Nghệ An - quê hương của cô giáo Nguyễn Linh - bà xã cầu thủ Hồ Văn Cường, là vùng đất chịu ảnh hưởng của khí hậu khắc nghiệt, mùa hè nắng gắt, mùa đông lạnh và những đợt gió Lào hanh khô. Trong điều kiện ấy, người dân từ lâu đã quen sử dụng các loại gia vị cay như ớt tươi, ớt bột hay tiêu để làm ấm cơ thể, kích thích vị giác và giúp bữa ăn thêm đậm đà.
Theo thời gian, vị cay không còn đơn thuần để tạo hương vị mà trở thành một phần trong khẩu vị của người địa phương. Nhiều người con xứ Nghệ xa quê vẫn giữ thói quen mang theo vài lọ tương ớt hay ớt ngâm như một cách lưu giữ hương vị quê nhà.
Ở Nghệ An, vị cay hiện diện trong nhiều món ăn quen thuộc. Một bát cháo lươn hay súp lươn sẽ khó trọn vị nếu thiếu lớp ớt bột đỏ au phủ bên trên. Cái cay nồng hòa cùng vị ngọt của lươn và hương thơm của hành, rau răm tạo nên hương vị đặc trưng mà nhiều thực khách khó quên.
Đến những món dân dã như canh rau tập tàng, cà muối, nhút Thanh Chương hay bát nước mắm chấm rau luộc, người Nghệ cũng thường thêm vài lát ớt tươi. Vị cay len lỏi trong từng món ăn, không lấn át nguyên liệu mà giúp hương vị trở nên hài hòa và đậm đà hơn.
Ngay cả những món ăn sáng như bánh mướt hay bún cũng thường được ăn kèm tương ớt hoặc ớt tươi. Với nhiều người địa phương, đó là cách thưởng thức quen thuộc đã gắn bó từ thuở nhỏ.
Ẩm thực thường phản ánh phần nào tính cách của con người, và vị cay trong bữa cơm xứ Nghệ cũng vậy. Mạnh mẽ nhưng không quá phô trương, mộc mạc nhưng đậm đà, những món ăn nơi đây mang nhiều nét tương đồng với con người vùng đất miền Trung.
Người Nghệ nổi tiếng bởi sự cần cù, chịu khó và chân thành. Bữa cơm gia đình không có nhiều sơn hào hải vị, nhưng luôn đủ đầy tình cảm với bát canh nóng, đĩa rau luộc, bát cà muối và chén nước mắm điểm vài lát ớt đỏ. Chính những điều bình dị ấy đã tạo nên bản sắc riêng của ẩm thực xứ Nghệ.
Ngày nay, khi ẩm thực vùng miền ngày càng được nhiều du khách quan tâm, vị cay của người Nghệ cũng trở thành một trải nghiệm thú vị. Ban đầu, nhiều người có thể thấy "quá cay", nhưng sau vài lần thưởng thức lại dần cảm nhận được sự hài hòa trong cách nêm nếm và nét đặc sắc của từng món ăn.
Vị cay không chỉ đánh thức vị giác mà còn kể câu chuyện về khí hậu, tập quán sinh hoạt và nếp sống của người dân nơi đây. Đó là lý do vì sao, với nhiều người con xa quê, chỉ cần hương thơm của bát cháo lươn nóng hổi hay vị cay nồng của trái ớt đỏ cũng đủ gợi nhớ về mái nhà, mâm cơm và quê hương xứ Nghệ.
Giữa vô vàn hương vị của ẩm thực Việt Nam, vị cay trong bữa cơm người xứ Nghệ vẫn giữ cho mình một nét riêng: mộc mạc, nồng đượm và chân thành. Có lẽ cũng bởi thế mà ai từng một lần thưởng thức đều khó có thể quên được hương vị đặc biệt của vùng đất này.
