Festival Bóng đá Quốc tế U14 Gia Lai 2026 không chỉ là một giải trẻ tầm châu Á được tổ chức ở Gia Lai. Đó còn là dịp để nhìn lại hành trình 20 năm của Học viện HAGL, nơi từng mở ra cuộc cách mạng cho bóng đá trẻ Việt Nam.
Gần 20 năm trước, khi bầu Đức quyết định bắt tay với Arsenal và JMG để xây dựng học viện bóng đá tại Hàm Rồng, rất nhiều người cho rằng đó là câu chuyện “đốt tiền”. Bóng đá Việt Nam thời điểm ấy vẫn quen với cách làm ngắn hạn là mua ngôi sao, chạy theo thành tích và ít ai nghĩ đến chuyện đầu tư hàng chục năm cho đào tạo trẻ.
Nhưng bầu Đức chọn một con đường khác. Ông xây học viện, tuyển chọn những cậu bé mới 10-12 tuổi và kiên nhẫn chờ đợi. Từ quyết định ấy, bóng đá Việt Nam lần đầu tiên có khái niệm đào tạo trẻ theo chuẩn quốc tế với giáo án bài bản, học văn hóa song song bóng đá và môi trường sinh hoạt chuyên nghiệp.
Hai mươi năm sau, điều lớn nhất mà Học viện HAGL để lại có lẽ không chỉ là những cầu thủ nổi tiếng như Công Phượng, Xuân Trường, Văn Toàn hay Văn Thanh. Điều quan trọng hơn là họ đã thay đổi tư duy làm bóng đá trẻ ở Việt Nam.
Festival U14 năm nay phần nào cho thấy vị thế khác của bóng đá trẻ Việt Nam sau hai thập kỷ. Nhìn vào kết quả ngày khai mạc, các đại diện Việt Nam không hề lép vế trước những đội bóng đến từ Hàn Quốc, Nhật Bản, Thái Lan, Trung Quốc hay Malaysia.
Sông Lam Nghệ An hòa Malaysia 3-3 trong trận cầu giàu tốc độ. PVF hòa Shenzhen 2-2 trước đối thủ có nền tảng thể lực rất tốt. Hà Nội FC đánh bại Chonburi 2-1, còn U14 HAGL thắng Jubilo Iwata của Nhật Bản với bàn thắng của Phạm Thành Nam - cháu tiền đạo Văn Toàn. Chỉ duy nhất U14 Đồng Nai thất bại 0-1 trước Eumseong.
Những kết quả ấy cho thấy bóng đá trẻ Việt Nam hiện tại đã khác rất nhiều so với quá khứ. Chúng ta không còn bước ra sân với tâm lý chỉ để học hỏi hay cố gắng tránh thua trước các học viện lớn của châu Á. Điều đáng nói là sự thay đổi ấy không đến từ một ngày. Nó là thành quả của cả hành trình dài mà HAGL đóng vai trò mở đường.
Sau thành công của học viện HAGL, hàng loạt trung tâm đào tạo trẻ hiện đại ra đời như PVF, Viettel, Hà Nội FC hay nhiều địa phương khác bắt đầu đầu tư mạnh hơn cho bóng đá trẻ. Các CLB hiểu rằng muốn phát triển bền vững thì phải đào tạo cầu thủ từ gốc.
Bầu Đức có thể không còn sở hữu đội bóng thống trị V.League, nhưng dấu ấn của ông với bóng đá Việt Nam rất lớn. Quan trọng hơn, Festival Quốc tế U14 Gia Lai cho thấy bóng đá giờ đây không chỉ là câu chuyện chuyên môn.
Những ngày qua, Hàm Rồng trở nên nhộn nhịp với hàng trăm cầu thủ, phụ huynh và du khách từ nhiều quốc gia châu Á. Các khách sạn, nhà hàng và dịch vụ ở Pleiku hưởng lợi từ giải đấu. Đó là điều mà bầu Đức từng theo đuổi từ rất lâu, với mong muốn bóng đá thành giá trị cho cộng đồng và địa phương.
Hai mươi năm trước, Học viện HAGL từng là giấc mơ bị hoài nghi. Hai mươi năm sau, bóng đá trẻ Việt Nam đã có vị thế khác ở châu Á, còn Hàm Rồng vẫn là nơi người ta nhìn thấy niềm tin vào tương lai của bóng đá Việt Nam.
