Không chỉ có cảnh đẹp hay món ngon, Nghệ An - quê hương của cầu thủ Hồ Văn Cường còn có một “đặc sản” rất riêng nằm trong cách nói chuyện hằng ngày của người dân địa phương.
“Mô, tê, răng, rứa” – nghe là nhận ra người Nghệ
Với nhiều du khách lần đầu đến Nghệ An, một trong những điều thú vị nhất có lẽ là nghe người địa phương trò chuyện. Những từ như “mô”, “tê”, “răng”, “rứa”, “chi”, “ri” xuất hiện tự nhiên trong câu nói và tạo nên âm sắc rất riêng.
“Đi mô?” có nghĩa là đi đâu, “răng rứa?” là sao vậy, “chi” là gì, còn “ri” thường được dùng với nghĩa như thế này. Những từ tưởng đơn giản nhưng khi đặt trong giọng nói đặc trưng của người xứ Nghệ lại trở thành một phần của bản sắc địa phương.
Du khách mới nghe có thể mất vài giây để “dịch”, nhưng khi quen tai lại thấy cách nói ấy khá duyên và gần gũi.
“Nhút” không phải thứ khiến người ta phải… nhút nhát
Nhắc đến Nghệ An, “nhút” là một cái tên không thể bỏ qua khi nói về văn hóa ẩm thực địa phương. Đặc biệt, nhút Thanh Chương là món ăn quen thuộc với nhiều gia đình xứ Nghệ.
Nhưng với người chưa từng nghe qua, cái tên “nhút” có thể khiến họ tò mò. Thực chất, đây là món được làm từ nguyên liệu dân dã, phổ biến nhất là xơ mít non muối chua, thường được dùng trong những bữa cơm gia đình.
Chỉ một tiếng “nhút” thôi cũng đủ mở ra câu chuyện về cách người Nghệ tận dụng những sản vật quen thuộc để tạo nên món ăn mang dấu ấn quê nhà.
“Bánh mướt” nghe lạ mà ăn lại rất quen
Nếu lần đầu đến Nghệ An và nghe ai đó rủ đi ăn “bánh mướt”, du khách có thể chưa hình dung được món ăn này.
Bánh mướt có hình thức khá giống bánh cuốn, được tráng mỏng, mềm và thường ăn cùng các món đi kèm tùy địa phương. Đây là món ăn quen thuộc trong đời sống của người dân xứ Nghệ, đặc biệt vào những buổi sáng.
Cái tên “bánh mướt” cũng giống như nhiều cách gọi khác ở Nghệ An: mộc mạc, ngắn gọn nhưng chỉ cần nghe vài lần là nhớ.
“Chi” có thể xuất hiện ở khắp nơi
Một trong những từ dễ khiến du khách chú ý khi trò chuyện với người Nghệ là “chi”.
“Ăn chi?”, “mua chi?”, “có chi không?”... Tùy ngữ cảnh, “chi” thường được hiểu là “gì”. Một từ rất ngắn nhưng xuất hiện trong vô số câu nói đời thường.
Điều thú vị là khi nghe người Nghệ nói chuyện với nhau, những từ địa phương này không hề tạo cảm giác cầu kỳ. Chúng được sử dụng tự nhiên, trở thành một phần của nhịp giao tiếp hằng ngày.
Một vùng đất được nhận ra từ giọng nói
Có lẽ vì thế, khám phá Nghệ An không nhất thiết phải bắt đầu từ một điểm tham quan nổi tiếng. Đôi khi, chỉ cần ngồi trong một quán ăn nhỏ, nghe vài câu trò chuyện của người địa phương cũng đủ cảm nhận được màu sắc của vùng đất.
Những tiếng “mô”, “tê”, “răng”, “rứa”, “chi”, những món ăn mang tên “nhút”, “bánh mướt”... đều là những mảnh ghép nhỏ tạo nên một Nghệ An rất riêng.
Và cũng giống như nhiều nét văn hóa địa phương khác, phải nghe, phải ăn và phải trải nghiệm trực tiếp, du khách mới thực sự hiểu vì sao những cách gọi tưởng bình thường ấy lại có sức gợi nhớ đến vậy.
