Âm Nhạc

Âm Nhạc

View cao thích thật đấy, nhưng đó có phải thước đo cho sự thành công?

Thanh Phúc
Chia sẻ

Nhưng nên nhớ, thành công về mặt hiệu ứng truyền thông không đồng nghĩa với thành công về giá trị thực của sản phẩm.

Cùng với sự phát triển của công nghệ 4.0, âm nhạc Việt Nam ngày càng gắn liền với nhiều tiêu chuẩn kỹ thuật số. Không biết từ bao giờ, đại đa số khán giả đều quy chụp sự thành công của một sản phẩm âm nhạc phải gắn liền với những vị trí trên top trending, lượt view Youtube,... Nhưng chúng ta cần phải nhớ, thành công về mặt hiệu ứng truyền thông hay lợi ích thương mại không đồng nghĩa với thành công về giá trị nghệ thuật của sản phẩm.

Nói về view, nhạc Việt bây giờ thua kém ai đâu?

Nếu như ở giai đoạn nhiều năm về trước, nhận định này chắc chắn sẽ khiến nhiều người bật cười. Tuy nhiên ở thời điểm hiện tại, chúng ta hoàn toàn có thể vỗ ngực tự tin rằng Vpop không thiếu, thậm chí quá dư dả những MV hàng chục, hàng trăm triệu view trên Youtube. Bên cạnh những cái tên đình đám "bảo chứng lượt view" như Sơn Tùng M-TP hay Jack, thì những ngôi sao khác như Bích Phương, Erik, Min, Big Daddy,... cũng không đứng ngoài cuộc trong cuộc đua này. Thậm chí, một số MV thiếu nhi cũng dễ dàng cán được các cột mốc này.

Nói đi cũng phải nói lại, không phải tự nhiên mà các sản phẩm âm nhạc của thị trường Vpop những năm gần đây bỗng chốc lại ăn nên làm ra trên Youtube đến vậy. Bởi ở Việt Nam, ngoài Youtube ra, rất hiếm có những hệ thống minh bạch để đánh giá chính xác thông số về lượt tiếp cận, lượt nghe của các sản phẩm. Có chăng nhiều nhất cũng chỉ là những trang nhạc số, những BXH online với hình thức hoạt động không mấy rõ ràng. Chính vì vậy, Youtube được xem như là phương tiện gần gũi và thuận tiện nhất để đánh giá cho độ nổi tiếng của sản phẩm thông qua top trending.

Bên cạnh đó, chúng ta không thể không nhắc đến khả năng cập nhật, tiếp thu những xu hướng cũng như sự sáng tạo trong âm nhạc của nghệ sĩ Việt Nam. Điểm đáng khen nhất chính là những nghệ sĩ này vẫn giữ lại được cho bản thân niềm tự hào về các nét văn hóa dân tộc được thể hiện rõ ràng thông qua các sản phẩm âm nhạc và cả hình thức làm MV.

Điển hình phải kể đến Jack, nam ca sĩ gây ấn tượng với lối hát mang đậm bản sắc miền Tây Nam Bộ. Dù gây khá nhiều tranh cãi khi giữ lối thể hiện này trên nhiều dòng nhạc khác nhau, nhưng Jack quả thật là một trong những nghệ sĩ có hướng đi táo bạo và anh đã tạo ra được thành công cho riêng mình, gắn liền với đặc trưng miền Tây - quê hương của nam ca sĩ này.

Nhắc đến câu chuyện dùng âm nhạc để quảng bá các nét văn hóa dân tộc, chúng ta không thể không kể về Hoàng Thùy Linh. Mặc dù khởi đầu là một nữ ca sĩ chuyên trị dòng nhạc pop dance, nhưng mãi đến khi tham gia chương trình The Remix - Hòa âm ánh sáng, Hoàng Thùy Linh mới thật sự hiểu rõ bản ngã âm nhạc của mình là gì.

