Trong mắt nhiều độc giả, Trương Tam Phong luôn được xem là cao thủ số một của Ỷ Thiên Đồ Long Ký. Là người sáng lập phái Võ Đang, sống hơn 100 tuổi và đạt đến cảnh giới võ học thượng thừa, ông gần như trở thành biểu tượng của sự vô địch. Tuy nhiên, nếu nhìn vào diễn biến ở cuối tác phẩm, có thể thấy Trương Tam Phong không hẳn là nhân vật sở hữu sức mạnh cao nhất. Người được đánh giá vượt trội về thực chiến và độ toàn diện của võ công lại là Trương Vô Kỵ.
Không thể phủ nhận Trương Tam Phong là một đại tông sư hiếm có trong thế giới kiếm hiệp Kim Dung. Sau hơn một thế kỷ tu luyện, ông đưa nội công Đạo gia lên đỉnh cao, đồng thời sáng tạo Thái Cực Quyền, Thái Cực Kiếm và đặt nền móng cho phái Võ Đang. Dù vậy, ở thời điểm diễn ra câu chuyện, tuổi tác vẫn ảnh hưởng nhất định đến thể lực của ông. Trong truyện, Trương Tam Phong từng bị Tăng A Tam đánh lén và phải mất thời gian điều dưỡng mới hồi phục, cho thấy ông không còn ở trạng thái sung mãn như thời kỳ đỉnh cao.
Trong khi đó, Trương Vô Kỵ lại sở hữu lợi thế lớn nhất là nền nội lực gần như vô tận nhờ Cửu Dương Thần Công đại thành. Sau khi đả thông hoàn toàn các huyền quan, chân khí của Vô Kỵ có khả năng tự tuần hoàn và hồi phục liên tục. Chính Trương Tam Phong khi trực tiếp cảm nhận nguồn nội lực này cũng tỏ ra kinh ngạc trước sự hùng hậu và sâu không thấy đáy của nó.
Điểm mạnh của Trương Vô Kỵ còn nằm ở việc anh sở hữu hệ thống võ học cực kỳ toàn diện. Cửu Dương Thần Công mang đến nền tảng nội lực và khả năng hộ thể mạnh mẽ; Càn Khôn Đại Na Di giúp hóa giải, mượn lực và vận dụng chiêu thức của đối thủ; Thái Cực Quyền và Thái Cực Kiếm do chính Trương Tam Phong truyền dạy bổ sung lối đánh lấy nhu thắng cương; trong khi võ công từ Thánh Hỏa Lệnh lại tạo nên những chiêu thức biến hóa khó lường. Sự kết hợp giữa các tuyệt học giúp Trương Vô Kỵ trở thành nhân vật có năng lực chiến đấu toàn diện bậc nhất trong truyện.
Bên cạnh võ công, kinh nghiệm thực chiến cũng là yếu tố tạo nên khác biệt. Trương Vô Kỵ liên tục trải qua những trận chiến sinh tử với các cao thủ hàng đầu, từ cuộc đại chiến trên đỉnh Quang Minh đến việc phá Kim Cương Phục Ma Quyển của Tam Độ Thiếu Lâm. Những lần đối đầu ấy giúp anh ngày càng hoàn thiện khả năng ứng biến và phát huy tối đa sức mạnh của các tuyệt học.
Ngược lại, vai trò của Trương Tam Phong ở cuối truyện thiên về người khai sáng, truyền thừa và dẫn dắt hậu bối hơn là trực tiếp tranh hùng. Giá trị lớn nhất của ông nằm ở tư duy võ học và những đóng góp mang tính nền tảng cho võ lâm, chứ không chỉ ở khả năng giao đấu.
Có thể ví Trương Tam Phong như một bậc đại tông sư đặt nền móng cho cả một trường phái, còn Trương Vô Kỵ là người hội tụ đầy đủ nội lực, tuyệt học và kinh nghiệm để phát huy tối đa những tinh hoa ấy. Vì vậy, nếu xét về sức mạnh tổng thể ở giai đoạn cuối Ỷ Thiên Đồ Long Ký, Trương Vô Kỵ là cái tên được nhiều độc giả đánh giá nhỉnh hơn, trong khi Trương Tam Phong vẫn giữ vị thế đặc biệt với tư cách một trong những nhân vật có tầm ảnh hưởng lớn nhất trong toàn bộ tác phẩm.
