Australia vừa xác nhận ca nhiễm cúm gia cầm H5N1 đầu tiên trên đất liền, đánh dấu bước ngoặt đáng lo ngại đối với quốc gia vốn được xem là "pháo đài cuối cùng" chưa ghi nhận sự xuất hiện của chủng virus nguy hiểm này trên lãnh thổ chính.
Thông tin được công bố ngày 20/6 khiến giới chức Australia lập tức nâng mức cảnh giác. Thủ tướng Anthony Albanese khẳng định chính phủ sẽ làm mọi cách để ngăn chặn nguy cơ virus lây lan rộng hơn.
"Đây là vấn đề đáng quan ngại. Chúng tôi sẽ làm bất cứ điều gì có thể để hạn chế sự lây lan của dịch bệnh", ông Albanese phát biểu trước báo giới tại Sydney.
Theo kết quả xét nghiệm, một cá thể chim biển được phát hiện trong tình trạng suy yếu gần thị trấn Esperance, thuộc bang Tây Australia, đã dương tính với chủng cúm gia cầm độc lực cao H5N1. Esperance nằm cách thành phố Perth khoảng 570 km về phía đông nam.
Trước đó, Australia là châu lục duy nhất trên thế giới chưa ghi nhận trường hợp nhiễm H5N1 trên đất liền. Dù vậy, vào cuối năm 2025, virus này từng được phát hiện tại đảo Heard - vùng lãnh thổ cận Nam Cực của Australia, nằm cách lục địa khoảng 4.100 km.
Sự xuất hiện của H5N1 trên đất liền làm dấy lên lo ngại về nguy cơ ảnh hưởng đến hệ sinh thái, ngành chăn nuôi gia cầm cũng như an ninh lương thực. Trong những năm gần đây, chủng virus này đã khiến hàng trăm triệu con gia cầm trên toàn cầu bị tiêu hủy, gây gián đoạn chuỗi cung ứng thực phẩm và đẩy giá nhiều mặt hàng tăng cao.
Tuy nhiên, Bộ trưởng Nông nghiệp Australia Julie Collins cho biết hiện chưa có dấu hiệu cho thấy virus đã xâm nhập vào các trang trại chăn nuôi hoặc hệ thống sản xuất nông nghiệp của nước này.
"Hiện chưa có bằng chứng về tình trạng chim chết hàng loạt và cũng chưa có dấu hiệu virus xuất hiện trong ngành gia cầm hay hệ thống nông nghiệp của Australia", bà Collins nhấn mạnh trong phát biểu từ thủ đô Canberra.
Giới chức cũng xác nhận thêm một cá thể chim biển khác thuộc loài giant petrel được phát hiện tại cùng khu vực đã cho kết quả dương tính với H5N1. Điều này cho thấy virus có thể đang tồn tại trong quần thể chim hoang dã tại khu vực ven biển Tây Australia.
Trước khi ca bệnh đầu tiên trên đất liền được xác nhận, các cơ quan chức năng đã thông báo một cá thể chim di cư brown skua được tìm thấy tại Công viên quốc gia Cape Le Grand cũng có kết quả xét nghiệm dương tính sơ bộ với virus và đang chờ xác nhận cuối cùng.
Nhằm đối phó với nguy cơ bùng phát dịch, Australia thời gian qua đã triển khai hàng loạt biện pháp phòng ngừa nghiêm ngặt. Các trang trại được tăng cường kiểm soát an toàn sinh học, hoạt động giám sát và xét nghiệm chim di cư được mở rộng, đồng thời các chương trình tiêm phòng cho những loài chim dễ bị tổn thương cũng được triển khai.
Bên cạnh đó, chính phủ Australia còn tổ chức các cuộc diễn tập ứng phó dịch bệnh nhằm chuẩn bị cho những kịch bản xấu nhất nếu virus lan rộng trong tự nhiên hoặc xâm nhập vào ngành chăn nuôi.
Dù nguy cơ lây nhiễm sang người hiện vẫn được đánh giá là thấp và các trường hợp mắc bệnh ở người trên thế giới khá hiếm, sự xuất hiện của H5N1 trên đất liền Australia vẫn được xem là lời cảnh báo mới đối với quốc gia này. Giới chuyên gia cho rằng những tuần tới sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc xác định liệu Australia có thể kiểm soát được virus ngay từ giai đoạn đầu hay không.
