Thị trường điện ảnh toàn cầu đầu năm 2026 đang chứng kiến những diễn biến trái chiều xung quanh thương hiệu tỷ đô của đạo diễn James Cameron. Dù Avatar: Fire and Ash (Avatar 3) vẫn đang miệt mài gặt hái doanh thu tại các phòng vé nhưng những con số thực tế lại đang dấy lên một hồi chuông cảnh báo cho tương lai của toàn bộ series. Đặc biệt, dự án Avatar 4 hiện đang rơi vào tình thế "tiến thoái lưỡng nan" khi phải đối mặt với áp lực tài chính nặng nề và sự thay đổi trong thị hiếu của khán giả toàn cầu.
Sự sụt giảm sức hút của phần 3 so với hai người tiền nhiệm là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến bài toán kinh tế khó giải cho các nhà sản xuất. Avatar: Fire and Ash dù đã cán mốc 1,378 tỷ USD toàn cầu sau sáu tuần công chiếu nhưng con số này vẫn còn cách rất xa mục tiêu 2 tỷ USD mà ê-kíp kỳ vọng để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho các phần tiếp theo. Việc chỉ tăng thêm gần 400 triệu USD trong 4 tuần cuối sau khi chạm mốc 1 tỷ USD ban đầu cho thấy sức rướn của thương hiệu này đã suy giảm đáng kể.
Chính sự hụt hơi này khiến khả năng Avatar 4 được đầu tư vốn mạnh tay trở nên bấp bênh hơn bao giờ hết. Trong thế giới điện ảnh Hollywood, doanh thu của phần phim trước luôn là thước đo chuẩn xác nhất cho mức độ đầu tư của phần phim sau. Với việc phần 3 không đạt được target như dự kiến, các nhà đầu tư và hãng phim chắc chắn sẽ phải cân nhắc kỹ lưỡng về việc giải ngân nguồn kinh phí khổng lồ vốn rất cần thiết để duy trì chất lượng kỹ xảo đỉnh cao của hành tinh Pandora. Kịch bản xấu nhất được dự báo là phim sẽ bị trì hoãn (delay) trong thời gian dài để tái cấu trúc ngân sách hoặc tìm kiếm thêm nguồn vốn mới.
Điều khiến Avatar 4 rơi vào tình trạng khó xử cực điểm chính là việc bộ phim không thể đơn giản bị hủy bỏ. Đạo diễn James Cameron vốn nổi tiếng với phương thức sản xuất “gối đầu” và thực tế là phần 4 đã hoàn tất ghi hình khoảng 1/3 nội dung phim. Việc đã đổ vào một lượng tài sản và công sức khổng lồ khiến việc dừng lại ở thời điểm này sẽ gây ra những tổn thất tài chính không thể bù đắp. Bỏ thì tiếc vì công sức của hàng ngàn con người và hàng trăm triệu USD đã tiêu tốn, nhưng làm tiếp thì nỗi lo flop vẫn hiển hiện như một bóng ma tâm lý đè nặng lên cả ê-kíp.
Sự tiến thoái lưỡng nan này buộc nhà sản xuất phải đứng trước những lựa chọn cẩn trọng hơn. Nếu tiếp tục sản xuất theo đúng lộ trình ban đầu, nguy cơ thua lỗ nếu doanh thu không bứt phá là rất cao. Tuy nhiên, nếu cắt giảm kinh phí để giảm thiểu rủi ro, chất lượng hình ảnh - thứ vốn là "đặc sản" duy nhất giúp Avatar đứng vững trên bản đồ điện ảnh - có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Đây thực sự là một bài toán cân não mà ngay cả một bậc thầy như James Cameron cũng khó lòng tìm ra đáp án vẹn toàn trong một sớm một chiều.
Nhìn lại sự sụt giảm của phần 3, các chuyên gia chỉ ra rằng vấn đề rò rỉ nội dung (leak scene) quá sớm đã giáng một đòn chí mạng vào sự tò mò của công chúng. Việc khán giả đã biết gần hết diễn biến từ nhiều tháng trước khi phim công chiếu đã làm mất đi tính đột phá của kịch bản. Đối với phần 4, nếu không có biện pháp bảo mật chặt chẽ hơn, tình trạng này hoàn toàn có thể lặp lại, nhất là khi khán giả đang có xu hướng ưu tiên trải nghiệm thị giác tại các rạp IMAX hơn là chỉ theo dõi nội dung đơn thuần.
Mặt khác, việc James Cameron đang có ý định phân tâm cho những dự án phim khác ngoài vũ trụ Avatar cũng là một yếu tố khiến người hâm mộ lo ngại. Sự thiếu tập trung tuyệt đối từ vị "thuyền trưởng" có thể khiến phần 4 mất đi sự tinh tế và đột phá cần thiết để lôi kéo khán giả trở lại rạp. Trong bối cảnh các phần 4 và 5 cần một nguồn kinh phí sản xuất cực kỳ lớn, mọi sai lầm dù là nhỏ nhất trong khâu quảng bá hay phân phối cũng có thể dẫn đến một thất bại mang tính hệ thống cho toàn bộ thương hiệu.
Dù đang đứng trước muôn vàn khó khăn, thương hiệu Avatar vẫn sở hữu một lượng khán giả trung thành nhất định và thế mạnh tuyệt đối về công nghệ hình ảnh 3D. Để thoát khỏi tình cảnh tiến thoái lưỡng nan, Avatar 4 cần một chiến lược tiếp cận hoàn toàn mới, thay vì chỉ dựa vào những thành công vang dội của quá khứ. Việc tận dụng tối đa lợi thế của các định dạng IMAX và 3D để tạo ra những trải nghiệm không thể thay thế là chìa khóa duy nhất để kéo khán giả rời khỏi màn hình điện thoại và đến rạp phim.
Thương hiệu Avatar đang đứng trước một khúc quanh định mệnh. Thành bại của Avatar 4 không chỉ quyết định số phận của một series phim mà còn là minh chứng cho sức sống của dòng phim bom tấn màn ảnh rộng trong kỷ nguyên số. Khán giả vẫn mong chờ vào một phép màu từ James Cameron, hy vọng rằng ông sẽ tìm thấy lối thoát cho dự án đang bị kẹt giữa dòng này để đưa người xem trở lại với những kỳ quan tuyệt mỹ của Pandora một lần nữa.
