Theo thông tin độc quyền Reuters công bố ngày 12/11, nhiều công ty trí tuệ nhân tạo tại Trung Quốc đang tìm cách thuê năng lực điện toán sử dụng chip Nvidia tại các trung tâm dữ liệu ở nước ngoài. Động thái diễn ra trong bối cảnh bê bối đời tư liên quan đến CEO Jensen Huang có nguy cơ làm gia tăng sức ép chính trị tại Mỹ, dẫn đến những biện pháp kiểm soát công nghệ nghiêm ngặt hơn.
Dẫn lời ba nguồn tin am hiểu sự việc, Reuters cho biết một nhà cung cấp dịch vụ điện toán đám mây lớn của Trung Quốc đã thảo luận nội bộ về khả năng đặt trước năng lực xử lý của chip Nvidia tại nước ngoài. Một số doanh nghiệp khác cũng bắt đầu liên hệ các đơn vị vận hành trung tâm dữ liệu để tìm hiểu khả năng giữ chỗ.
Không chỉ những tập đoàn công nghệ lớn, các phòng nghiên cứu AI quy mô nhỏ cũng đang cân nhắc phương án tương tự. Theo hai nguồn tin, một số đơn vị đã hướng sự chú ý đến những nhà cung cấp dịch vụ điện toán tại Đông Nam Á, nơi doanh nghiệp có thể thuê tài nguyên xử lý mà không cần trực tiếp sở hữu phần cứng.
Nguyên nhân xuất phát từ một khoảng trống trong cơ chế kiểm soát xuất khẩu công nghệ của Washington. Hiện Mỹ hạn chế việc bán những dòng chip AI tiên tiến nhất của Nvidia sang Trung Quốc. Tuy nhiên, các doanh nghiệp Trung Quốc vẫn có thể sử dụng những bộ xử lý này từ xa thông qua dịch vụ điện toán đám mây đặt bên ngoài lãnh thổ nước mình.
Khoảng trống đó có nguy cơ bị thu hẹp nếu Đạo luật An ninh Truy cập Từ xa, gọi tắt là RASA, tiếp tục được thúc đẩy tại Quốc hội Mỹ. Dự luật trao thêm thẩm quyền cho Bộ Thương mại Mỹ trong việc kiểm soát quyền truy cập từ xa vào những công nghệ thuộc diện hạn chế xuất khẩu.
Theo Reuters, Hạ viện Mỹ đã thông qua dự luật vào tháng 1/2026 với 369 phiếu thuận và 22 phiếu chống. Văn bản hiện chờ Thượng viện xem xét. Một số doanh nghiệp Trung Quốc lo ngại bê bối liên quan đến Jensen Huang có thể trở thành yếu tố thúc đẩy Washington sớm hành động.
Những bộ xử lý cao cấp của Nvidia đóng vai trò quan trọng trong việc huấn luyện và vận hành các mô hình AI lớn, bao gồm công nghệ đứng sau chatbot và những sản phẩm trí tuệ nhân tạo tạo sinh. Nếu quyền thuê năng lực điện toán ở nước ngoài bị hạn chế, các công ty Trung Quốc sẽ gặp thêm khó khăn trong việc tiếp cận nguồn sức mạnh xử lý cần thiết để phát triển sản phẩm.
Diễn biến này xuất hiện sau khi Jensen Huang thừa nhận không chung thủy với vợ. Theo thông tin được Reuters dẫn lại từ The New York Times, người phụ nữ liên quan là Alice Huang, cựu lãnh đạo của Megaspeed, doanh nghiệp điện toán đám mây có trụ sở tại Singapore.
The New York Times đưa tin giới chức Mỹ nghi ngờ Alice Huang là người hoạt động tình báo cho Trung Quốc. Tuy nhiên, Reuters nhấn mạnh chưa thể độc lập xác minh cáo buộc này, trong khi phía Trung Quốc đã bác bỏ. Vì vậy, nghi vấn tình báo hiện không thể được xem là kết luận đã được chứng minh.
Theo các nguồn tin của Reuters, Alice Huang từng có quan hệ kinh doanh và đầu tư với một số doanh nghiệp công nghệ lớn của Trung Quốc, trong đó có Tencent và Alibaba. Hồ sơ doanh nghiệp tại Singapore cũng cho thấy một công ty con của Alibaba từng cung cấp tài chính cho Speedmatrix tại Malaysia, đơn vị có liên hệ với Megaspeed.
Megaspeed trước đó đã bị chú ý vì nghi vấn hỗ trợ khách hàng Trung Quốc tiếp cận những dòng chip Nvidia thuộc diện kiểm soát xuất khẩu của Mỹ. Doanh nghiệp này phủ nhận việc chuyển chip trái phép sang Trung Quốc. Tại thời điểm Reuters đưa tin, Nvidia, Megaspeed và Bộ Thương mại Mỹ chưa phản hồi yêu cầu bình luận.
Không chỉ thị trường điện toán đám mây, hoạt động mua bán chip Nvidia qua những kênh không chính thức tại Trung Quốc cũng ghi nhận dấu hiệu gia tăng. Hai nguồn tin cho biết một số thương nhân và đơn vị trung gian đang tích trữ bộ xử lý AI bị hạn chế xuất khẩu vì lo ngại Mỹ sẽ mở rộng chiến dịch ngăn chặn hoạt động vận chuyển chip và máy chủ trái phép.
Những lo ngại này xuất hiện khi Reuters trước đó đưa tin một trường đại học Trung Quốc có quan hệ mật thiết với quân đội vẫn mua được chip Nvidia H200 trong tháng 10, dù nằm trong danh sách hạn chế xuất khẩu của Mỹ.
Một vụ việc khác liên quan đến Super Micro Computer cũng cho thấy mức độ phức tạp của hoạt động kiểm soát công nghệ. Tháng 3/2026, công tố viên Mỹ truy tố nhà đồng sáng lập Yih-Shyan Liaw cùng hai người khác vì cáo buộc âm mưu chuyển máy chủ chứa chip Nvidia sang Trung Quốc thông qua một công ty tại Đông Nam Á. Các bị cáo chưa bị kết án.
Theo Reuters, những diễn biến trên phản ánh sức ép ngày càng lớn đối với các doanh nghiệp AI Trung Quốc trong cuộc cạnh tranh công nghệ với Mỹ. Bê bối liên quan đến Jensen Huang chưa trực tiếp dẫn đến lệnh hạn chế mới đối với dịch vụ điện toán đám mây, nhưng đã khiến nhiều doanh nghiệp phải tính toán lại khả năng tiếp cận hạ tầng AI tiên tiến trong thời gian tới.
