Một bước ngoặt lớn trong chính sách y tế công cộng vừa được Vương quốc Anh thông qua, khi quốc hội nước này chính thức bật đèn xanh cho dự luật cấm thế hệ trẻ tiếp cận thuốc lá suốt đời. Theo đó, những người sinh sau năm 2008 sẽ không bao giờ được phép mua thuốc lá hợp pháp, bất kể họ bao nhiêu tuổi trong tương lai.
Dự luật đã nhận được sự đồng thuận từ cả Hạ viện Anh và Thượng viện Anh trong tuần qua, hướng đến mục tiêu xây dựng một “thế hệ không khói thuốc”. Khi được Hoàng gia phê chuẩn, chính phủ Anh sẽ có thêm quyền hạn mạnh mẽ để kiểm soát các sản phẩm nicotine, đặc biệt là thuốc lá điện tử, từ hương vị, bao bì cho đến cách trưng bày nhằm giảm sức hút đối với giới trẻ.
Theo BBC, đây là một phần trong chiến lược dài hạn nhằm giải quyết tình trạng hút thuốc, nguyên nhân hàng đầu gây tử vong có thể phòng tránh tại Anh. Bộ trưởng Y tế Wes Streeting gọi cuộc bỏ phiếu là “khoảnh khắc lịch sử”, nhấn mạnh rằng việc phòng bệnh sẽ giúp cứu sống hàng triệu người và giảm tải áp lực cho hệ thống y tế công cộng NHS.
Tại Thượng viện, Baroness Merron cũng khẳng định đây là can thiệp y tế công cộng quan trọng nhất trong một thế hệ. Bà nhấn mạnh rằng đạo luật không chỉ mang tính biểu tượng mà còn có khả năng tạo ra tác động thực sự trong việc kéo giảm tỷ lệ tử vong liên quan đến thuốc lá.
Bên cạnh thuốc lá truyền thống, luật mới cũng siết chặt đáng kể việc sử dụng thuốc lá điện tử. Theo đó, hành vi hút vape sẽ bị cấm trong ô tô chở trẻ em, tại sân chơi, khu vực bên ngoài trường học và trong khuôn viên bệnh viện. Tuy nhiên, quy định vẫn để ngỏ một số không gian ngoài trời như quán rượu, bãi biển hay nhà riêng, đồng thời cho phép sử dụng thuốc lá điện tử gần bệnh viện nhằm hỗ trợ người cai thuốc.
Dù được đánh giá cao, dự luật vẫn vấp phải phản ứng trái chiều. Lord Naseby cho rằng quy định này có thể gây khó khăn cho các nhà bán lẻ nhỏ, đồng thời nhấn mạnh giáo dục mới là giải pháp bền vững để ngăn chặn việc hút thuốc từ gốc. Đáp lại, chính phủ cam kết sẽ tiếp tục làm việc chặt chẽ với doanh nghiệp để đảm bảo quá trình chuyển đổi diễn ra suôn sẻ.
So với Úc, chính sách của Anh được xem là linh hoạt hơn đối với thuốc lá điện tử. Tại Úc, sản phẩm này bị quản lý như một mặt hàng y tế, chỉ được bán tại nhà thuốc và bị cấm nhập khẩu dạng dùng một lần. Đáng chú ý, giá một bao thuốc lá tại Úc hiện vượt 50 USD (khoảng 1,25 triệu đồng), thuộc nhóm cao nhất thế giới. Tuy nhiên, mức giá này cũng bị cho là góp phần thúc đẩy thị trường chợ đen.
Các tổ chức vận động sức khỏe như Asthma + Lung UK đã hoan nghênh bước tiến của Anh, đồng thời kêu gọi chính phủ đi xa hơn bằng cách buộc ngành công nghiệp thuốc lá đóng góp tài chính cho các dịch vụ y tế. Theo họ, đây là thời điểm để không chỉ kiểm soát mà còn quy trách nhiệm rõ ràng cho ngành công nghiệp vốn gây ra nhiều hệ lụy sức khỏe trong nhiều thập kỷ qua.