Từ siêu phẩm Bánh trôi nước - Hoàng Thùy Linh đã mở ra một kỷ nguyên âm nhạc của riêng mình. Gần nhất phải kể đến album Hoàng với loạt ca khúc mang đậm hơi thở của văn hóa Việt Nam như: Để Mị nói cho mà nghe, Tứ phủ, Em đây chẳng phải Thúy Kiều, Duyên âm,... Nữ ca sĩ đã cân bằng được hai yếu tố đó là cái tôi âm nhạc đặc biệt của riêng mình và thị hiếu nghe nhạc hiện đại của các khán thính giả, từ đó thu về những thành công đáng nể.

Trở lại với dòng nhạc trẻ của Vpop, Erik, Hiền Hồ, Đức Phúc, Hương Tràm,... là những nghệ sĩ trẻ bước ra từ chương trình tìm kiếm tài năng âm nhạc The Voice - Giọng hát Việt. Họ đã và đang khẳng định được sức hút mạnh mẽ của mình, với những sản phẩm đáp ứng được nhu cầu nghe và xem nhạc của số đông khán giả. Các sản phẩm này nhanh chóng chiếm giữ các vị trí cao trên Top trending Youtube tại thời điểm ra mắt.

Thành công về mặt truyền thông của các sản phẩm âm nhạc Việt là điều mà ai cũng có thể nhìn thấy thông qua lượt xem và những lần lên top trending. Tuy nhiên, đấy chỉ mới là phần nổi để đánh giá cho sự thành công của một sản phẩm, hoàn toàn không phải là yếu tố quyết định.

View cao và những hệ lụy...

Nếu như đã xác định làm việc với Youtube, chắc chắn người nghệ sĩ nào cũng mong muốn sản phẩm của mình được view cao và đứng ở những vị trí tốt trên Top trending. Một sản phẩm lọt Top trending, có view cao, tạo được tương tác tốt là sản phẩm thành công trên Youtube. Nhưng điều này không có nghĩa nó sẽ là một sản phẩm thành công về mặt giá trị nội dung. 

Bởi có rất nhiều cách để một sản phẩm đạt view cao như trong MV sở hữu cảnh nóng, tình tiết gây sốc, drama đi kèm,... Điều này có nghĩa, giữa hằng hà sa số những dự án "thành công" ngoài kia, số sản phẩm có nội dung chất lượng chỉ là một con số nhỏ. Ví dụ điển hình chắc chắn phải kể đến hàng loạt những MV khai thác chủ đề giang hồ, những clip nhạc chế về các trào lưu đang nổi tiếng, thậm chí không thiếu những sản phẩm sẵn sàng có thêm những tình tiết phản cảm để không bị rớt khỏi cuộc đua view và trending.

Nói như vậy thì những sản phẩm view thấp là không thành công, là dở tệ? Nhìn một sản phẩm có view thấp trên Youtube, chúng ta chỉ có thể nhận định sản phẩm này không tạo được hiệu ứng lan tỏa tốt. Chất lượng sản phẩm không thể chỉ được phản ánh thông qua lượt view. Sẽ có những sản phẩm chất lượng thật sự kém, kéo theo lượt view thấp, nhưng đâu đó vẫn có những dự án được đánh giá cao về mặt chất lượng, nhưng xui rủi lại không nằm trong vùng bắt sóng của số đông khán giả.

Danh sách các sản phẩm "kém duyên" có thể kể đến như: Chat với Mozart (Mỹ Linh), Fashion 3 (Wren Evans), Đốt (Văn Mai Hương),... là những sản phẩm có độ viral khá khiêm tốn, cũng như lượt xem trên Youtube không cao. Tuy nhiên, những người đã từng xem qua loạt sản phẩm này đều đánh giá vô cùng tích cực vì sự văn minh, chỉn chu của người nghệ sĩ trong khâu thực hiện và quan trọng nhất, khán thính giả còn có thể dễ dàng cảm nhận được sự mới mẻ, tiên phong trong định hướng âm nhạc của mỗi nghệ sĩ.

