Câu chuyện tiền bản quyền âm nhạc một lần nữa trở thành chủ đề được quan tâm suốt những ngày qua. Mới đây, nhạc sĩ Nguyễn Nhất Huy đã có những chia sẻ đầy trăn trở trên trang cá nhân. Là người đứng sau hàng loạt ca khúc quen thuộc với nhiều thế hệ khán giả, nam nhạc sĩ khiến không ít người bất ngờ khi thẳng thắn thừa nhận rằng nguồn thu từ bản quyền thực tế không "màu hồng" như nhiều người vẫn nghĩ.
Theo chia sẻ của Nguyễn Nhất Huy, thời gian gần đây khi câu chuyện bản quyền âm nhạc liên tục được bàn luận, ông nhận được nhiều câu hỏi xoay quanh thu nhập của một nhạc sĩ sở hữu nhiều bản hit. Bởi lẽ trong suốt nhiều năm hoạt động, Nguyễn Nhất Huy đã sáng tác không ít ca khúc nổi tiếng được đông đảo ca sĩ dòng nhạc phía Nam thể hiện. Chính vì vậy, nhiều người mặc định rằng nam nhạc sĩ hẳn phải có cuộc sống dư dả nhờ tiền tác quyền.
Tuy nhiên, thực tế mà ông chia sẻ lại hoàn toàn trái ngược. Nam nhạc sĩ cho biết nếu những ca khúc như Người Thầy, Người Về Cuối Phố hay Thương Nhớ Người Dưng được thanh toán đầy đủ tiền bản quyền mỗi lần sử dụng, biểu diễn, phát sóng hay in ấn theo đúng quy định của luật sở hữu trí tuệ, thì có lẽ hiện tại ông đã trở nên giàu có. Thậm chí, Nguyễn Nhất Huy còn hài hước ví von rằng mình có thể "giàu hờm hờm cỡ" Cẩm Ly.
Dẫu mang màu sắc vui vẻ, câu nói ấy vẫn khiến nhiều khán giả cảm nhận rõ nỗi chạnh lòng của một nhạc sĩ đã dành hàng chục năm cho âm nhạc. Bởi phía sau những giai điệu quen thuộc vang lên ở sân khấu, phòng trà hay trên truyền hình lại là câu chuyện về quyền lợi tác giả chưa thực sự được đảm bảo một cách đầy đủ.
Không chỉ dừng ở việc chia sẻ thu nhập bản quyền, nam nhạc sĩ còn tiết lộ thêm một góc khuất khác của nghề sáng tác. Ông cho biết nếu tiền bản quyền được chi trả đầy đủ và minh bạch, có lẽ bản thân đã không cần tiếp tục lao động nghệ thuật với cường độ lớn để duy trì cuộc sống. Những ca khúc như Hát Với Dòng Sông hay Vẫn Nợ Cuộc Đời - sáng tác từng được Mỹ Tâm thể hiện được nhắc lại như một cách nói vui nhưng cũng chất chứa nhiều tâm sự về nghề.
Chia sẻ của Nguyễn Nhất Huy nhanh chóng nhận được sự quan tâm lớn từ cộng đồng mạng. Nhiều khán giả bày tỏ sự bất ngờ khi một nhạc sĩ sở hữu nhiều ca khúc nổi tiếng, được hát suốt nhiều năm, lại chưa thể sống thoải mái bằng chính tiền bản quyền tác phẩm của mình. Một số ý kiến cho rằng đây không chỉ là câu chuyện riêng của Nguyễn Nhất Huy mà còn phản ánh thực trạng chung của không ít nhạc sĩ Việt Nam hiện nay.
Trong nhiều năm qua, vấn đề bản quyền âm nhạc tại Việt Nam luôn tồn tại không ít tranh cãi. Dù nhận thức về quyền tác giả đã cải thiện đáng kể so với trước đây, nhưng việc kiểm soát, thống kê và chi trả tiền bản quyền vẫn còn nhiều bất cập. Không ít ca khúc được sử dụng rộng rãi tại các sân khấu, chương trình thương mại hay nền tảng trực tuyến nhưng tác giả lại không nhận được khoản thu tương xứng với giá trị tác phẩm.
Ở thị trường quốc tế, tiền bản quyền chính là nguồn thu bền vững giúp nhiều nhạc sĩ có thể sống tốt mà không cần xuất hiện thường xuyên trước công chúng. Một ca khúc nổi tiếng có thể mang về doanh thu suốt hàng chục năm thông qua việc phát sóng, biểu diễn, quảng cáo hay khai thác trên nền tảng số. Thế nhưng tại Việt Nam, nhiều nhạc sĩ vẫn phải tiếp tục sáng tác liên tục hoặc tham gia thêm nhiều công việc khác để duy trì thu nhập.
Điều khiến nhiều người chú ý là dù chia sẻ về thực trạng còn nhiều thiệt thòi, Nguyễn Nhất Huy vẫn giữ thái độ khá nhẹ nhàng. Nam nhạc sĩ cho biết bản thân cảm thấy "an yên là được", còn lại chỉ biết chờ đợi vào những thay đổi tích cực hơn từ chính sách quản lý bản quyền trong tương lai. Chính sự điềm đạm ấy càng khiến nhiều khán giả thêm đồng cảm với những người đứng phía sau ánh hào quang của sân khấu.
Câu chuyện của Nguyễn Nhất Huy một lần nữa cho thấy phía sau những ca khúc gắn bó với ký ức của hàng triệu khán giả là những nỗi niềm rất thật của người nghệ sĩ sáng tác. Và khi vấn đề bản quyền vẫn chưa được giải quyết triệt để, những người tạo ra giá trị cho âm nhạc Việt có lẽ vẫn sẽ còn nhiều trăn trở.
