Vào những ngày trời trở lạnh, cơ thể cần thời gian thích nghi khi chuyển từ trạng thái nghỉ ngơi sang hoạt động. Vì vậy, một số thói quen tưởng chừng bình thường ngay sau khi thức dậy có thể khiến cơ thể khó chịu, thậm chí làm tăng nguy cơ gặp vấn đề sức khỏe, đặc biệt ở người cao tuổi và người có bệnh nền.
1. Bật dậy khỏi giường quá đột ngột
Sau nhiều giờ ngủ, cơ thể đang ở trạng thái nghỉ ngơi. Việc đột ngột ngồi dậy hoặc đứng lên ngay khi vừa tỉnh giấc có thể khiến một số người bị choáng váng, hoa mắt, mất thăng bằng do huyết áp chưa kịp điều chỉnh theo tư thế mới.
Tình trạng này có thể gặp ở người bị huyết áp thấp, người cao tuổi hoặc những người đang sử dụng một số loại thuốc ảnh hưởng đến huyết áp. Vào mùa lạnh, cơ thể còn phải thích nghi với sự thay đổi nhiệt độ giữa không gian ngủ và môi trường bên ngoài.
Thay vì bật dậy ngay, mọi người nên dành vài phút để tỉnh táo, cử động nhẹ tay chân, từ từ chuyển sang tư thế ngồi rồi mới đứng lên. Nếu cảm thấy chóng mặt, nên ngồi hoặc nằm lại cho đến khi triệu chứng giảm.
2. Tập thể dục với cường độ mạnh ngay sau khi thức dậy
Tập thể dục buổi sáng mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, nhưng không có nghĩa là nên vận động mạnh ngay khi vừa rời khỏi giường, nhất là trong những ngày nhiệt độ xuống thấp.
Khi trời lạnh, các mạch máu ngoại vi có xu hướng co lại để hạn chế mất nhiệt. Điều này có thể khiến huyết áp tăng và làm tim phải hoạt động nhiều hơn. Nếu đột ngột chạy nhanh, tập các bài cường độ cao hoặc vận động quá sức khi cơ thể chưa được làm nóng, áp lực lên hệ tim mạch có thể tăng thêm.
Đặc biệt, người mắc bệnh tim mạch, tăng huyết áp và người cao tuổi cần thận trọng khi tập luyện ngoài trời vào sáng sớm mùa lạnh.
Để bảo đảm an toàn, nên khởi động nhẹ nhàng, làm nóng cơ thể trước khi tăng cường độ vận động. Có thể lựa chọn những bài tập vừa sức trong nhà nếu thời tiết quá lạnh. Khi tập ngoài trời, cần mặc đủ ấm và tránh gắng sức quá mức.
3. Tắm nước quá nóng ngay khi vừa thức dậy
Nhiều người có thói quen tắm nước nóng vào buổi sáng mùa đông để làm ấm cơ thể và tạo cảm giác dễ chịu. Tuy nhiên, việc sử dụng nước quá nóng ngay sau khi thức dậy không phải lựa chọn phù hợp với tất cả mọi người.
Nhiệt độ cao có thể khiến các mạch máu giãn ra, làm huyết áp giảm ở một số người. Với người có tình trạng hạ huyết áp tư thế, việc tắm nước quá nóng có thể khiến cảm giác chóng mặt, choáng váng trở nên rõ rệt hơn, thậm chí tăng nguy cơ té ngã.
Đặc biệt, người cao tuổi, người có huyết áp thấp hoặc thường xuyên bị hoa mắt khi thay đổi tư thế cần thận trọng với thói quen này.
Nếu cần tắm vào buổi sáng, nên sử dụng nước ấm vừa phải, tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột và không tắm quá lâu. Những người đang cảm thấy chóng mặt, mệt mỏi nên nghỉ ngơi, ổn định sức khỏe trước khi tắm.
4. Vội vàng ra ngoài trời lạnh khi chưa mặc đủ ấm
Vừa thức dậy đã mở cửa bước ra ngoài, đi bộ hoặc tập thể dục khi chưa chuẩn bị trang phục phù hợp là thói quen nên hạn chế trong những ngày nhiệt độ xuống thấp.
Khi tiếp xúc với không khí lạnh, các mạch máu có xu hướng co lại để giữ nhiệt cho cơ thể. Phản ứng này có thể khiến huyết áp tăng, làm tim phải hoạt động nhiều hơn. Nguy cơ đáng chú ý hơn ở người cao tuổi, người mắc bệnh tim mạch hoặc tăng huyết áp.
Theo Hiệp hội Tim mạch Mỹ (AHA), thời tiết lạnh có thể ảnh hưởng đến hệ tim mạch, đặc biệt ở những người vốn có nguy cơ mắc bệnh tim hoặc đột quỵ. Không khí lạnh cũng có thể gây khó chịu cho đường hô hấp, nhất là ở người mắc hen suyễn và bệnh phổi mạn tính.
Vì vậy, trước khi ra ngoài vào sáng sớm, mọi người nên dành thời gian làm ấm cơ thể, mặc quần áo nhiều lớp phù hợp, chú ý giữ ấm vùng cổ, đầu, bàn tay và bàn chân. Nếu trời quá lạnh, có gió mạnh hoặc mưa rét, nên cân nhắc chuyển hoạt động thể chất vào trong nhà.
Những lưu ý để bảo vệ sức khỏe vào buổi sáng mùa lạnh
Các chuyên gia khuyến cáo, việc duy trì thói quen sinh hoạt hợp lý vào buổi sáng có ý nghĩa quan trọng đối với sức khỏe, nhất là trong thời điểm thời tiết chuyển lạnh.
Sau khi thức dậy, mỗi người nên dành thời gian để cơ thể thích nghi, uống nước phù hợp với nhu cầu, ăn sáng đầy đủ và vận động nhẹ nhàng trước khi bắt đầu các hoạt động trong ngày.
Đặc biệt, người cao tuổi, người mắc bệnh tim mạch, tăng huyết áp, huyết áp thấp hoặc bệnh hô hấp mạn tính cần chú ý giữ ấm và tránh gắng sức đột ngột khi trời lạnh.
Nếu xuất hiện các biểu hiện như đau tức ngực, khó thở, ngất hoặc yếu liệt đột ngột, cần được trợ giúp y tế ngay, không nên tự theo dõi tại nhà.
