Theo Reuters, Tòa án thương mại Mỹ vừa giáng thêm một đòn mạnh vào chính sách thuế quan của Tổng thống Donald Trump khi phán quyết rằng mức thuế tạm thời 10% áp lên hàng hóa toàn cầu là không phù hợp với luật thương mại Mỹ. Tuy nhiên, quyết định này chỉ chặn áp dụng thuế đối với hai doanh nghiệp tư nhân và bang Washington, thay vì hủy bỏ trên diện rộng.
Cụ thể, Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ tại New York đưa ra phán quyết với tỷ lệ 2-1, cho rằng ông Trump đã sử dụng sai Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974 để áp thuế. Dù vậy, tòa không ban hành lệnh đình chỉ toàn bộ chính sách, đồng nghĩa các mức thuế vẫn tiếp tục được áp dụng với phần lớn nhà nhập khẩu trong lúc chính quyền Trump kháng cáo.
Các mức thuế này dự kiến hết hiệu lực vào tháng 7 tới.
Động thái mới được xem là cú giáng tiếp theo vào tham vọng áp thuế toàn cầu của ông Trump, đặc biệt khi chỉ còn khoảng một tuần nữa là ông dự kiến gặp Chủ tịch Tập Cận Bình tại Bắc Kinh để thảo luận về căng thẳng thương mại Mỹ - Trung.
Trước đó ba tháng, Tòa án Tối cao Mỹ cũng từng bác bỏ loạt thuế quan diện rộng mà ông Trump áp đặt theo luật tình trạng khẩn cấp quốc gia.
Phản ứng trước phán quyết mới, ông Trump chỉ trích đây là quyết định từ “hai thẩm phán cực tả”.
“Không có gì khiến tôi bất ngờ với các tòa án nữa cả. Chúng tôi sẽ làm theo cách khác”, ông Trump nói với phóng viên tại Washington.
Theo Reuters, Nhà Trắng hiện vẫn có kế hoạch khôi phục các mức thuế diện rộng bằng cách viện dẫn Điều 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974 - điều khoản liên quan tới các hành vi thương mại không công bằng. Chính quyền Mỹ hiện đang tiến hành ba cuộc điều tra theo Điều 301 và dự kiến hoàn tất vào tháng 7.
Trong vụ kiện lần này, hai doanh nghiệp nhỏ gồm công ty đồ chơi Basic Fun! và nhà nhập khẩu gia vị Burlap & Barrel cho rằng chính quyền Trump cố tình dùng Điều 122 để “lách luật” sau khi Tòa án Tối cao bác bỏ các mức thuế năm 2025.
Tòa án cũng cho rằng lập luận của chính quyền Trump về “khủng hoảng cán cân thanh toán” là chưa thuyết phục. Chính phủ Mỹ từng viện dẫn mức thâm hụt thương mại hàng hóa 1.200 tỷ USD mỗi năm cùng thâm hụt tài khoản vãng lai tương đương 4% GDP để biện minh cho chính sách thuế mới.
Tuy nhiên, nhiều chuyên gia kinh tế đã phản đối lập luận này. Bà Gita Gopinath, cựu Phó Tổng giám đốc thứ nhất của International Monetary Fund, từng nhận định Mỹ không hề rơi vào khủng hoảng cán cân thanh toán - tình huống thường khiến quốc gia mất khả năng tiếp cận thị trường tài chính quốc tế.
Dù vậy, giới chuyên gia nhận định cuộc chiến pháp lý giữa chính quyền Trump và các doanh nghiệp nhập khẩu có thể còn kéo dài trong nhiều tháng tới.
