Nhắc Nghệ An - quê nhà của cô giáo Nguyễn Linh - bà xã cầu thủ Hồ Văn Cường, nếu không nhắc đến những dãy núi đá vôi nối tiếp nhau tạo nên không ít hang động kỳ thú ở miền Tây xứ Nghệ thì quả là đáng tiếc.
Nhưng giữa rất nhiều điểm đến ấy,lại mang một sức hút khác: nơi đây không đơn thuần là một thắng cảnh mà còn là một di chỉ khảo cổ có giá trị.
Theo Bảo tàng Nghệ An, Thẩm Ồm nằm trong dãy núi đá vôi thuộc khu vực Quỳ Châu. Tên gọi “Thẩm Ồm” trong tiếng Thái có nghĩa là “hang lớn”. Cửa hang nằm ở độ cao khoảng 15m, phía bên ngoài đã tạo cảm giác khá khác biệt với những vách đá mang hình dạng tự nhiên kỳ lạ.
Bước qua cửa hang, cảnh vật dần thay đổi
Điều khiến Thẩm Ồm thú vị không nằm ở sự hào nhoáng. Hang mang vẻ nguyên sơ với những vách đá sần sùi, các khối đá có hình thù khác nhau và không gian bên trong càng đi sâu càng tạo cảm giác tách biệt khỏi cảnh vật bên ngoài.
Ánh sáng từ cửa hang dần yếu đi, thay vào đó là những mảng đá, vách đá và lớp trầm tích tạo nên một không gian vừa tĩnh lặng vừa có phần huyền bí. Những dấu vết của quá trình phong hóa, kiến tạo tự nhiên qua thời gian khiến nơi đây giống như một “thế giới khác” nằm ẩn bên trong núi.
Một số tài liệu du lịch mô tả cửa hang khá rộng, sau đó không gian thu hẹp dần theo chiều sâu. Chính sự thay đổi ấy khiến hành trình khám phá Thẩm Ồm không đơn thuần là đi tham quan một hang đá, mà giống như từng bước tiến sâu hơn vào một không gian được thiên nhiên tạo dựng qua thời gian rất dài.
Điều đặc biệt nằm dưới những lớp đá
Nếu chỉ nhìn Thẩm Ồm như một điểm check-in, du khách có thể bỏ qua giá trị quan trọng nhất của nơi này.
Năm 1975, các nhà khảo cổ tiến hành khảo sát, khai quật tại hang và phát hiện nhiều hiện vật đáng chú ý, trong đó có công cụ đá, răng người cùng xương, răng của các loài động vật hóa thạch. Những phát hiện này cho thấy hang từng là nơi cư trú của cư dân cổ từ hàng chục vạn năm trước.
Đáng chú ý, tài liệu của Ban Quản lý di tích tỉnh Nghệ An cho biết tại di chỉ Thẩm Ồm từng phát hiện những chiếc răng hóa thạch của người vượn. Các nhà cổ nhân học, khảo cổ học nhận định những mẫu răng này có đặc điểm liên quan đến Homo sapiens và có niên đại khoảng 20 vạn năm trước.
Một mảnh tước thạch anh được ghè đẽo cũng được phát hiện tại đây. Theo tài liệu địa chí Quỳ Châu, đây là hiện vật thuộc kỹ thuật ghè đẽo đá cổ và được tìm thấy trong lớp địa tầng có chứa di cốt hóa thạch người và động vật.
Bởi vậy, bên dưới vẻ ngoài tĩnh lặng của một hang đá, Thẩm Ồm lại chứa đựng câu chuyện rất dài về sự hiện diện của con người trên vùng đất này.
Một điểm đến dành cho người thích khám phá
Thẩm Ồm nằm cách tuyến đường 48 khoảng 7km, trong khu vực miền núi Quỳ Châu. Không có vẻ sôi động như những điểm du lịch nổi tiếng, hang phù hợp hơn với những người thích tìm kiếm các địa danh mang dấu ấn tự nhiên và lịch sử.
Điều thú vị là hành trình đến đây có thể được kết hợp với việc khám phá những điểm đến khác của Quỳ Châu, nơi cũng sở hữu hệ thống hang động và di tích khảo cổ phong phú.
Đến Thẩm Ồm, vì thế, không chỉ để ngắm những vách đá hay tìm một góc ảnh lạ. Đó còn là dịp để hình dung về một không gian từng có con người sinh sống từ rất lâu trước khi những bản làng, con đường hay phố xá xuất hiện.
Giữa miền Tây Nghệ An xanh thẳm, một cửa hang nhỏ mở ra cả một câu chuyện lớn. Và có lẽ đó cũng là điều khiến Thẩm Ồm trở nên đặc biệt: bước vào bên trong không chỉ là bước vào lòng núi, mà còn như bước ngược về một phần rất xa của lịch sử.
