Cô giáo Nguyễn Linh được biết đến nhiều hơn sau khi trở thành bà xã của cầu thủ Hồ Văn Cường, là người con của mảnh đất Nghệ An - nơi quanh năm nắng gió khắc nghiệt. Chính nơi đây, với những ngày gió Lào bỏng rát, không chỉ hình thành nên tính cách chịu thương chịu khó của con người xứ Nghệ, mà còn tạo nên một nét văn hoá ẩm thực rất riêng.
Mùa hè ở Nghệ An không chỉ là cái nóng đơn thuần, mà là những ngày gió Lào thổi ràn rạt, khô khốc và bỏng rát. Trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt ấy, ẩm thực của người Nghệ không cầu kỳ, nhưng lại mang một bản sắc rất rõ: càng nóng càng phải ăn “đậm vị”, càng khát càng cần món ăn dân dã mà đưa cơm.
Cháo lươn – món ăn “giải nhiệt” trong cái nóng rát
Nhắc đến ẩm thực Nghệ An, cháo lươn gần như là cái tên đầu tiên xuất hiện. Điều thú vị là dù mang tiếng “nóng”, nhưng cháo lươn lại được nhiều người lựa chọn vào mùa gió Lào.
Một bát cháo lươn Nghệ An thường được nấu sánh nhẹ, lươn đồng xào nghệ vàng ươm, thêm chút ớt cay nồng và tiêu xay. Cái cay của ớt, cái thơm của nghệ, cái ngọt của thịt lươn hòa vào nhau tạo nên một cảm giác “nóng để giải nóng” rất đặc trưng.
Nhút Thanh Chương – món ăn “chua mặn” chống ngán ngày hè
Trong những ngày oi bức, người Nghệ thường tìm đến các món ăn dân dã, dễ ăn nhưng đậm vị. Nhút Thanh Chương – làm từ mít non muối chua – trở thành món quen thuộc trong nhiều bữa cơm.
Vị chua nhẹ, giòn giòn của nhút khi ăn kèm cơm trắng hoặc làm gỏi, xào thịt giúp bữa ăn mùa hè trở nên đỡ ngấy hơn. Đây là món ăn không cầu kỳ nhưng lại phản ánh rõ cách người Nghệ “xoay xở” với cái nóng khắc nghiệt.
Tương Nam Đàn – thứ gia vị làm “đậm” cả mùa hè
Nếu miền Bắc có nước mắm, thì với nhiều gia đình xứ Nghệ, tương Nam Đàn là thứ gia vị không thể thiếu.
Trong mùa gió Lào, chỉ cần một bát cà pháo chấm tương, hoặc rau luộc chấm tương, bữa cơm đã đủ tròn vị. Cái mộc mạc của tương – được làm từ đậu nành lên men – lại càng hợp với những ngày nắng nóng, khi con người có xu hướng tìm về những món ăn đơn giản, dễ tiêu hóa.
Bữa cơm mùa gió Lào: càng đơn giản càng “đúng vị”
Không chỉ là món ăn, bữa cơm của người Nghệ trong mùa gió Lào còn phản ánh một lối sống: chịu khó, tiết kiệm và thích ứng với thiên nhiên khắc nghiệt.
Bữa cơm ấy có thể chỉ là bát canh rau tập tàng, đĩa cà pháo, chút cá kho mặn hay bát nhút chua, nhưng lại đủ để người ta thấy “đúng mùa – đúng vị – đúng chất xứ Nghệ”.
Trong cái nắng gió bỏng rát của miền Trung, ẩm thực Nghệ An không tìm cách “né tránh” cái nóng, mà chọn cách hòa vào nó, đậm đà hơn, cay hơn, mộc mạc hơn. Và cũng chính từ đó, những món ăn dân dã ấy trở thành ký ức khó quên của bao người con xa quê.
