Động thái hạn chế thanh thiếu niên sử dụng mạng xã hội tại Mỹ của Meta cho thấy các công ty công nghệ hoàn toàn có công cụ để tăng cường bảo vệ người trẻ trên môi trường trực tuyến, giới chức Australia nhận định. Trong khi đó, một quan chức Philippines cho biết Meta cũng đã cam kết đẩy mạnh các biện pháp bảo vệ trẻ em tại nước này.
Thỏa thuận trị giá lên tới 18 tỷ USD giữa Meta và gần như toàn bộ các bang của Mỹ về những tác động của mạng xã hội đối với thanh thiếu niên đang mở ra một mặt trận mới trong nỗ lực toàn cầu của các chính phủ nhằm bảo vệ trẻ em và hạn chế tình trạng phụ thuộc vào những nền tảng như Facebook và Instagram.
Theo thỏa thuận, Meta đồng ý trả tới 18 tỷ USD trong vòng một thập kỷ, đồng thời hạn chế cách thanh thiếu niên sử dụng Facebook và Instagram để giải quyết các cáo buộc cho rằng công ty đã thiết kế những nền tảng này nhằm khiến trẻ em bị lệ thuộc. Meta phủ nhận hành vi sai trái trong quá trình đạt thỏa thuận.
Tại Mỹ, thỏa thuận kéo theo hàng loạt thay đổi đối với Facebook và Instagram, trong đó người dùng dưới 18 tuổi sẽ mặc định bị giới hạn thời gian sử dụng ứng dụng ở mức hai giờ mỗi ngày. Động thái này lập tức thu hút sự chú ý của nhiều quốc gia, trong bối cảnh các chính phủ trên thế giới đang tìm cách hạn chế trẻ em tiếp cận nội dung trực tuyến độc hại.
Cuối năm ngoái, Australia trở thành quốc gia đầu tiên trên thế giới cấm trẻ dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội. Bộ trưởng Truyền thông Australia Anika Wells cho rằng các công ty mạng xã hội “có sẵn công cụ để bảo vệ người trẻ trước những tính năng gây nghiện, nhưng đã lựa chọn không sử dụng”.
Tuy nhiên, việc thực thi lệnh cấm tại Australia đang gặp không ít khó khăn. Những bằng chứng ban đầu cho thấy các hệ thống xác minh độ tuổi còn nhiều hạn chế. Nhiều nghiên cứu, trong đó có nghiên cứu của cơ quan quản lý Internet Australia, cho thấy khoảng 80% trẻ vị thành niên vẫn sử dụng mạng xã hội vài tháng sau khi lệnh cấm có hiệu lực vào tháng 12. Trước tình trạng này, các nhà lập pháp đã tăng gấp đôi mức phạt tối đa và mở rộng quyền hạn của cơ quan quản lý.
Thỏa thuận giữa Meta và các bang của Mỹ vì thế được kỳ vọng có thể tạo tiền lệ cho những quốc gia khác. Tại Hàn Quốc, cơ quan quản lý truyền thông cho rằng một số biện pháp của Meta nên được áp dụng cho người dùng trẻ tuổi trên toàn cầu, thay vì chỉ giới hạn ở một số thị trường. Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum cũng cho biết chính phủ cần đánh giá tác động tiềm tàng của thỏa thuận đối với Mexico.
Tại Philippines, Bộ trưởng Công nghệ Thông tin và Truyền thông Henry Aguda cho biết Meta cùng nền tảng game Roblox đã cam kết tăng cường quy trình xác minh độ tuổi, mở rộng công cụ kiểm soát của phụ huynh và áp dụng giới hạn thời gian sử dụng mạng xã hội. Brazil cũng bắt đầu có động thái tương tự khi Cơ quan Bảo vệ Dữ liệu Quốc gia cho biết Meta đã đề nghị được thảo luận về vấn đề an toàn trực tuyến của trẻ em với cơ quan quản lý quyền riêng tư dữ liệu.
Tại Anh, Văn phòng Ủy viên Thông tin cho biết đang liên hệ với Meta sau thỏa thuận. Trong khi đó, Ủy ban châu Âu đang chờ công ty đưa ra những thay đổi nhằm hạn chế các thiết kế gây nghiện trên mạng xã hội.
Trước đó, Ủy ban châu Âu đã đưa ra kết luận sơ bộ rằng Meta vi phạm Đạo luật Dịch vụ Kỹ thuật số (DSA). Tháng 7, cơ quan này cho rằng Facebook và Instagram nên mặc định tắt tính năng tự động phát và cuộn vô hạn, bổ sung các khoảng nghỉ sử dụng màn hình, đồng thời điều chỉnh hệ thống đề xuất để giảm động lực giữ chân người dùng. Những biện pháp này thậm chí vượt xa các cam kết của Meta trong thỏa thuận tại Mỹ.
Tháng 4, Ủy ban châu Âu cũng cho biết Meta chưa ngăn được trẻ dưới 13 tuổi mở hoặc duy trì tài khoản. Thỏa thuận mới tại Mỹ có thể khiến công ty gặp khó khăn hơn trong việc lập luận rằng những biện pháp xác minh độ tuổi nghiêm ngặt là không khả thi.
"Chúng tôi đã nói rất rõ ràng... chúng tôi kỳ vọng các nền tảng phải có cơ chế quản lý thời gian sử dụng phù hợp và công cụ kiểm soát hiệu quả dành cho phụ huynh. Meta hiểu điều đó. Giờ đây, quả bóng đang ở phía Meta", người phát ngôn Ủy ban châu Âu Thomas Regnier nói.
Trong lúc các chính phủ thúc đẩy những quy định mới, vấn đề thực thi vẫn là thách thức lớn. Tại Australia, tỷ lệ trẻ vị thành niên tiếp tục sử dụng mạng xã hội sau lệnh cấm cho thấy việc xác minh tuổi và kiểm soát quyền truy cập chưa thực sự hiệu quả. Điều này cũng đặt ra câu hỏi về khả năng triển khai những quy định tương tự ở các quốc gia khác.
Tại châu Á, Trung Quốc, Hàn Quốc, Ấn Độ, Malaysia, Indonesia và Philippines cũng đang tăng cường giám sát mạng xã hội, đồng thời nghiên cứu các biện pháp hạn chế nhằm ngăn chặn những hành vi lừa đảo và bảo vệ trẻ em.
Ở Australia, hãng luật Shine Lawyers cho biết đang trao đổi với luật sư Mark Lanier, người từng tham gia vụ kiện chống Meta tại California, về khả năng tiến hành một vụ kiện tương tự. Craig Allsopp, người đứng đầu bộ phận kiện tập thể của Shine Lawyers, cho biết các gia đình từ lâu đã đặt câu hỏi liệu các nền tảng mạng xã hội đã thực hiện đủ biện pháp để bảo vệ trẻ em trước những tính năng được thiết kế nhằm tối đa hóa mức độ tương tác hay chưa.
Shine Lawyers hiện xem xét liệu những vấn đề pháp lý tương tự có thể phát sinh tại Australia, bao gồm khả năng trẻ em và gia đình có cơ sở khiếu kiện liên quan đến cách các nền tảng mạng xã hội được thiết kế, vận hành và quảng bá.
"Nếu các gia đình Australia bị ảnh hưởng, họ xứng đáng nhận được câu trả lời", ông Allsopp nói.
