết của thẩm phán hay xuất phát từ sự nhầm lẫn trong hệ thống kiểm soát an ninh và cấp quyền ra vào Nhà Trắng.
Nhà Trắng chưa lập tức phản hồi yêu cầu bình luận của Reuters.
Trong phán quyết, thẩm phán Kelly cho rằng hồ sơ vụ việc chưa đưa ra được cơ sở thực tế đủ thuyết phục cho lập luận rằng việc thu hồi thẻ tác nghiệp của các phóng viên sẽ giúp bảo vệ an ninh quốc gia, hoặc việc khôi phục quyền tiếp cận của họ trong thời gian vụ kiện diễn ra sẽ gây nguy hiểm cho an ninh quốc gia.
Tổng thống Trump công bố lệnh cấm đối với CNN, MS NOW và Politico hôm 18/9 trên mạng xã hội. Ông cáo buộc các hãng tin này liên tục đưa những thông tin mà ông cho là "hư cấu" và "dối trá" khi đưa tin về tổng thống Mỹ. Ông Trump đồng thời mô tả hoạt động đưa tin của các hãng là mối đe dọa đối với an ninh quốc gia.
Ngày 21/9, ba hãng tin đã khởi kiện ông Trump cùng các thành viên khác trong chính quyền, cho rằng quyết định thu hồi quyền tiếp cận Nhà Trắng vi phạm Tu chính án thứ nhất của Hiến pháp Mỹ, trong đó bảo vệ quyền tự do ngôn luận và tự do báo chí, đồng thời xâm phạm quyền được bảo đảm về thủ tục pháp lý.
Một liên minh gồm các tổ chức bảo vệ tự do báo chí cùng hàng chục hãng truyền thông, trong đó có Reuters, sau đó đã nộp bản kiến nghị pháp lý ủng hộ CNN, MS NOW và Politico.
Luật sư Theodore Boutrous, đại diện cho ba hãng tin, hoan nghênh phán quyết của thẩm phán Kelly, cho rằng quyết định này bảo vệ các nguyên tắc về tự do báo chí, quyền tố tụng và pháp quyền.
Trong hồ sơ gửi tòa hôm 22/9, Bộ Tư pháp Mỹ lập luận rằng hoạt động đưa tin của ba hãng có thể đe dọa an ninh quốc gia. Chính quyền viện dẫn một số bài viết liên quan đến kho tên lửa của Mỹ, việc xây dựng phòng khiêu vũ tại Nhà Trắng và số người tham dự đại hội giữa nhiệm kỳ của đảng Cộng hòa.
Tuy nhiên, thẩm phán Kelly không chấp nhận lập luận này ở giai đoạn hiện tại của vụ kiện.
Tranh chấp giữa chính quyền Trump và ba hãng tin cũng ảnh hưởng đến hoạt động của nhóm phóng viên thường xuyên theo sát Tổng thống Mỹ.
Sau khi CNN, MS NOW và Politico bị cấm tiếp cận Nhà Trắng, một số thành viên khác trong nhóm báo chí chuyên theo dõi tổng thống đã từ chối ghi hình hoặc phát đi các sự kiện của ông Trump để thể hiện sự đoàn kết với các đồng nghiệp. Động thái này diễn ra trong tuần Tổng thống Trump tham dự các hoạt động tại Liên Hợp Quốc và đón Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Washington.
Sáng 24/9, khi ông Tập Cận Bình tới Nhà Trắng, khu vực Bãi cỏ phía Nam không có máy quay truyền hình của nhóm báo chí chuyên trách được bố trí như thường lệ. FOX News, MS NOW và CNN cũng không phát trực tiếp lễ đón hai nhà lãnh đạo.
Những diễn biến trên cho thấy tranh chấp về quyền tiếp cận báo chí đã tác động trực tiếp đến hoạt động đưa tin về các sự kiện cấp cao tại Nhà Trắng.
Quan hệ giữa Tổng thống Trump và các cơ quan truyền thông Mỹ vốn nhiều lần căng thẳng trong những năm qua. Theo Reuters, chính quyền Trump đã có nhiều động thái làm thay đổi cách thức các hãng truyền thông lớn tiếp cận Nhà Trắng, đồng thời tổng thống nhiều lần công khai chỉ trích các nhà báo và tổ chức truyền thông.
Phán quyết của thẩm phán Kelly được đưa ra chỉ một ngày sau khi ông Trump tiếp tục nhận một phán quyết bất lợi trong một vụ kiện khác liên quan đến truyền thông.
Ngày 23/9, một thẩm phán tại Iowa đã bác đơn kiện năm 2024 của ông Trump nhằm vào tờ Des Moines Register và nhà thăm dò J. Ann Selzer. Vụ kiện liên quan đến một cuộc thăm dò được công bố trước cuộc bầu cử tổng thống Mỹ tháng 11/2024, trong đó ứng viên đảng Dân chủ Kamala Harris dẫn trước ông Trump tại Iowa.
Ông Trump từng cáo buộc tờ báo, công ty mẹ Gannett và nhà thăm dò Selzer gian dối, cố tình gây hiểu lầm cho độc giả thông qua cuộc thăm dò. Tuy nhiên, thẩm phán Scott Beattie thuộc Tòa án bang Iowa nhận định cuộc thăm dò được pháp luật bảo vệ với tư cách là hoạt động biểu đạt.