Song, con đường những sản phẩm này đang đi lại không phải là đại lộ, nơi mà hầu hết mọi người đều đi. Các ca sĩ khi thực hiện dự án của mình theo hướng này sẽ đứng trước hai ngã rẽ, hoặc là ăn cả - tạo nên một xu hướng mới, hoặc là ngã về không - khi không đáp ứng đúng thị hiếu chung của thị trường. Và sự thể hiện của những sản phẩm này trên Youtube đã nói lên tất cả.

Chuyện view ở đâu cũng thế...

Từ câu chuyện view cao, nhiều nghệ sĩ vô tình tự ràng buộc bản thân vào áp lực phải bằng đồng nghiệp. Và bằng cách thức nào đó, một bộ phận nghệ sĩ đã tìm đến những dịch vụ hack view hay chạy quảng cáo để tăng lượt tiếp cận đến khán giả.

Đây có thể xem như là phương pháp "chạy" view nhanh, gọn nhất hiện nay bởi sự tiện lợi và hiệu quả. Mặt khác, chạy quảng cáo trên video của một kênh khác là mối quan hệ cộng sinh. Một đoạn của MV này sẽ đường lồng vào một MV khác với hình thức quảng cáo “giữa buổi”, tất nhiên người xem sẽ phải chờ qua một khoảng thời gian đủ lâu để “MV quảng cáo” kia được tính lượt xem thì họ mới có thể ấn nút bỏ qua. Nhờ vậy, Youtube và cả nghệ sĩ đều có lợi mà không vi phạm bất cứ điều luật. Tuy nhiên, điều này sẽ gây nên không ít phiền toái, nhất là những ca sĩ có fandom hiềm khích với nhau.

Ở thị trường nhạc ngoại, một trong những thương vụ "mua view" ầm ĩ nhất thế giới phải kể đến đó là vụ của nam rapper người Ấn Độ - Badshah. Cụ thể, theo truyền thông nước ngoài, cảnh sát xác nhận Badshah đã chi 1 triệu USD để mua 72 triệu view cho MV Paagal. Có nghĩa từ số view thực tế cộng vào số view ảo, Paagal của nam ca sĩ này đã đánh bại Boy With Luv của BTS tại thời điểm đó để trở thành MV có lượt xem cao nhất 24h đầu. Sau khi có kết luận từ cảnh sát, phía Youtube đã chính thức bác bỏ thành tích này của Badshah, vụ ồn ào khiến người yêu nhạc trên toàn thế giới vô cùng phẫn nộ.

Thank U, Next của Ariana Grande cũng là một trường hợp tương tự. Thời điểm ra mắt, sản phẩm này đã nhận về nhiều ý kiến trái chiều mặc dù trước đó bản audio đã nhận được sự ủng hộ lớn từ khán giả.

Thank U, Next bắt đầu được nhiều người “dòm ngó” khi thu về 2 kỷ lục khủng là MV có lượt xem công chiếu trực tiếp cao nhất MV có lượt xem 24h đầu cao nhất từ trước tới nay (Kỷ lục hiện tại vẫn thuộc về Boy With Luv – BTS ft Halsey). Theo nhiều khán giả, thành tích này có được bởi vì họ liên tục bị buộc phải xem MV của Ariana Grande mặc dù không hề bấm vào. Không ít ký kiến nhận định rằng một phần thành công của Thank U, Next đến từ việc đầu tư chạy view quảng cáo. Bởi sau đó, lượt xem MV Thank U, Next bắt đầu trì trệ một cách khó hiểu mặc dù trước đó MV đã có một khởi đầu rất khả quan. Thậm chí, 7 Rings – Người anh em sinh sau đẻ muộn hiện tại đã vượt mặt Thank U, Next về lượt xem.

