Một cột mốc chưa từng có trong lịch sử âm nhạc Hàn Quốc vừa được xác lập khi ca khúc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong quá trình sáng tác và thể hiện giọng hát vươn lên vị trí số 1 trên bảng xếp hạng Melon TOP100. Đáng chú ý, sản phẩm này đã vượt qua hàng loạt nhóm nhạc nữ Kpop đang được chú ý, mở ra cuộc thảo luận mới về tương lai của âm nhạc trong kỷ nguyên công nghệ.
Theo truyền thông Hàn Quốc, vào 17h ngày 13/11, ca khúc 꿈꾸던 어른이 되었나요? (Tạm dịch: Bạn đã trở thành người lớn như từng mơ ước chưa?) của dự án âm nhạc AI mang tên MEOMURU chính thức chiếm giữ vị trí dẫn đầu Melon TOP100. Đây là lần đầu tiên một sản phẩm ứng dụng AI trong cả quá trình sáng tác và thể hiện giọng hát đạt được thành tích này trên bảng xếp hạng âm nhạc hàng đầu Hàn Quốc.
Thành tích càng gây chú ý khi MEOMURU vượt qua nhiều đối thủ đáng gờm, trong đó có những nhóm nhạc nữ sở hữu lượng người hâm mộ đông đảo như RESCENE với ca khúc With, A2O MAY và ILLIT. Đặc biệt, sản phẩm không phải một bản phát hành mới gây sốt ngay từ thời điểm ra mắt mà đã trải qua hành trình tăng trưởng đáng kể. Ca khúc được phát hành từ ngày 23/6, mất khoảng 5 tháng để từng bước chinh phục khán giả và vươn lên vị trí cao nhất trên bảng xếp hạng.
Trước đó, 꿈꾸던 어른이 되었나요? cũng tạo được sức hút trên các nền tảng trực tuyến, đồng thời lần lượt ghi nhận thành tích ấn tượng tại những nền tảng nghe nhạc khác như Bugs và Genie. Việc tiếp tục thống trị Melon TOP100 cho thấy sức lan tỏa của sản phẩm không còn giới hạn trong một cộng đồng người nghe nhất định.
Một trong những yếu tố đáng chú ý đằng sau thành công của ca khúc nằm ở nhóm đối tượng khán giả. Theo số liệu được Melon công bố, người nghe trong độ tuổi 30 chiếm tỷ lệ cao nhất với 36%, tiếp đến là nhóm 40 tuổi với 30%. Trong khi đó, khán giả độ tuổi 20 chiếm 19% và nhóm 50 tuổi chiếm 11%.
Như vậy, người nghe ở độ tuổi 30-40 chiếm tổng cộng 66% lượng khán giả của ca khúc. Đây là nhóm tuổi thường xuyên đối diện với áp lực công việc, tài chính và những trách nhiệm trong cuộc sống trưởng thành.
Sở hữu màu sắc rock ballad với giai điệu gần gũi, 꿈꾸던 어른이 되었나요? khai thác khoảng cách giữa hình dung về tuổi trưởng thành trong những năm tháng tuổi thơ và thực tế mà mỗi người phải đối diện khi lớn lên. Những câu hát xoay quanh nỗi trăn trở của người trưởng thành, khi những lo toan tưởng chừng xa lạ ngày bé giờ đây lần lượt đè nặng lên đôi vai, đã chạm đến tâm trạng của đông đảo người nghe.
Thay vì dựa vào những màn trình diễn bắt mắt hay sức mạnh fandom thường thấy ở các sản phẩm Kpop, ca khúc tạo được sự đồng cảm bằng câu chuyện đời thường và cảm xúc có tính phổ quát. Đáng chú ý, việc nam diễn viên Gong Yoo từng thể hiện ca khúc này trong một buổi gặp gỡ người hâm mộ cũng góp phần khiến sản phẩm được chú ý rộng rãi hơn.
AI đảm nhận giai điệu và giọng hát, con người vẫn đứng sau quá trình sáng tạo
Đứng sau MEOMURU là Glorywave, nhóm sản xuất âm nhạc gồm hai nhà sản xuất Lee Yong Seok và Choi Seong Hyuk. Cả hai từng tham gia sản xuất các ca khúc cho nhiều nghệ sĩ như Hwang Chi Yeul, Kim Junsu, Sweet Sorrow và Gilgu Bonggu.
