Nhắc đến Nghệ An - quê nhà của cô giáo Nguyễn Linh - bà xã cầu thủ Hồ Văn Cường, nhiều người thường nghĩ ngay đến biển Cửa Lò, những di tích lịch sử hay quê hương Chủ tịch Hồ Chí Minh. Thế nhưng, ở miền Tây xứ Nghệ, một hành trình khác cũng hấp dẫn không kém đang chờ du khách khám phá: tìm về những bản làng nép mình giữa núi rừng, nơi đời sống của đồng bào dân tộc Thái vẫn lưu giữ nhiều nét văn hóa truyền thống.
Tại các địa bàn miền núi như Con Cuông, Quỳ Châu, Quế Phong, du khách có cơ hội bắt gặp những nếp nhà sàn, những con đường nhỏ men theo sườn núi và không gian sinh hoạt cộng đồng gắn bó với thiên nhiên. Mỗi nơi có cảnh sắc và phong tục riêng, tạo nên sức hút khác biệt cho du lịch miền Tây Nghệ An.
Thay vì chỉ ghé qua để ngắm cảnh, du khách có thể dành thời gian ở lại bản, tìm hiểu cách người dân sinh hoạt, trò chuyện với chủ nhà và lắng nghe những câu chuyện được truyền qua nhiều thế hệ. Chính những trải nghiệm giản dị ấy giúp chuyến đi trở nên gần gũi hơn, đồng thời mở ra cơ hội hiểu thêm về đời sống văn hóa của người Thái.
Ngủ nhà sàn, thưởng thức món ngon xứ Nghệ
Một trong những trải nghiệm đáng thử khi đến miền Tây Nghệ An là lưu trú tại các homestay trong bản. Thay vì nghỉ ở khách sạn quen thuộc, du khách có thể chọn nhà sàn của người Thái, nghỉ qua đêm trong không gian gần gũi với thiên nhiên và tìm hiểu cách bài trí, sinh hoạt của gia đình chủ nhà. Tại một số điểm lưu trú cộng đồng, khu vực nghỉ ngơi được trang bị chăn, đệm và những tiện nghi cơ bản, đáp ứng nhu cầu của khách.
Ẩm thực cũng là điểm nhấn khiến hành trình thêm đáng nhớ. Mâm cơm bản thường có những món mang hương vị núi rừng như cơm lam, xôi ngũ sắc, gà nướng, cá nướng, thịt nướng, nộm hoa chuối và các món rau rừng. Nguyên liệu địa phương cùng cách chế biến truyền thống tạo nên nét riêng cho bữa ăn, giúp du khách khám phá văn hóa qua từng món ngon.
Không chỉ thưởng thức món ăn, du khách còn có dịp quan sát cách người dân chuẩn bị nguyên liệu, nghe giới thiệu về những món ăn gắn với đời sống thường ngày và tìm hiểu tập quán ẩm thực được gìn giữ trong mỗi gia đình. Bữa cơm vì thế không đơn thuần là hoạt động ăn uống mà còn là dịp để khách và chủ nhà trò chuyện, chia sẻ những câu chuyện về bản làng.
Nghe chuyện người Thái, khám phá nét văn hóa truyền thống
Đến các bản du lịch cộng đồng ở Con Cuông, du khách có thể dành thời gian đi bộ quanh bản, tìm hiểu nghề dệt thổ cẩm, quan sát sinh hoạt thường ngày hoặc lắng nghe người dân kể chuyện về phong tục, tập quán của cộng đồng mình. Những câu chuyện về nếp nhà sàn, trang phục truyền thống, lao động sản xuất hay sinh hoạt cộng đồng góp phần giúp du khách hiểu hơn về đời sống người Thái ở miền Tây Nghệ An.
Vào những dịp có chương trình giao lưu văn nghệ, du khách còn có cơ hội thưởng thức các làn điệu dân ca Thái, xem điệu múa truyền thống và tìm hiểu những hình thức sinh hoạt văn hóa được lưu truyền qua nhiều thế hệ. Đây là cách tiếp cận văn hóa bản địa gần gũi, sinh động hơn so với việc chỉ tham quan các điểm đến.
Trong hành trình ấy, bản Nưa, bản Khe Rạn và bản Xiềng ở khu vực Con Cuông là những địa chỉ từng được giới thiệu trong các chương trình phát triển du lịch cộng đồng của Nghệ An. Mỗi bản có những nét riêng về cảnh quan, sinh hoạt và cách đón khách, nhưng đều mở ra cơ hội để du khách kết nối với đời sống địa phương.Du lịch cộng đồng không chỉ mang đến trải nghiệm mới cho du khách mà còn tạo thêm sinh kế cho người dân. Khi các gia đình tham gia cung cấp dịch vụ lưu trú, nấu ăn, hướng dẫn tham quan hay giới thiệu nghề thủ công, những giá trị văn hóa truyền thống cũng có thêm cơ hội được gìn giữ và lan tỏa.
Để chuyến đi trọn vẹn, du khách nên tìm hiểu trước về nơi lưu trú, đặt dịch vụ với các hộ dân hoặc đơn vị tổ chức tại địa phương, đồng thời tôn trọng phong tục và không gian riêng tư của gia đình chủ nhà. Những điều giản dị như xin phép trước khi chụp ảnh, giữ gìn vệ sinh và ứng xử phù hợp cũng góp phần tạo nên trải nghiệm du lịch có trách nhiệm.
Về miền Tây Nghệ An, ngủ một đêm trong nhà sàn, thưởng thức món ăn truyền thống và ngồi nghe chuyện bản làng là cách để cảm nhận xứ Nghệ từ một góc nhìn khác. Không cần lịch trình quá dày đặc, chính nhịp sống bình dị và sự gần gũi của người dân có thể trở thành dấu ấn đáng nhớ trong hành trình khám phá vùng đất này.
