Cạnh tranh ngày càng gay gắt
Dữ liệu từ JobsGO cho thấy, trong tháng 3/2026, ngành IT ghi nhận 1.404 tin tuyển dụng cùng 17.447 lượt ứng tuyển. Trung bình, mỗi vị trí nhận khoảng 12,4 hồ sơ — mức cao nhất trong các nhóm ngành hiện nay và cao hơn đáng kể so với mặt bằng chung của thị trường lao động.
Thực tế, áp lực cạnh tranh này đã âm ỉ từ 2 năm trước và hiện tại đang đạt đến đỉnh điểm do sự can thiệp sâu của trí tuệ nhân tạo. Theo báo cáo từ Nikkei Asia, gần một nửa (47,9%) số ca cắt giảm nhân sự công nghệ trong quý 1/2026 có nguyên nhân trực tiếp từ AI. Một công ty thay vì thuê 6 nhân sự trẻ như trước, nay chỉ cần 2 kỹ sư cấp trung kết hợp với công cụ AI để đạt được hiệu suất tương đương. Điều này khiến hàng nghìn ứng viên mới ra trường phải “cuốn” vào một cuộc chiến “săn đón” những vị trí hạn chế còn lại với yêu cầu ngày càng cao hơn.
Cạnh tranh rõ nhất nằm ở phân khúc nhân sự trẻ (Gen Z), nhóm chiếm tới 63% lượng hồ sơ ứng tuyển trên JobsGO hiện nay. Trước đây, các vị trí Entry-level là "đất diễn" để các lập trình viên trẻ học hỏi, thì nay, AI đã “chiếm sóng” những công việc này.
Ở các đô thị lớn, đặc biệt là thị trường việc làm Hà Nội, TP.HCM… nhu cầu tuyển dụng IT vẫn duy trì ổn định nhờ sự tập trung của các doanh nghiệp công nghệ, startup và trung tâm phát triển phần mềm. Tuy nhiên, số lượng ứng viên nộp hồ sơ cũng gia tăng tương ứng, khiến mức độ cạnh tranh trở nên rõ ràng hơn ở từng vị trí cụ thể.
Thị trường dịch chuyển, tiêu chí tuyển dụng đang “nâng lên”
Trung bình hơn 12 ứng viên cạnh tranh cho một vị trí không có nghĩa là cơ hội việc làm đang thu hẹp mà thị trường đang có sự phân hóa mạnh với những tiêu chí đầu vào cao hơn. Trong khi những vai trò truyền thống như kiểm thử thủ công hay lập trình cơ bản đang dần ít đi thì các vị trí IT có ứng dụng AI đang "khát" nhân lực hơn.
Xu hướng này cũng lan rộng trên phạm vi toàn cầu khi có hơn 275.000 vị trí AI đang tuyển dụng tại Mỹ với mức lương cao hơn 17,7%. Các doanh nghiệp không còn chú trọng tìm kiếm những "thợ viết code" đại trà mà chuyển hướng sang các chuyên gia có khả năng quản trị AI, kiến trúc hệ thống và đạo đức AI. Cụ thể, nhu cầu về quản trị AI đã tăng tới 150%.
Tại Việt Nam, theo số liệu từ Tổng cục Thống kê, ngành thông tin và truyền thông tăng trưởng 7,65% trong quý I/2026. Đây là nền tảng cho thấy nhu cầu nhân sự IT vẫn duy trì ổn định trong trung hạn. Tuy nhiên, mức độ cạnh tranh có thể tiếp tục ở mức cao khi số lượng lao động trẻ tham gia ngành không ngừng gia tăng.
Chính sự chuyển dịch này khiến những ai chậm chân, chưa cập nhật xu thế dễ bị tụt lại trong cuộc cạnh tranh 1 chọi 12. Ngay cả một ứng viên có 10 năm kinh nghiệm nhưng thiếu kỹ năng cộng tác với AI vẫn có thể bị đánh bại bởi một nhân sự nhạy bén hơn trong việc áp dụng công nghệ mới.
Kỹ năng AI - Đòn bẩy tăng sức cạnh tranh
Trong bối cảnh này, các tiêu chí tuyển dụng cũ như bằng cấp hay chứng chỉ đã dần lùi bước trước kinh nghiệm thực chiến và khả năng tối ưu hóa công cụ công nghệ. Để vượt qua tỷ lệ chọi khắc nghiệt, ứng viên không chỉ cần trình diễn những sản phẩm có tính ứng dụng cao mà còn phải chứng minh được cách họ dùng AI để giải quyết bài toán kinh doanh.
Bên cạnh đó, khi AI có thể thực hiện việc viết code ngày càng tốt, thì kinh nghiệm làm việc rộng hơn như quản lý sản phẩm, quản lý dự án kết hợp với các mô hình làm việc như Agile được xem là lợi thế, dễ dàng thích ứng với các quy trình vận hành khác nhau tại các doanh nghiệp. Các kỹ năng mềm như tư duy phản biện, tư duy hệ thống và khả năng trao đổi, thuyết phục với các bộ phận không chuyên kỹ thuật cũng ngày càng được chú trọng, đặc biệt ở các vị trí phát triển sản phẩm.
Trong bối cảnh đó, việc đầu tư vào kỹ năng thực hành, xây dựng sản phẩm cụ thể, cải thiện ngoại ngữ và khả năng làm việc với các công cụ AI đang trở thành hướng đi phổ biến của nhiều ứng viên. Những yếu tố này không chỉ hỗ trợ quá trình tìm việc mà còn giúp người lao động thích ứng tốt hơn với môi trường làm việc đang thay đổi rất nhanh.
