Đầu tháng 8, giữa mùa phim hè đông đúc tại Trung Quốc, gần như không ai chú ý tới một bộ phim hoạt hình có tên Ngưu Lai. Tác phẩm ra mắt ngày 5 tháng 8 với thời lượng 86 phút, không chiến dịch quảng bá đáng kể, không ngôi sao lồng tiếng và gần như không có lợi thế thương mại nào ngoài việc được phát hành chính thức tại rạp.
Kết quả ban đầu thậm chí còn thấp hơn nhiều dự đoán bi quan nhất. Sau 9 ngày, Ngưu Lai chỉ thu khoảng 7.169 NDT - tương đương hơn 27 triệu đồng, số tiền chưa chắc đủ mua một chiếc điện thoại cao cấp. Số khán giả được ghi nhận chỉ ở mức vài trăm người. Một số ngày, số suất chiếu của phim rơi xuống mức rất thấp và gần như không còn khả năng tồn tại trên hệ thống rạp.
Điều khiến Ngưu Lai gây chú ý lại chính là chất lượng hình ảnh bị khán giả chê thậm tệ. Mô hình 3D đơn giản, chuyển động nhân vật cứng, nhiều cảnh tạo cảm giác như sản phẩm hoạt hình từ hàng chục năm trước. Một số đoạn phim được khán giả quay lại rồi chia sẻ trên Weibo, Douyin và các nền tảng khác nhanh chóng trở thành chất liệu chế ảnh, bình luận và video phản ứng. Từ đây, đường đi của bộ phim thay đổi hoàn toàn.
Thay vì né tránh một tác phẩm bị chê, khán giả bắt đầu mua vé với tâm lý muốn tận mắt kiểm chứng xem Ngưu Lai thực sự dở đến mức nào. Hiệu ứng tò mò nhanh chóng biến những suất chiếu vắng người thành các phòng chiếu đông kín. Nhiều rạp thậm chí phải tự vẽ poster vì phía sản xuất gần như không cung cấp đủ vật liệu quảng bá.
Doanh thu cũng tăng theo tốc độ khó tin. Từ hơn 7.000 NDT sau 9 ngày, Ngưu Lai nhanh chóng vượt mốc hàng triệu rồi hàng chục triệu NDT. Đến ngày 20 tháng 8, một số thống kê phòng vé cho thấy phim đã tiến sát hoặc vượt 30 triệu NDT. Các mô hình dự báo cũng liên tục phải điều chỉnh khi sức nóng của tác phẩm vượt xa quỹ đạo ban đầu. Nhưng câu chuyện phía sau bộ phim mới là yếu tố khiến thái độ của nhiều khán giả thay đổi.
Ê kíp chính của Ngưu Lai gần như chỉ có hai người. Đạo diễn Tín Vũ Manh và mẹ anh là bà Tôn Lệ Phương. Hai mẹ con mất khoảng 5 năm để hoàn thành bộ phim mà không có một ê kíp hoạt hình lớn hỗ trợ phía sau. Tín Vũ Manh đảm nhiệm hàng loạt khâu từ dựng mô hình, ánh sáng, chuyển động, dựng phim đến một phần lồng tiếng. Mẹ anh tham gia viết kịch bản, lồng tiếng và thực hiện âm nhạc.
Đáng chú ý, Ngưu Lai được thực hiện từ năm 2021 và đạo diễn cho biết phim không sử dụng công nghệ AI tạo sinh. Trong bối cảnh những hình ảnh do AI sản xuất ngày càng phổ biến, việc một tác phẩm có kỹ thuật vụng về nhưng được làm thủ công suốt nhiều năm bất ngờ trở thành điểm khiến một bộ phận khán giả nhìn bộ phim bằng thái độ khác.
Cốt truyện của Ngưu Lai cũng không phức tạp. Nhân vật chính là một chú bê con yếu ớt chưa thể đứng vững. Trong một giấc mơ dài, Ngưu Lai trải qua hành trình trưởng thành, kết bạn với một chú báo, đối mặt với đàn sói và chứng kiến mẹ hy sinh để bảo vệ mình. Khi giấc mơ kết thúc, chú bê trở lại thực tại và cuối cùng có thể tự đứng lên.
Nếu xét theo tiêu chuẩn hoạt hình thương mại, phim còn khoảng cách rất xa so với những bom tấn đang chiếu cùng thời điểm. Nhưng câu chuyện về tình mẫu tử lại tạo ra một lớp cảm xúc ngoài dự tính. Đặc biệt, ca khúc cuối phim do chính bà Tôn Lệ Phương viết và thể hiện trở thành chi tiết được nhiều người nhắc tới.
Không ít khán giả bước vào rạp để cười nhưng lại thay đổi thái độ khi biết người mẹ ngoài 60 tuổi đã cùng con trai dành nhiều năm cho bộ phim. Điều đó khiến cuộc tranh luận quanh Ngưu Lai dần chuyển từ việc nó dở đến đâu sang câu hỏi liệu một tác phẩm vụng về nhưng thành thật có đáng nhận được sự bao dung hay không.
Trên mạng xã hội quốc tế, một số bình luận cũng bắt đầu xuất hiện theo hướng tương tự. Có người cho rằng họ tôn trọng một bộ phim hoạt hình thủ công dù xấu hơn là một sản phẩm đẹp nhưng phụ thuộc hoàn toàn vào AI. Một số ý kiến khác đơn giản hơn, cho rằng nếu một bộ phim khiến cả rạp cười và tạo ra trải nghiệm đáng nhớ thì nó vẫn có giá trị giải trí nhất định.
Tất nhiên, sự nổi tiếng của Ngưu Lai không đồng nghĩa chất lượng kỹ thuật của phim đã được đánh giá lại hoàn toàn. Tranh cãi vẫn rất lớn. Một số người trong ngành lo ngại thành công của tác phẩm có thể khuyến khích tâm lý sản xuất phim kém chất lượng để tìm kiếm hiệu ứng gây sốc. Ngược lại, nhiều khán giả cho rằng họ biết rõ mình đang mua vé xem gì và việc lựa chọn một tác phẩm vì tò mò cũng là quyền của người xem.
Ngưu Lai đang trở thành một trường hợp hiếm của phòng vé Trung Quốc năm 2026. Một bộ phim gần như thất bại hoàn toàn sau hơn một tuần đầu tiên lại được chính những lời chê cứu sống.