Tại Vpop, MV Take It Easy của Hồ Quỳnh Hương cũng là một trường hợp bị vướng gian lận về lượt xem. Take It Easy sau khi ra mắt đã nhận về nhiều sự khen ngợi từ khán giả bởi Hồ Quỳnh Hương đã không ngại thay đổi bản thân, mang tới một sản phẩm sôi động và lôi cuốn cho khán giả. Tuy nhiên, sự biến động chóng mặt của lượt view, like và dislike của MV này lại khiến nhiều người không khỏi hoang mang. Trước đó, vào lúc 11 giờ 20 phút ngày 09/05/2019, Take It Easy đã có được 2,5 triệu lượt xem cùng 24.000 lượt like và 429 lượt dislike nhưng đến 21 giờ 35 phút cùng ngày, lượng like đã giảm xuống còn 17.000 lượt, trong khi dislike tăng gần gấp đôi. Và hơn 1 tiếng sau đó, like tiếp tục giảm mạnh, chỉ còn 16.000 lượt (trung bình cứ 1 tiếng lại giảm 1.000 lượt like).

Sau đó, nhiều khán giả đã nhận ra rằng MV Take It Easy của Hồ Quỳnh Hương được quảng cáo rầm rộ trên khắp trang chủ của Youtube, đồng thời cũng xuất hiện thường xuyên trong sản phẩm của những ca sĩ khác. Đây chính là lời giải đáp cho việc lượt view MV này tăng đều đều nhưng lượng tương tác thì càng lúc càng… ba chấm.

Tuy nhiên, đứng ở lập trường những người làm nghệ thuật, khi ra mắt một sản phẩm mới, không có người nghệ sĩ nào lại không mong muốn sản phẩm của mình được khán giả đón nhận. Tuy nhiên, đối với nghệ thuật, người làm nghề cần phải biết lựa chọn điểm dừng hợp lý để không gây ra những “tác dụng phụ” ngoài ý muốn trong khâu quảng bá. Quảng cáo chạy view không phải là một việc làm sai, tuy nhiên nếu như các nghệ sĩ áp dụng cách thức này một cách quá đà trên mọi mặt trận thì lại là câu chuyện khác và dễ dàng dẫn đến sự ngao ngán của người xem.

Đâu mới là giá trị thực của những thành công trong âm nhạc?

Chắc chắn, thành công của các sản phẩm âm nhạc sẽ không chỉ nằm ở phạm vi trending hay lượt xem trên Youtube, bởi đây là một cuộc chơi không mấy cân bằng. Tại các cuộc đua này, sản phẩm âm nhạc phải cạnh tranh với vô vàn những nội dung khác. Từ đó, thước đo thành công của các sản phẩm sẽ không được sát sao và chính xác.

Cốt lõi của một sản phẩm vẫn là giá trị mà nó muốn truyền tải và hiệu quả mà người nghệ sĩ đạt được. Thử tưởng tượng, một người nghệ sĩ có sản phẩm trăm triệu view nhưng khi nhắc tới nó, chẳng ai có ấn tượng gì mấy thì con số đó có xứng đáng không?

View và trending đã giúp Youtube phần nào thao túng "nhẹ" tinh thần công chúng, khiến khán giả khó có cơ hội tiếp cận đến những sản phẩm thật sự hấp dẫn, phản ánh đúng cái tâm làm nghề của người ca sĩ. Những ngôi sao lớn như Mỹ Linh, Hồng Nhung, Thanh Lam, Thu Phương, Mỹ Tâm, Hà Anh Tuấn,... chắc chắn sẽ rất khó lọt top trending, nhưng vì sao âm nhạc của họ luôn được định nghĩa bởi 2 chữ "đẳng cấp" mỗi khi khán giả nhắc đến? Vì họ luôn mang đến những giá trị thực cho người hâm mộ, thay vì mưu cầu những thứ rùm beng trên mạng xã hội sớm nở chóng tàn.

Xem thêm: Âm nhạc Việt Nam: Cần có một BXH ra trò, thay vì những cuộc đua top trending chớp nhoáng

Chia sẻ

Bài viết

Thanh Phúc

BÌNH LUẬN