Nhắc đến ẩm thực Nghệ An - quê hương của cô giáo Nguyễn Linh - bà xã cầu thủ Hồ Văn Cường, nhiều du khách thường nhớ ngay đến những món ăn đã trở thành “thương hiệu” như cháo lươn, súp lươn, bánh mướt, nhút Thanh Chương hay tương Nam Đàn. Đây đều là những hương vị đặc trưng, góp phần tạo nên dấu ấn riêng của ẩm thực xứ Nghệ.
Tuy nhiên, nếu đến Nghệ An vào những ngày Thu, du khách có thể thử tìm những hương vị khác, mộc mạc hơn và mang đậm dấu ấn mùa vụ.
Cam Quỳ Hợp – vị ngọt của những ngày đầu Thu
Nếu tìm một thức quà đặc trưng khi mùa Thu bắt đầu, những vùng trồng cam ở phía Tây Nghệ An là gợi ý đáng chú ý.
Quỳ Hợp từ lâu được biết đến với các vùng cam nổi tiếng. Đặc biệt, một số giống cam chín sớm từng được ghi nhận bắt đầu cho thu hoạch từ khoảng tháng 9, mang vị thơm ngọt đặc trưng.
Điều thú vị là thay vì chỉ thưởng thức cam như một loại trái cây, du khách có thể tìm hiểu cuộc sống tại các vùng trồng, ghé những khu vườn xanh mướt và thưởng thức quả ngay tại nơi sản xuất.
Với những người thích du lịch gắn với trải nghiệm, một buổi đi giữa vườn cây, tự tay chọn những quả cam mọng nước rồi thưởng thức tại chỗ có thể đem lại cảm giác rất khác so với việc mua đặc sản đóng gói sẵn.
Cam Xã Đoài – thức quà nổi tiếng nhưng không phải lúc nào cũng có
Cam Xã Đoài là cái tên quá nổi tiếng khi nhắc đến đặc sản Nghệ An. Tuy nhiên, đây lại là loại quả đáng chờ đợi nếu chuyến đi của bạn kéo dài sang cuối Thu.
Theo thông tin du lịch Nghệ An, cam Xã Đoài được trồng tại khu vực Xã Đoài, nay thuộc xã Nghi Diên. Quả có vỏ mỏng, mọng nước, vị ngọt thanh và hương thơm đặc trưng. Đặc biệt, cam Xã Đoài thường chín vào khoảng tháng 11-12.
Vì vậy, nếu muốn săn một thức quà đúng mùa, cuối Thu là thời điểm đáng để du khách lưu ý.
Không cần tìm kiếm những món ăn cầu kỳ, đôi khi chỉ một quả cam vừa hái, bóc ngay bên hiên nhà hay trong khu vườn cũng đủ tạo nên một trải nghiệm rất riêng của miền quê xứ Nghệ.
Quýt Phủ Quỳ – một hương vị từng rất quen thuộc
Bên cạnh cam, vùng Phủ Quỳ còn gắn với một loại quả đặc sản là quýt PQ, còn được gọi là cam bóc Phủ Quỳ.
Loại quýt này từng được trồng tại nhiều địa phương thuộc vùng Phủ Quỳ như Quỳ Hợp, Quỳ Châu, Quế Phong, Nghĩa Đàn và thị xã Thái Hòa. Quả có vị ngọt thanh, mọng nước và vỏ thơm.
Dù câu chuyện về đầu ra của quýt PQ những năm gần đây cho thấy người trồng đang đối mặt với không ít khó khăn, đây vẫn là một sản vật gắn với ký ức nông nghiệp của vùng đất phía Tây Nghệ An.
Với du khách yêu thích khám phá những câu chuyện phía sau món ăn, tìm hiểu về quýt Phủ Quỳ cũng là một cách để nhìn Nghệ An từ góc độ khác: không chỉ có cảnh đẹp mà còn có những mùa quả gắn với đời sống người dân.
Tương Nam Đàn – thử theo một cách khác
Tương Nam Đàn không phải món mới và cũng chẳng xa lạ với du khách. Thế nhưng, thay vì chỉ mua một chai tương về làm quà, du khách có thể thử thưởng thức nó theo cách rất giản dị của người địa phương.
Tương được làm từ những nguyên liệu dân dã, trong đó đậu nành là thành phần quan trọng. Hương vị đậm đà khiến loại tương này thường xuất hiện trong những bữa cơm gia đình và được dùng để chấm nhiều món ăn.
Một bát rau luộc, vài miếng thịt luộc hay món cá dân dã, khi ăn cùng thứ nước chấm đậm vị này, lại trở thành một trải nghiệm ẩm thực rất khác.
Đó cũng là điểm thú vị của ẩm thực xứ Nghệ: không nhất thiết phải tìm món ăn cầu kỳ, đôi khi cái ngon nằm ở cách kết hợp những nguyên liệu rất bình thường.
Những món quê theo mùa mới là điều đáng tìm
Mùa Thu ở Nghệ An không nhất thiết phải được nhớ đến bằng một danh sách dài những món đặc sản. Điều thú vị hơn có thể nằm ở việc tìm những sản vật đúng mùa, đến tận vùng quê nơi chúng được làm ra và thưởng thức theo cách của người bản địa.
Từ những vườn cam phía Tây, những thức quả vùng Phủ Quỳ đến chai tương Nam Đàn trong căn bếp quê, mỗi món ăn đều kể một câu chuyện về đất đai, mùa vụ và con người.
Và có lẽ đó cũng là một cách khám phá Nghệ An thú vị hơn: không chỉ đi tìm món nổi tiếng, mà thử tìm những hương vị chỉ xuất hiện đúng lúc, đúng mùa và đúng ở nơi ấy.
