Sắp đến Tết Nguyên đán, trong cái se lạnh rất riêng của miền Trung, Đà Nẵng – quê hương của ca sĩ Mỹ Tâm, lại gợi nhớ không chỉ bằng biển xanh hay những con đường quen thuộc, mà còn bằng mâm cỗ Tết ấm áp, nơi mỗi món ăn đều chất chứa hương vị quê nhà và nỗi mong chờ một năm mới đủ đầy, an yên
Có thể nói, Tết Nguyên đán không chỉ là thời khắc chuyển giao năm cũ – năm mới, mà còn là dịp để mỗi gia đình sum vầy bên mâm cỗ truyền thống. Ở Đà Nẵng, mâm cỗ Tết mang đậm dấu ấn ẩm thực miền Trung, vừa giữ được những giá trị chung của Tết Việt, vừa thể hiện sự mộc mạc, đậm đà và tinh tế trong cách chế biến.
Trên mâm cỗ Tết của người Đà Nẵng, bánh chưng và bánh tét là những món không thể thiếu. Nếu bánh chưng tượng trưng cho đất, cho truyền thống lâu đời của người Việt, thì bánh tét – phổ biến hơn ở miền Trung, lại gắn với đời sống thường nhật, được gói bằng lá chuối, nhân đậu xanh và thịt mỡ, mang ý nghĩa no đủ, tròn đầy. Nhiều gia đình vẫn giữ thói quen tự tay gói bánh, quây quần bên bếp lửa trong những ngày cuối năm.
Bên cạnh đó, thịt kho là món mặn chủ đạo xuất hiện xuyên suốt những ngày Tết. Thịt heo được kho mềm, thấm vị mặn ngọt hài hòa, đôi khi kho cùng trứng, ăn kèm bánh chưng hoặc bánh tét. Món ăn này không chỉ tiện lợi vì có thể dùng trong nhiều ngày, mà còn tượng trưng cho sự sung túc, ấm no đầu năm mới.
Một nét đặc trưng khác trong mâm cỗ Tết ở Đà Nẵng là sự góp mặt của xôi và các món giò, chả. Xôi gấc đỏ rực mang ý nghĩa may mắn, thịnh vượng, thường được dọn trong ngày mùng Một. Giò lụa, chả bò – đặc sản quen thuộc của miền Trung, cũng được nhiều gia đình lựa chọn để đãi khách, vừa trang trọng, vừa dễ ăn.
Do đặc trưng ẩm thực miền Trung thiên về vị đậm đà, mâm cỗ Tết ở Đà Nẵng thường có thêm các món muối chua như dưa hành, củ kiệu. Đây được xem là “món giải ngấy” không thể thiếu, giúp cân bằng hương vị khi thưởng thức nhiều món thịt, bánh nếp. Ngoài ra, các món canh nhẹ từ rau củ hoặc canh măng cũng góp phần làm mâm cỗ thêm hài hòa.
Ở phần tráng miệng, mứt Tết là lựa chọn quen thuộc của nhiều gia đình Đà Nẵng. Mứt gừng cay nhẹ, mứt dừa, mứt khoai hay mứt me không chỉ dùng để tiếp khách mà còn mang ý nghĩa cầu chúc một năm mới ngọt ngào, thuận lợi. Trong những ngày Tết, khay mứt đặt trên bàn khách là hình ảnh quen thuộc trong hầu hết các gia đình.
Ngày nay, cùng với nhịp sống hiện đại, mâm cỗ Tết ở Đà Nẵng có nhiều thay đổi để phù hợp với khẩu vị và điều kiện của từng gia đình. Tuy nhiên, dù giản lược hay cầu kỳ, mâm cỗ Tết vẫn giữ trọn ý nghĩa sum họp, là nơi gắn kết các thế hệ và gửi gắm mong ước bình an, đủ đầy cho năm mới.
Mâm cỗ Tết ở Đà Nẵng vì thế không chỉ là câu chuyện ẩm thực, mà còn là nét văn hóa đặc trưng, phản ánh nếp sống chân chất, đậm tình của người miền Trung trong những ngày đầu xuân.