Điểm đặc biệt trong quy trình thực hiện 꿈꾸던 어른이 되었나요? là sự kết hợp giữa khả năng sáng tạo của con người và công nghệ AI. Cụ thể, nhóm sản xuất trực tiếp xây dựng ý tưởng, chủ đề, viết lời bài hát và định hướng tổng thể. Trong khi đó, công cụ AI tạo nhạc Suno được sử dụng để phát triển giai điệu, phần phối khí và giọng hát.
Sau khi có được bản nhạc từ AI, nhóm tiếp tục sử dụng các phần mềm sản xuất âm nhạc chuyên dụng để chỉnh sửa, hoàn thiện sản phẩm. Những chi tiết chưa tự nhiên trong cách phát âm tiếng Hàn hay cách xử lý giai điệu cũng được điều chỉnh thông qua việc thay đổi ca từ, âm tiết và tạo lại nhiều phiên bản khác nhau.
Điều này cho thấy thành công của MEOMURU không đơn thuần đến từ việc đưa một câu lệnh vào công cụ AI rồi tạo ra ca khúc hoàn chỉnh. Đằng sau sản phẩm vẫn là quá trình lựa chọn, biên tập và định hướng của những người làm âm nhạc. AI đóng vai trò như một công cụ sáng tạo mới, giúp hiện thực hóa ý tưởng mà không hoàn toàn thay thế vai trò của con người.
Thành tích lịch sử đi cùng bài toán bản quyền chưa có lời giải
Dù tạo nên cột mốc đáng chú ý trên bảng xếp hạng âm nhạc, trường hợp của MEOMURU cũng đặt ra nhiều vấn đề liên quan đến quyền tác giả và lợi ích của người sáng tạo trong thời đại AI.
Theo thông tin từ Glorywave, các ca khúc của dự án hiện chưa được đăng ký ủy thác tại Hiệp hội Bản quyền Âm nhạc Hàn Quốc (KOMCA). Vì vậy, nhóm chưa nhận được khoản tiền bản quyền theo cơ chế thông thường đối với các hạng mục sáng tác lời, nhạc và phối khí.
Nguyên nhân xuất phát từ những tranh luận chưa có lời giải thống nhất về việc xác định quyền sở hữu đối với tác phẩm có sự kết hợp giữa phần sáng tạo trực tiếp của con người và những thành tố do AI tạo ra.
Cần phân biệt rằng tiền bản quyền thông qua cơ chế ủy thác và doanh thu phát sinh từ hoạt động phân phối, kinh doanh nhạc số là hai vấn đề khác nhau. Việc chưa nhận được tiền bản quyền theo hình thức thông thường không đồng nghĩa dự án hoàn toàn không có nguồn thu từ ca khúc.
Từ thành công của MEOMURU, câu chuyện về AI trong ngành công nghiệp âm nhạc Hàn Quốc đang bước sang một giai đoạn mới. Nếu trước đây, công nghệ này chủ yếu được xem là công cụ hỗ trợ sản xuất, trường hợp của MEOMURU cho thấy một sản phẩm không có ca sĩ thực thụ đứng sau giọng hát vẫn có thể cạnh tranh sòng phẳng với những nghệ sĩ sở hữu fandom lớn.
Tuy nhiên, một ca khúc đứng đầu bảng xếp hạng chưa đủ để khẳng định AI sẽ thay thế các nghệ sĩ truyền thống. Thay vào đó, thành tích này đặt ra câu hỏi về cách ngành công nghiệp âm nhạc sẽ thích nghi, phân chia quyền lợi và xác lập giá trị sáng tạo trong tương lai.
Khi công nghệ có thể tạo ra giai điệu và giọng hát ngày càng giống con người, yếu tố quyết định sức sống của một ca khúc có lẽ vẫn nằm ở khả năng chạm đến cảm xúc người nghe. Và MEOMURU đang trở thành minh chứng đáng chú ý cho sự thay đổi ấy.
