Có một thời, điện ảnh võ thuật Hong Kong được biết đến chủ yếu qua những màn giao đấu đẹp mắt, những cao thủ với thân pháp phi thường và các câu chuyện ân oán giang hồ. Thành Long xuất hiện và tạo ra một hướng đi khác. Ông không biến mình thành một võ sĩ bất khả chiến bại trên màn ảnh, mà xây dựng hình tượng một người hùng gần gũi, có thể bị đánh đau, mắc sai lầm, thậm chí chật vật trước đối thủ. Chính sự kết hợp giữa võ thuật, hài hình thể và những pha hành động mạo hiểm đã tạo nên phong cách không thể trộn lẫn của Thành Long.
Sinh ra tại Hong Kong và được đào tạo kinh kịch từ nhỏ, Thành Long sớm được tiếp xúc với nhào lộn, võ thuật, ca hát và biểu diễn sân khấu. Những kỹ năng ấy sau này trở thành nền tảng quan trọng cho sự nghiệp điện ảnh của ông. Thành Long bắt đầu từ công việc diễn viên đóng thế, từng xuất hiện trong các dự án có sự góp mặt của Lý Tiểu Long trước khi tự tìm kiếm con đường riêng. Thay vì cố trở thành một bản sao của những ngôi sao võ thuật đi trước, ông dần xây dựng hình ảnh một nhân vật hành động vừa mạnh mẽ vừa vụng về, dùng sự nhanh nhẹn, sáng tạo và khả năng ứng biến để vượt qua nguy hiểm.
Bước ngoặt lớn đến với hàng loạt tác phẩm như Drunken Master, Project A và Police Story. Trong những bộ phim này, Thành Long không chỉ đóng vai chính mà còn trực tiếp tham gia vào quá trình thiết kế các cảnh hành động. Những chiếc ghế, thang, xe cộ hay bất kỳ vật dụng nào xuất hiện trong bối cảnh đều có thể trở thành đạo cụ chiến đấu. Mỗi pha hành động vì thế không đơn thuần là màn phô diễn võ thuật mà trở thành một phần của câu chuyện. Thành Long biến không gian xung quanh thành sân khấu, đồng thời tạo ra thứ hài hước bằng chính chuyển động cơ thể. Đây là công thức sau này trở thành một trong những dấu ấn quan trọng nhất của điện ảnh hành động Hong Kong.
Đáng nói hơn, Thành Long đã biến việc tự thực hiện các cảnh nguy hiểm thành một phần thương hiệu. Những pha nhảy từ độ cao lớn, bám xe, trượt trên các bề mặt nguy hiểm hay đối đầu trong những không gian chật hẹp khiến khán giả có cảm giác đang chứng kiến một màn trình diễn thực sự thay vì một chuỗi kỹ xảo. Chính sự liều lĩnh ấy cũng khiến quá trình quay phim của Thành Long nhiều lần đối mặt với nguy hiểm. Nhưng đổi lại, ông tạo được phong cách hành động trực diện, giàu năng lượng và rất khó sao chép.
Sau khi tạo dựng vị thế tại Hong Kong, Thành Long tiếp tục hướng đến thị trường quốc tế. Con đường đến Hollywood không hề dễ dàng khi những nỗ lực ban đầu chưa lập tức mang lại thành công. Phải đến Rumble in the Bronx, tên tuổi Thành Long mới thực sự tạo được tiếng vang lớn tại Bắc Mỹ. Sau đó, Rush Hour tiếp tục đưa ông trở thành một ngôi sao thương mại toàn cầu. Việc một diễn viên hành động đến từ Hong Kong có thể trở thành trung tâm của một thương hiệu Hollywood cho thấy sức hấp dẫn của điện ảnh Hoa ngữ hoàn toàn có khả năng vượt qua rào cản ngôn ngữ và văn hóa.
Ảnh hưởng của Thành Long vì thế không chỉ nằm ở những bộ phim ông tham gia. Phong cách hành động của điện ảnh Hong Kong nói chung đã trở thành nguồn cảm hứng cho nhiều nhà làm phim quốc tế. Từ cách sử dụng không gian, đạo cụ đến việc kết hợp võ thuật với nhịp dựng nhanh và hài hình thể, những yếu tố từng được Thành Long phát triển mạnh đã xuất hiện trong nhiều tác phẩm hành động sau này. Báo chí Trung Quốc và Hong Kong nhiều lần nhắc đến ông như một trong những nhân vật quan trọng giúp võ thuật Hoa ngữ bước ra khỏi phạm vi châu Á.
Quan trọng hơn, Thành Long đã mở đường cho thế hệ ngôi sao hành động tiếp theo. Thành công quốc tế của ông góp phần tạo thêm sự chú ý dành cho những gương mặt như Lý Liên Kiệt và Chân Tử Đan khi họ tiến vào thị trường quốc tế. Nếu Lý Tiểu Long là người đặt nền móng cho việc đưa võ thuật châu Á đến với khán giả phương Tây, Thành Long tiếp tục mở rộng cánh cửa ấy bằng một công thức khác: võ thuật nhưng không xa cách, hành động nhưng giàu tính giải trí, và một người hùng có thể khiến khán giả bật cười ngay giữa những tình huống nguy hiểm nhất.
Năm 2016, Thành Long nhận Oscar danh dự từ Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh Mỹ. Giải thưởng ấy không chỉ ghi nhận một sự nghiệp kéo dài nhiều thập kỷ mà còn là sự công nhận đối với những đóng góp đặc biệt của ông cho nghệ thuật điện ảnh. Từ một diễn viên đóng thế tại Hong Kong, Thành Long đã trở thành biểu tượng quốc tế và là một trong những gương mặt tiêu biểu nhất của điện ảnh Hoa ngữ.
Sau nhiều thập kỷ, những bộ phim kinh điển của Thành Long vẫn tiếp tục được nhắc lại, trong khi phong cách hành động mà ông góp phần định hình vẫn có ảnh hưởng đến thế hệ làm phim mới. Di sản lớn nhất Thành Long để lại không chỉ là những vai diễn hay các pha hành động mạo hiểm, mà là một ngôn ngữ điện ảnh riêng: nơi võ thuật, hài hước và sự trình diễn của con người hòa vào nhau để tạo nên sức hấp dẫn vượt khỏi biên giới Hoa ngữ. Chính điều đó giúp Thành Long không chỉ được nhớ đến như một huyền thoại võ thuật, mà còn như một trong những người góp phần đưa điện ảnh Hong Kong trở thành một phần quan trọng của văn hóa điện ảnh thế giới.
