Đội tuyển bóng đá quốc gia Iran đã đến thành phố Tijuana của Mexico vào sáng sớm Chủ nhật để chuẩn bị cho ba trận đấu tại World Cup 2026 diễn ra trên đất Mỹ, trong bối cảnh căng thẳng giữa Tehran và Washington biến ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh thành một mặt trận “quyền lực mềm” giữa hai quốc gia đang trong tình trạng xung đột.
Toàn đội hạ cánh xuống sân bay Tijuana ngay sau 5 giờ sáng (giờ địa phương), sau chuyến bay đêm từ Thổ Nhĩ Kỳ, nơi họ đã tập huấn suốt ba tuần qua.
Khi xe buýt chở đội tuyển rời sân bay Tijuana, đoàn xe đã dừng lại trong chốc lát để các thành viên Liên đoàn Bóng đá Iran vẫy chào khoảng 20 cổ động viên mang theo quốc kỳ Iran. Một lực lượng an ninh gồm quân đội và cảnh sát đã hộ tống đội tuyển từ sân bay về khách sạn.
Bóng đá từ lâu được xem như một “tôn giáo” tại Iran, là môn thể thao được yêu thích rộng rãi bất kể khác biệt về quan điểm chính trị. Tuy nhiên, hành trình dự World Cup lần này của đội tuyển Iran bị bao trùm bởi những vấn đề chính trị phức tạp trong nước, cuộc chiến với Mỹ và những tranh cãi kéo dài về khả năng được đặt chân lên lãnh thổ Mỹ để thi đấu.
Ngay cả việc đóng quân tại Tijuana cũng mang màu sắc chính trị. Liên đoàn Bóng đá Iran đã đàm phán vào phút chót để chuyển đại bản doanh của đội từ bang Arizona (Mỹ) sang Mexico. Theo Đại sứ Iran tại Mexico, ông Abolfazl Pasandideh, nguyên nhân đến từ sự không chắc chắn về việc cấp thị thực cũng như tâm lý ngày càng gia tăng tại Iran rằng đội tuyển nên hạn chế tối đa sự hiện diện trên đất Mỹ.
HLV Amir Ghalenoei cho biết với FIFA rằng đội tuyển lẽ ra nên có mặt tại Tijuana từ tuần trước để thích nghi tốt hơn với múi giờ.
“Thông thường ở những giải đấu như thế này, các yếu tố nhân đạo và đạo đức cần được đặt lên trước các vấn đề chuyên môn. Tôi không nghĩ chúng tôi đã nhận được sự đối xử như vậy”, ông Ghalenoei phát biểu sau khi đến sân bay Tijuana.
Hậu vệ đội trưởng Ehsan Hajsafi cũng thừa nhận đội tuyển đã trải qua “những hoàn cảnh vô cùng khó khăn” kể từ khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran hồi tháng 2. Tuy nhiên, anh khẳng định toàn đội đang có thể trạng tốt và “hoàn toàn sẵn sàng” cho World Cup.
Iran sẽ đá trận mở màn bảng G gặp New Zealand vào ngày 15/6 gần Los Angeles, trước khi đối đầu Belgium ngày 21/6. Trận cuối vòng bảng của họ gặp Egypt tại Seattle vào ngày 26/6. Iran và United States thậm chí có thể chạm trán ở vòng 32 đội nếu cùng xếp nhì bảng.
Áp lực đè nặng lên các cầu thủ
Đây là kỳ World Cup đầu tiên kể từ năm 1930 mà một quốc gia chủ nhà phải tiếp đón đội tuyển đến từ một nước đang trong tình trạng chiến tranh với mình.
Nhưng căng thẳng Mỹ - Iran chỉ là một phần trong những sức ép mà đội tuyển Iran phải đối mặt.
Các cuộc biểu tình quy mô lớn nổ ra cuối năm ngoái nhằm phản đối chế độ giáo quyền tại Iran đã dẫn đến một chiến dịch trấn áp khiến hơn 2.000 người thiệt mạng, trở thành đợt bất ổn đẫm máu nhất kể từ Cách mạng Hồi giáo năm 1979. Sau đó, Mỹ và Israel mở chiến dịch tấn công Iran từ ngày 28/2, châm ngòi cho cuộc chiến kéo dài đến nay.
Ông Abbas Milani, Giám đốc Chương trình Nghiên cứu Iran thuộc Đại học Stanford, nhận định các cầu thủ Iran đang chịu áp lực từ mọi phía.
“Đây gần như là tình huống không có người thắng đối với các cầu thủ. Có áp lực yêu cầu họ không thi đấu cho đội tuyển, có áp lực buộc họ phải thể hiện sự đồng cảm với người dân. Trong khi đó, họ đơn giản chỉ muốn chơi bóng”, ông Milani nói.
Tại World Cup 2022 ở Qatar, đội tuyển Iran từng gây chú ý khi từ chối hát quốc ca trong trận đấu đầu tiên, hành động được nhiều người xem là sự ủng hộ dành cho phong trào biểu tình chống chính phủ trong nước. Theo ông Milani, những áp lực kể từ đó đến nay chỉ càng gia tăng.
Những rắc rối về thị thực
Sau nhiều tuần bất định, Mỹ cuối cùng đã cấp thị thực cho toàn bộ cầu thủ Iran vào ngày thứ Sáu, chỉ 10 ngày trước trận ra quân.
Tuy nhiên, một số thành viên trong phái đoàn Iran vẫn không được cấp visa, bao gồm nhiều nhân sự quản lý và hành chính quan trọng. Liên đoàn Bóng đá Iran cáo buộc Mỹ vi phạm nghĩa vụ của nước chủ nhà và không tuân thủ các quy định của FIFA.
Đại sứ Pasandideh cho biết có tới 15 trong tổng số 70 thành viên của đoàn Iran đặt chân đến Tijuana hôm Chủ nhật chưa được cấp phép nhập cảnh vào Mỹ.
Một quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ khẳng định Washington đã cấp “các loại thị thực cần thiết để Iran tham dự World Cup, bao gồm cầu thủ và các nhân viên hỗ trợ cần thiết”. Tuy nhiên, phía Mỹ cũng nhấn mạnh sẽ không để bất kỳ cá nhân nào có liên hệ với các tổ chức mà họ coi là khủng bố lợi dụng giải đấu để nhập cảnh.
Ông Tonatiuh Guillen, cựu lãnh đạo Cơ quan Di trú quốc gia Mexico, cho rằng việc Mexico chấp nhận trở thành nơi đóng quân của đội tuyển Iran là thông điệp thể hiện “sự đoàn kết trong thời điểm khẩn cấp”.
