Ngày 21/4/2026, tại khu vực phía sau một vườn cây ăn quả ở thôn Ban Pa, xã Mae Phul, huyện Lablae, tỉnh Uttaradit, người dân thôn Huai Tai đã tổ chức nghi lễ cúng dường thần Pu Pong theo truyền thống lâu đời. Lễ vật được chuẩn bị công phu gồm đầu heo luộc, gà luộc, các món mặn - ngọt, trầu cau, thuốc lá, rượu đỏ cùng nhiều loại trái cây địa phương.
Theo quan niệm của người dân, Chao Pu Pong là vị thần bảo hộ thiêng liêng, che chở cho mùa màng và đời sống cộng đồng. Đặc biệt, ông được tin là người mang lại sự trù phú cho các loại trái cây nổi tiếng của vùng như sầu riêng, nhãn và langsat, những nông sản chủ lực của huyện Lablae.
Nghi lễ thường được tổ chức hằng năm sau dịp Tết Songkran hoặc trước mùa thu hoạch sầu riêng. Truyền thống này đã kéo dài hơn một thế kỷ, với mục đích cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, đồng thời bảo vệ sức khỏe và sự bình an cho dân làng.
Trong không khí trang nghiêm, các trưởng lão thực hiện nghi thức dâng lễ, tụng kinh và cầu khấn thần linh, bao gồm thần đất, thần rừng và thần núi. Song song đó, người dân tổ chức đốt pháo, đánh cồng chiêng, ca hát và nhảy múa, tạo nên bầu không khí vừa linh thiêng vừa sôi động.
Điểm nhấn bất ngờ của buổi lễ xảy ra khi bà Wasana Chueamee (58 tuổi), chủ nhà nơi đặt miếu thờ, bất ngờ phát hiện một con rùa có hình dạng khác thường. Con vật nặng khoảng 2 kg, sở hữu phần mai đỏ nổi bật cùng chiếc đầu có màu vàng nhạt, gần giống bạch tạng.
Sự xuất hiện của con rùa nhanh chóng khiến nhiều người tin rằng đây là điềm lành hiếm gặp. Một số người tiến lại gần để chạm vào mai rùa, trong khi những người khác lật con vật để tìm kiếm “con số may mắn”, một tập tục phổ biến trong tín ngưỡng dân gian địa phương.
Theo tìm hiểu ban đầu, con rùa được cho là thuộc khu vực đền thờ và phần mai có thể đã được sơn đỏ như một biểu tượng tâm linh. Tuy nhiên, màu sắc đặc biệt ở phần đầu vẫn được xem là hiện tượng hiếm. Sau đó, dân làng đã thả con rùa trở lại tự nhiên, tuân thủ quan niệm không làm hại sinh vật linh thiêng.
Kết thúc nghi lễ, người dân cùng nhau dùng bữa ngay tại chỗ với các món ăn từ lễ vật. Theo tín ngưỡng, đồ cúng không được mang ra khỏi khu vực mà phải dùng tại chỗ hoặc để lại cho động vật, nếu vi phạm sẽ phải thực hiện lại nghi thức.
Bên cạnh đó, nhiều người cũng tranh thủ xin quẻ và tìm kiếm vận may. Con số 815 được cho là xuất hiện trên các nén hương, trong khi một số khác lựa chọn những con số liên quan như 106 hoặc số 8, gắn với địa danh của làng để thử vận may.
Người dân Lablae khẳng định nghi lễ chủ yếu nhằm thể hiện lòng biết ơn đối với thần Pu Pong, vị thần được xem là điểm tựa tinh thần của cộng đồng. Những người gặp khó khăn thường viết điều ước lên giấy, treo tại miếu thờ và quay lại tạ lễ khi mong cầu thành hiện thực.
Hơn cả một nghi thức tâm linh, lễ cúng Pu Pong đã trở thành nét văn hóa đặc trưng, gắn kết cộng đồng và phản ánh niềm tin sâu sắc của người dân vào sự hài hòa giữa con người và tự nhiên.
