Nhật Bản vừa phát đi cảnh báo đối với các khu vực ven biển phía Bắc về nguy cơ gia tăng xảy ra “siêu động đất” sau một rung chấn mạnh ngoài khơi, làm dấy lên lo ngại về các kịch bản thiên tai cực đoan trong thời gian ngắn sắp tới.
Theo thông báo từ Cơ quan Khí tượng Nhật Bản (JMA) và Văn phòng Nội các, có khoảng 1% khả năng xảy ra một trận siêu động đất tại khu vực ngoài khơi phía Bắc trong vòng một tuần tới. Cảnh báo được đưa ra sau khi một trận động đất mạnh xảy ra gần rãnh Chishima và rãnh Nhật Bản vào sáng sớm thứ Hai.
Giới chức nhấn mạnh đây không phải là dự báo động đất, mà là khuyến cáo mang tính phòng ngừa, kêu gọi người dân tại 182 thị trấn dọc bờ biển phía Đông Bắc nâng cao cảnh giác và chủ động chuẩn bị ứng phó, trong khi vẫn duy trì sinh hoạt bình thường.
Trước đó, một trận động đất có cường độ sơ bộ 7,7 độ richter đã xảy ra ngoài khơi khu vực Sanriku vào khoảng 16 giờ 53 phút, ở độ sâu khoảng 10 km dưới đáy biển. Ngay sau đó, JMA đã phát cảnh báo sóng thần, buộc người dân tại nhiều địa phương phải nhanh chóng sơ tán lên vùng cao hoặc các khu vực an toàn.
Theo thông tin từ NHK, Thủ tướng Sanae Takaichi đã kêu gọi người dân tại các khu vực có cảnh báo lập tức di chuyển đến nơi an toàn, đồng thời xác nhận chính phủ đã thành lập lực lượng đặc nhiệm khẩn cấp để ứng phó thảm họa. “Người dân cần sơ tán ngay lập tức đến vùng đất cao hoặc các tòa nhà kiên cố”, bà nhấn mạnh.
Chính phủ Nhật Bản cũng cho biết đã ban hành lệnh sơ tán đối với gần 172.000 người tại 5 tỉnh bị ảnh hưởng. Ngoài ra, hơn 128.000 cư dân tại các tỉnh như Iwate và những khu vực lân cận được khuyến cáo sơ tán tự nguyện.
Cập nhật từ Chánh Văn phòng Nội các Minoru Kihara cho thấy hiện chưa ghi nhận thương vong hay thiệt hại nghiêm trọng về cơ sở hạ tầng. Tuy nhiên, khoảng 200 khu vực đang bị mất điện và công tác khôi phục đang được triển khai khẩn trương.
Về diễn biến sóng thần, JMA ghi nhận một đợt sóng cao khoảng 80 cm tại cảng Kuji (tỉnh Iwate) và một đợt sóng nhỏ hơn khoảng 40 cm tại khu vực lân cận. Cơ quan này cảnh báo sóng có thể đạt độ cao tới 3 mét, đe dọa nhiều khu vực ven biển thuộc Iwate, Aomori và phía Đông Nam Hokkaido. Các địa phương như Miyagi và Fukushima cũng nằm trong diện cảnh báo sóng thần cấp độ nhẹ hơn.
Hình ảnh trên truyền hình cho thấy người dân đã nhanh chóng di chuyển lên các khu vực cao như công viên, đồi núi để tránh nguy cơ. Một số tuyến tàu cao tốc, bao gồm tuyến nối Tokyo với Shin-Aomori, buộc phải tạm dừng hoạt động do mất điện.
Dù chưa ghi nhận thiệt hại nghiêm trọng, các cơ quan chức năng vẫn đang khẩn trương đánh giá tình hình. Cơ quan Quản lý Hạt nhân Nhật Bản xác nhận các nhà máy điện hạt nhân trong khu vực không ghi nhận bất thường.
Đây là lần thứ hai trong vài tháng gần đây Nhật Bản phát đi cảnh báo về nguy cơ “siêu động đất” tại khu vực này. Trước đó, một cảnh báo tương tự được đưa ra vào tháng 12, song không có sự kiện lớn nào xảy ra sau đó.
Những diễn biến hiện tại khiến dư luận Nhật Bản không khỏi liên tưởng đến thảm họa Động đất và sóng thần Tohoku 2011, trận đại địa chấn mạnh 9 độ richter xảy ra cách đây 15 năm, gây ra hơn 22.000 người thiệt mạng và buộc gần nửa triệu người phải sơ tán. Thảm họa này cũng dẫn đến sự cố hạt nhân nghiêm trọng tại Fukushima, để lại hậu quả kéo dài đến tận ngày nay.
Trong bối cảnh đó, các chuyên gia tiếp tục cảnh báo người dân không nên chủ quan, đồng thời khuyến khích tăng cường chuẩn bị các phương án ứng phó nhằm giảm thiểu rủi ro nếu kịch bản xấu xảy ra.