Ngày 20/7/1973, Lý Tiểu Long qua đời tại Hong Kong khi mới 32 tuổi, khép lại cuộc đời ngắn ngủi nhưng có sức ảnh hưởng đặc biệt đến điện ảnh và võ thuật thế giới. Sự ra đi đột ngột của ông ở thời điểm sự nghiệp đang lên khiến nguyên nhân cái chết trở thành câu hỏi được công chúng quan tâm suốt nhiều thập kỷ.
Theo các tài liệu được công bố, trong ngày cuối đời, Lý Tiểu Long có biểu hiện đau đầu và được đưa cho một viên Equagesic - loại thuốc giảm đau chứa aspirin và meprobamate. Sau khi uống thuốc, ông đi nghỉ và sau đó được phát hiện bất tỉnh. Khi được đưa đến bệnh viện, nam diễn viên đã không thể qua khỏi. Khám nghiệm tử thi cho thấy não bị phù nghiêm trọng, với trọng lượng khoảng 1.575 gram.
Kết luận chính thức sau cuộc điều tra kéo dài xác định Lý Tiểu Long tử vong vì phù não, được cho là liên quan đến phản ứng quá mẫn với một thành phần trong Equagesic. Đây là kết luận được ghi nhận trong hồ sơ pháp y và cũng được Bruce Lee Family Company dẫn lại trong tư liệu về nam diễn viên.
Tuy nhiên, chính kết luận này lại trở thành điểm khiến câu chuyện về Lý Tiểu Long tiếp tục gây tranh luận. Một trong những câu hỏi được đặt ra là ông từng sử dụng loại thuốc này trước đó, trong khi khám nghiệm không ghi nhận những dấu hiệu điển hình thường được liên hệ với phản ứng dị ứng nghiêm trọng. Những điểm chưa hoàn toàn thuyết phục này khiến nhiều giả thuyết khác lần lượt xuất hiện.
Một giả thuyết từng được nhắc đến liên quan đến cannabis. Khám nghiệm phát hiện dấu vết marijuana trong dạ dày của Lý Tiểu Long, và trong quá trình điều tra ban đầu, một số bác sĩ từng xem đây là yếu tố có thể liên quan. Tuy nhiên, giả thuyết này không được xác nhận là nguyên nhân tử vong. Các tài liệu y khoa sau đó cũng chỉ ra rằng chưa có bằng chứng đủ để kết luận cannabis gây ra tình trạng phù não dẫn đến cái chết của ông.
Một giả thuyết khác xuất hiện nhiều năm sau liên quan đến sốc nhiệt. Thời điểm Lý Tiểu Long qua đời là một ngày mùa hè tại Hong Kong, trong khi trước đó ông từng trải qua một lần suy sụp sức khỏe với các triệu chứng như đau đầu, choáng váng và mất ý thức. Tuy nhiên, nghiên cứu tổng hợp các giả thuyết cũng chỉ ra những điểm chưa phù hợp với khả năng sốc nhiệt, vì nhiệt độ ngày 20/7/1973 không được xem là bất thường so với mùa hè tại Hong Kong.
Đáng chú ý nhất trong những năm gần đây là giả thuyết hạ natri máu. Năm 2022, một nhóm nhà nghiên cứu công bố phân tích cho rằng Lý Tiểu Long có thể đã tử vong do phù não liên quan đến tình trạng cơ thể không thể đào thải lượng nước dư thừa. Các tác giả đưa ra một số yếu tố có khả năng làm tăng nguy cơ hạ natri máu, trong đó có lượng nước đưa vào cơ thể, một số loại thuốc, rượu, chế độ ăn và các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng bài tiết nước của thận.
Tuy nhiên, đây vẫn là một giả thuyết nghiên cứu, không phải kết luận pháp y mới về cái chết của Lý Tiểu Long. Chính nhóm nghiên cứu cũng trình bày công trình của họ dựa trên những dữ liệu công khai và đề xuất khả năng hạ natri máu dẫn đến phù não. Vì vậy, không thể dùng nghiên cứu này để khẳng định nguyên nhân thực sự khiến nam diễn viên qua đời.
Bên cạnh những giả thuyết y khoa, cái chết của Lý Tiểu Long còn kéo theo nhiều lời đồn mang màu sắc huyền bí. Có thời điểm, tin đồn về lời nguyền gia đình, phong thủy hay việc ông bị các thế lực trong giới xã hội đen sát hại được lan truyền. Tuy nhiên, các giả thuyết này không có bằng chứng pháp y đủ sức chứng minh. Khám nghiệm tử thi không ghi nhận dấu hiệu thương tích bên ngoài hay bằng chứng rõ ràng cho một vụ sát hại.
Sức hút của câu chuyện còn đến từ thời điểm Lý Tiểu Long ra đi. Ông đang ở đỉnh cao sự nghiệp, vừa hoàn thành Enter the Dragon và chưa kịp chứng kiến bộ phim trở thành một trong những tác phẩm quan trọng nhất trong sự nghiệp của mình. Bộ phim được phát hành sau khi ông qua đời, góp phần đưa tên tuổi Lý Tiểu Long trở thành biểu tượng toàn cầu của điện ảnh võ thuật.
Hơn 50 năm trôi qua, Lý Tiểu Long vẫn là một trong những nhân vật có ảnh hưởng lớn nhất của điện ảnh võ thuật. Những nghiên cứu mới giúp câu chuyện có thêm góc nhìn y khoa, nhưng chưa thể xóa bỏ hoàn toàn những tranh luận xung quanh sự ra đi của ông. Với công chúng, chính khoảng trống giữa những gì đã được kết luận và những câu hỏi còn bỏ ngỏ khiến bí ẩn về Lý Tiểu Long vẫn tiếp tục được nhắc lại.
