Theo số liệu của Bộ Dân chính Trung Quốc, trong nửa đầu năm 2026, cả nước ghi nhận khoảng 3,275 triệu cặp đôi đăng ký kết hôn, giảm 264.000 cặp so với cùng kỳ năm 2025, tương đương 7,46%. Đây là mức thấp nhất trong cùng kỳ kể từ khi Trung Quốc bắt đầu công bố số liệu sau khi Luật Hôn nhân được sửa đổi vào năm 1980.
Trước tình trạng số người kết hôn ngày càng giảm, nhiều địa phương tại Trung Quốc đang thử nghiệm những cách làm mới nhằm đưa dịch vụ đăng ký kết hôn đến gần người dân hơn. Sau mô hình đặt điểm đăng ký trong ngân hàng ở Thiên Tân, một khu dịch vụ đường cao tốc tại Thạch Gia Trang, tỉnh Hà Bắc, cũng đã xuất hiện văn phòng đăng ký kết hôn.
Điểm đăng ký kết hôn mới tại Thạch Gia Trang nằm trên tầng hai khu dịch vụ đường cao tốc Xishang, thuộc địa bàn quận Lư Tuyền. Hình ảnh được chia sẻ trên mạng xã hội cho thấy không gian được trang trí khá trang trọng với gam màu đỏ chủ đạo cùng dòng khẩu hiệu mang ý nghĩa khuyến khích các cặp đôi tìm thấy người bạn đời trên hành trình và cùng nhau đi đến cuối đời.
Theo Red Star News, Văn phòng Đăng ký Kết hôn quận Lư Tuyền cho biết điểm đăng ký chính thức hoạt động từ ngày 14/6. Văn phòng mở cửa tiếp nhận hồ sơ vào thứ Ba hàng tuần và các cặp đôi phải đặt lịch trước ít nhất một ngày làm việc.
Dù mới đi vào hoạt động, điểm đăng ký này đã ghi nhận một số cặp đôi đến hoàn tất thủ tục. Tuy nhiên, phạm vi dịch vụ được giới hạn ở việc đăng ký kết hôn cho công dân đại lục, không bao gồm đăng ký ly hôn, cấp lại giấy chứng nhận kết hôn hoặc tra cứu hồ sơ hôn nhân.
Đây không phải sáng kiến duy nhất nhằm thay đổi cách thức tiếp cận dịch vụ đăng ký kết hôn tại Trung Quốc. Tại Thiên Tân, một số điểm đăng ký được bố trí ngay trong các chi nhánh ngân hàng, thậm chí kết hợp thêm những dịch vụ mang tính trải nghiệm như lễ trao giấy chứng nhận miễn phí hay phát hành thẻ ngân hàng có in ảnh cá nhân của vợ chồng.
Trong khi đó, tại Hợp Phì, tỉnh An Huy, một điểm đăng ký kết hôn được đặt ngay trong ga Xinfuba thuộc tuyến tàu điện ngầm số 3. Đây được giới thiệu là điểm đăng ký kết hôn đầu tiên tại Trung Quốc đại lục được bố trí trong một nhà ga tàu điện ngầm và đã phục vụ hơn 5.700 cặp đôi.
Những mô hình này xuất hiện trong bối cảnh bài toán hôn nhân và sinh con ngày càng trở thành vấn đề đáng quan tâm tại Trung Quốc. Không chỉ số người kết hôn giảm, số vụ ly hôn cũng có chiều hướng tăng. Trong nửa đầu năm 2026, cả nước ghi nhận khoảng 1,383 triệu cặp đôi đăng ký ly hôn, tăng 3,91% so với cùng kỳ năm trước.
Nhằm đảo chiều xu hướng, Trung Quốc đã triển khai nhiều chính sách khác nhau. Từ ngày 10/5/2025, việc đăng ký kết hôn được mở rộng trên toàn quốc, cho phép người dân thực hiện thủ tục tại bất kỳ cơ quan đăng ký được ủy quyền nào mà không cần xuất trình sổ hộ khẩu. Một số địa phương còn đưa điểm đăng ký đến các lễ hội âm nhạc, trong khi nhiều nơi triển khai các khoản hỗ trợ tài chính dành cho người kết hôn và sinh con.
Tại Phật Sơn, tỉnh Quảng Đông, chẳng hạn, một số địa phương từng đưa ra khoản thưởng 2.500 nhân dân tệ cho người kết hôn và 3.000 nhân dân tệ cho việc sinh con.
Từ ngân hàng, ga tàu điện ngầm đến khu dịch vụ đường cao tốc, những địa điểm đăng ký kết hôn ngày càng đa dạng cho thấy chính quyền Trung Quốc đang tìm nhiều cách để giảm bớt khoảng cách giữa chính sách và đời sống. Tuy nhiên, việc những mô hình này có thể thực sự tạo ra thay đổi trong quyết định kết hôn và sinh con của người trẻ hay không vẫn là câu hỏi cần thêm thời gian để trả lời.
