Không chỉ nổi tiếng với cảnh sắc non nước hữu tình, Ninh Bình – quê hương của diễn viên Phương Oanh (nữ diễn viên quê ở Hà Nam cũ - vùng đất nay sáp nhập thành 1 phần của tỉnh Ninh Bình), còn sở hữu một nền ẩm thực mang màu sắc rất riêng.
Ở đây, có những món ăn mà chỉ cần nghe tên thôi cũng khiến nhiều người e dè, thậm chí “chùn đũa”. Thế nhưng, một khi đã nếm thử, không ít thực khách lại bất ngờ… “nghiện” lúc nào không hay.
Mắm tép Gia Viễn – “nặng mùi” nhưng đậm đà khó quên
Nhắc đến những món gây tranh cãi về mùi vị, mắm tép ở vùng Gia Viễn chắc chắn đứng đầu danh sách. Mắm được làm từ tép nhỏ, ủ lên men tự nhiên trong thời gian dài nên có mùi khá nồng, thậm chí khiến người chưa quen cảm thấy “khó tiếp cận”.
Thế nhưng, chính vị mặn mòi, hậu ngọt và độ dậy hương đặc trưng lại khiến món này trở thành “linh hồn” của nhiều bữa cơm. Khi chưng cùng thịt ba chỉ hoặc ăn kèm rau luộc, mắm tép bỗng trở nên hài hòa đến mức khiến người ta ăn một lần là nhớ mãi.
Gỏi cá nhệch Kim Sơn – thử thách vị giác của người mới
Ở vùng ven biển Kim Sơn, gỏi cá nhệch là món ăn vừa nổi tiếng vừa “kén người”. Cá nhệch có hình dáng gần giống lươn, được sơ chế kỹ rồi trộn cùng thính gạo rang và các loại gia vị.
Điểm khiến nhiều người ngại thử nằm ở phần nước chấm – được làm từ nội tạng cá, lên men và chế biến cầu kỳ. Mùi vị khá lạ, thậm chí hơi “gắt” với người chưa quen. Nhưng khi ăn đúng cách, cuốn cùng lá sung, lá đinh lăng…, tất cả hòa quyện tạo nên vị bùi, béo, chua, cay rất riêng – thứ hương vị mà khó nơi nào có được.
Ốc núi Ninh Bình – nghe “kỳ” nhưng lại là đặc sản hiếm
Ốc sống trên núi đá vôi, chỉ xuất hiện vào mùa mưa – riêng cái tên thôi cũng đủ khiến nhiều người tò mò xen lẫn dè chừng. Loại ốc này thường sinh sống ở các dãy núi thuộc khu vực Tràng An.
Ốc núi có kích thước nhỏ, chế biến đơn giản như hấp sả, xào me. Ban đầu, nhiều người e ngại vì không quen với ý nghĩ “ốc sống trên núi”. Nhưng khi thưởng thức, vị giòn, ngọt tự nhiên, thoảng hương lá rừng lại khiến thực khách bất ngờ và dễ “phải lòng”.
Nem chua Yên Mạc – chua gắt nhưng càng ăn càng cuốn
Nem chua ở Yên Mạc có vị chua rõ rệt, khác với kiểu nem nhẹ vị ở nhiều nơi khác. Chính độ “gắt” này khiến không ít người lần đầu thử cảm thấy hơi khó ăn.
Tuy nhiên, khi quen dần, vị chua thanh kết hợp với độ dai của thịt, mùi thơm của lá ổi, lá đinh lăng lại tạo nên sức hút riêng. Đây cũng là món nhắm quen thuộc trong các dịp tụ họp của người địa phương.
Canh chua cá rô đồng – món quen mà lạ
Nghe qua tưởng chừng đơn giản, nhưng canh chua cá rô ở Ninh Bình lại có cách nấu khác biệt. Cá rô được làm sạch, giã nhuyễn rồi lọc lấy nước, nấu cùng các loại rau dân dã.
Với nhiều người, việc “uống” canh từ cá giã có thể gây chút e dè ban đầu. Thế nhưng, vị ngọt thanh tự nhiên, không tanh, lại rất dễ ăn, đặc biệt trong những ngày hè nóng bức.
Ẩm thực Ninh Bình không phải lúc nào cũng “dễ chiều” ngay từ lần đầu gặp gỡ. Có những món cần vượt qua rào cản về tên gọi, mùi vị hay cách chế biến. Nhưng chính sự khác biệt ấy lại tạo nên sức hấp dẫn riêng – thứ khiến người ta, sau một lần thử, lại muốn quay trở lại để thưởng thức thêm lần nữa.
