Trong thế giới kiếm hiệp của Kim Dung, Chu Bá Thông là một trong những nhân vật có tính cách độc đáo nhất. Xuất hiện trong Anh hùng xạ điêu và Thần điêu đại hiệp, ông là sư đệ của Vương Trùng Dương, đồng thời là sư thúc của Toàn Chân thất tử. Dù sở hữu bối phận rất cao trong võ lâm, Chu Bá Thông lại nổi tiếng bởi tính cách hồn nhiên, tinh nghịch, cả đời chỉ mê luyện võ và vui đùa, vì thế mới được giang hồ gọi là "Lão Ngoan Đồng".
Không chỉ có võ công thượng thừa, Chu Bá Thông còn là kỳ tài sáng tạo võ học. Ông là người khai sinh Không Minh quyền và Song thủ hỗ bác - tuyệt kỹ cho phép hai tay vận dụng hai bộ chiêu thức khác nhau cùng lúc. Đây là môn võ đòi hỏi người luyện phải có tâm tính vô tư, không bị tạp niệm chi phối, cũng giống như chính con người của Chu Bá Thông.
Với thực lực thuộc hàng đỉnh cao, Chu Bá Thông gần như chưa từng e dè trước bất kỳ cao thủ nào. Tuy nhiên, trong cuộc đời ông lại có một người mà chỉ cần nghe nhắc đến tên cũng đủ khiến vị "Lão Ngoan Đồng" vội vã tìm đường lẩn tránh. Người đó chính là Anh Cô, nhân vật không nổi bật về võ công nhưng lại trở thành nỗi day dứt lớn nhất của Chu Bá Thông.
Tên thật của Anh Cô là Lưu Anh, từng là quý phi của Đoàn Trí Hưng, hoàng đế nước Đại Lý. Do Đoàn Trí Hưng dành phần lớn thời gian cho việc tu luyện võ công nên ít quan tâm đến thê tử, khiến Lưu Anh sống trong cô đơn.
Sau Hoa Sơn luận kiếm lần thứ nhất, Vương Trùng Dương cùng Chu Bá Thông đến Đại Lý gặp Đoàn Trí Hưng để bàn chuyện đối phó với Âu Dương Phong. Trong khoảng thời gian lưu lại nơi đây, Chu Bá Thông truyền dạy Lưu Anh thuật điểm huyệt. Từ những lần tiếp xúc, hai người nảy sinh tình cảm rồi vượt quá giới hạn, sau đó sinh một người con.
Khi sự việc bị phát hiện, Chu Bá Thông chỉ kịp xin lỗi Đoàn Trí Hưng rồi rời đi, để lại Lưu Anh một mình gánh chịu mọi hậu quả. Bi kịch tiếp tục xảy ra khi đứa con của họ bị Cừu Thiên Nhận đánh trọng thương.
Trong cơn tuyệt vọng, Lưu Anh bế con cầu xin Đoàn Trí Hưng cứu giúp. Tuy nhiên, vì không thể vượt qua nỗi ghen tuông và tổn thương, ông đã từ chối ra tay. Đứa trẻ cuối cùng không thể cứu sống, còn Lưu Anh đau đớn đến mức tự tay kết liễu con mình trước khi bỏ đi. Từ đây, mối ân oán giữa Anh Cô, Chu Bá Thông, Đoàn Trí Hưng và Cừu Thiên Nhận chính thức hình thành.
Biến cố ấy cũng khiến Đoàn Trí Hưng cả đời mang mặc cảm tội lỗi. Ông quyết định thoái vị, xuống tóc xuất gia và lấy pháp hiệu Nhất Đăng đại sư. Về phần Lưu Anh, sau khi rời khỏi hoàng cung, bà đổi tên thành Anh Cô, ôm mối hận nhiều năm và luôn nung nấu ý định báo thù.
Khi biết Chu Bá Thông bị Hoàng Dược Sư giam trên đảo Đào Hoa, Anh Cô miệt mài nghiên cứu thuật số với hy vọng phá giải trận pháp Ngũ Hành để vào đảo cứu ông. Tự tin vào tài năng của mình, bà xưng là "Thần Toán Tử", nhưng sau khi gặp Hoàng Dung mới nhận ra bản thân vẫn còn thua kém con gái Hoàng Dược Sư.
Về sau, Anh Cô từng tìm đến trả thù Nhất Đăng đại sư nhưng bị Quách Tĩnh và Hoàng Dung ngăn cản. Dẫu vậy, bà vẫn chưa từng quên Chu Bá Thông và không ngừng dò hỏi tung tích của ông.
Ở phần cuối Anh hùng xạ điêu, Kim Dung từng miêu tả cảnh Anh Cô tìm được Chu Bá Thông, nhưng vừa nghe thấy tên bà, Lão Ngoan Đồng đã hoảng hốt bỏ chạy. Sang đến Thần điêu đại hiệp, phản ứng ấy vẫn lặp lại. Mỗi khi có người nhắc đến Anh Cô, Chu Bá Thông đều tìm cách tránh mặt, không dám đối diện.
Chi tiết này vừa mang màu sắc hài hước, vừa phản ánh nỗi ám ảnh và sự day dứt mà Chu Bá Thông mang theo suốt nhiều năm. Dù là cao thủ võ lâm không ngán bất kỳ đối thủ nào, ông lại không đủ can đảm đối diện với món nợ tình cảm và trách nhiệm trong quá khứ.
Mãi đến cuối Thần điêu đại hiệp, những khúc mắc kéo dài giữa Chu Bá Thông, Anh Cô và Nhất Đăng đại sư mới được hóa giải. Cả ba cùng góp sức bảo vệ thành Tương Dương trước cuộc tấn công của quân Mông Cổ. Đáng chú ý, chính Chu Bá Thông là người gợi ý để Dương Quá tìm cách tiêu diệt Kim Luân Pháp Vương, góp phần thay đổi cục diện trận chiến.
Không phải tuyệt đỉnh cao thủ hay nhân vật phản diện, nhưng Anh Cô lại là người hiếm hoi khiến Chu Bá Thông phải né tránh suốt nhiều năm. Mối quan hệ đầy tiếc nuối giữa hai người cũng trở thành một trong những câu chuyện giàu cảm xúc nhất trong thế giới kiếm hiệp Kim Dung, cho thấy phía sau những màn tỷ thí võ công vẫn luôn là những món nợ tình cảm, sự hối tiếc và những vết thương khó lòng xóa nhòa.
