Giữa những ngày hè oi ả, mâm cơm của nhiều gia đình miền Bắc thường không thể thiếu một bát canh cua rau rút thanh mát. Đây cũng là món ăn quen thuộc ở quê nhà Phương Oanh (quê cũ ở Hà Nam - vùng đất sau sáp nhập thành Ninh Bình) nổi tiếng với nhiều món ăn dân dã đậm hương đồng nội.
Canh cua rau rút không cầu kỳ nguyên liệu, nhưng lại khiến nhiều người nhớ mãi bởi vị ngọt tự nhiên và cảm giác “mát từ trong người mát ra”. Món ăn thường được nấu từ cua đồng giã tay, lọc lấy nước rồi đun nhỏ lửa để riêu cua đóng thành từng mảng vàng thơm. Khi nước sôi, người nấu cho thêm rau rút – loại rau có mùi thơm rất riêng, giòn nhẹ và đặc biệt hợp với cua đồng.
Nhiều người miền Bắc ví đây là “hương vị của mùa hè”, bởi cứ đến khoảng tháng 5, tháng 6 là cua đồng béo hơn, rau rút cũng vào mùa ngon nhất. Chỉ cần thêm vài quả cà pháo, đĩa rau muống luộc hay bát cà muối là đã đủ thành một bữa cơm đậm chất quê nhà.
Điều làm nên sức hút của canh cua rau rút không nằm ở sự cầu kỳ mà ở cảm giác gần gũi. Vị ngọt thanh của cua đồng hòa cùng hương thơm thoang thoảng của rau rút tạo nên món ăn vừa dễ ăn vừa chống ngán trong những ngày nóng bức.
Hiện nay, nhiều quán ăn và nhà hàng đặc sản miền Bắc cũng đưa canh cua rau rút vào thực đơn mùa hè. Tuy nhiên, với nhiều người, ngon nhất vẫn là bát canh được nấu trong căn bếp quê, ăn cùng cơm trắng và những món dân dã quen thuộc.
Giữa vô vàn món ăn hiện đại, canh cua rau rút vẫn giữ được vị trí riêng trong lòng nhiều người bởi nó gợi nhớ về tuổi thơ, về những ngày hè bình yên nơi làng quê Bắc Bộ.
