CPU từng là thành phần chủ lực của máy chủ trước khi GPU Nvidia vươn lên dẫn đầu cùng ChatGPT và kỷ nguyên AI tạo sinh. Hiện CPU trở lại khi các tác nhân AI ngày càng phổ biến, bởi chúng phù hợp với việc vận hành những tác nhân có thể hoạt động liên tục trong nhiều giờ mà không cần con người can thiệp.
Tuần trước, OpenAI ra mắt Dots, tiếp bước Meta với Muse, được giới thiệu đầu tháng 9. Muse nhanh chóng thu hút người dùng và dẫn đầu App Store của Apple chưa đầy hai tuần sau khi ra mắt. AMD và Intel đã hưởng lợi trên thị trường chứng khoán trong năm nay nhờ nhu cầu CPU tăng mạnh. Trong tháng qua, cổ phiếu hai công ty lần lượt tăng 32% và 21% tính đến phiên đóng cửa thứ Hai, vượt qua nhóm cổ phiếu công nghệ vốn hóa siêu lớn.
Đà tăng tiếp tục hôm thứ Ba, khi AMD tăng gần 3%, lên mức cao kỷ lục 649,42 USD. Sức mạnh ở cả CPU và GPU đưa AMD gia nhập nhóm doanh nghiệp có vốn hóa vượt 1.000 tỷ USD.
"Khi ngày càng có nhiều tác nhân được tạo ra và phát triển, đồng thời ngày càng nhiều người bắt đầu sử dụng chúng cho nhiều tác vụ hơn, khối lượng công việc sẽ dần chuyển từ GPU sang CPU", Ryan Shrout, Chủ tịch Signal65, nhận định.
Muse cho biết hoạt động trên máy tính sử dụng chip AMD, trong khi Dots chạy trên máy tính ảo được trang bị CPU EPYC của AMD. Meta cho biết hệ thống được thiết kế để sử dụng nhiều loại CPU và không phụ thuộc vào một nhà cung cấp. OpenAI cũng sử dụng CPU từ nhiều nhà cung cấp.
Phần lớn máy chủ tại Amazon, Google, Meta và Microsoft sử dụng CPU Intel hoặc AMD. Tuy nhiên, các nhà cung cấp dịch vụ đám mây lớn cũng phát triển chip riêng, thường dựa trên công nghệ Arm. Arm công bố CPU dành cho tác nhân AI vào tháng 3, với Meta là khách hàng đầu tiên, và giá cổ phiếu hãng đã tăng hơn gấp đôi kể từ đó.
Đầu năm nay, Nvidia ra mắt Vera, bộ xử lý trung tâm được thiết kế lại hoàn toàn, cùng hệ thống rack chỉ sử dụng CPU. Nvidia cho biết Vera được phát triển riêng cho tác nhân AI và dự kiến thị trường CPU đạt 200 tỷ USD vào năm 2030. Dù vậy, các nhà phân tích cho rằng Nvidia chưa phải lựa chọn hàng đầu trong mảng này.
"Đây chỉ là một sản phẩm mới và họ sẽ phải cạnh tranh với rất nhiều đối thủ khác", Jordan Klein, nhà phân tích tại Mizuho Securities nói, đồng thời đánh giá AMD hiện có sản phẩm tốt nhất.
CPU đang đóng góp đáng kể vào tăng trưởng của AMD. Doanh thu mảng trung tâm dữ liệu tăng hơn gấp đôi lên 6,7 tỷ USD trong quý kết thúc vào tháng 6, chiếm gần 60% tổng doanh thu. Dan McNamara, Phó Chủ tịch cấp cao AMD, cho biết nhu cầu sử dụng tác nhân AI đã thay đổi đáng kể trong 8-10 tháng qua và doanh số CPU sẽ thực sự tăng tốc.
Muse, Dots và Codex của OpenAI sử dụng mô hình AI để lên kế hoạch cho các tác vụ có thể tự động thực hiện. Daniel Newman, CEO Futurum Group, cho biết tác nhân cần máy tính riêng có thể hoạt động nhiều giờ, thậm chí nhiều ngày ở chế độ nền.
GPU vẫn cần cho quá trình suy luận, tức xử lý mô hình AI, nhưng tác nhân cũng cần CPU. "CPU thực sự thực hiện các quy trình công việc, trong khi GPU đảm nhiệm việc suy nghĩ", Newman nói.
Meta và OpenAI sử dụng máy ảo để chia một máy chủ thành nhiều máy tính ảo. Một số CPU AMD EPYC có tới 192 lõi. Theo các bài kiểm tra, máy tính ảo của Muse sử dụng hai lõi, còn Dots dùng chín lõi.
CPU có chi phí thấp hơn GPU. Dots được cho là sử dụng AMD EPYC 9V74, có giá dưới 3.000 USD trên thị trường bán lại. EPYC 9D25 được cho là dùng cho Muse còn rẻ hơn. Trong khi đó, một GPU Nvidia có thể có giá cao gấp hơn 10 lần và thường được bán theo cụm hàng trăm hoặc hàng nghìn chip.
Theo Sensor Tower, Muse đã vượt 5 triệu lượt tải xuống kể từ khi ra mắt tháng trước. Morgan Stanley ước tính chi phí vận hành Muse ở mức 3-130 USD mỗi tháng, trung bình 37 USD/người dùng. Công ty này cho rằng tác nhân AI của Meta có thể đóng góp 20% doanh số chip AMD năm 2026.
Futurum dự báo tổng doanh số CPU đạt 118 tỷ USD vào năm 2027. AMD hồi tháng 7 dự đoán thị trường CPU đạt 220 tỷ USD vào năm 2030 và kỳ vọng chiếm hơn một nửa thị trường.
Theo Mercury Research, AMD hiện nắm khoảng 46% thị trường CPU x86 tính theo số lượng. Công ty còn có lợi thế tại các nhà cung cấp dịch vụ đám mây quy mô lớn, nơi nhiều máy ảo phục vụ tác nhân AI sẽ được triển khai. Kiến trúc x86 cũng cho phép các tác nhân tiếp tục sử dụng phần mềm cũ mà không gặp nhiều vấn đề tương thích.
"AMD có lẽ đang hưởng lợi nhiều nhất từ xu hướng này bởi họ có thị phần lớn nhất trong thế giới các nhà cung cấp dịch vụ đám mây về CPU", Klein nói, đồng thời cho rằng Nvidia vẫn là đối thủ không thể xem nhẹ.
"Nếu bạn là một công ty có thể cung cấp cả hai loại chip, bạn đang ở vị thế tốt nhất", ông nhận định.
