Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến bước vào loạt cuộc gặp quan trọng với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh ngày 14/5, trong bối cảnh hai nền kinh tế lớn nhất thế giới đang nỗ lực duy trì thỏa thuận đình chiến thương mại mong manh, đồng thời đối mặt hàng loạt vấn đề nhạy cảm như xung đột Iran hay vấn đề Đài Loan.
Theo Reuters, đây là chuyến thăm Trung Quốc đầu tiên của một Tổng thống Mỹ kể từ năm 2017, thời điểm ông Trump cũng từng tới Bắc Kinh trong nhiệm kỳ đầu tiên. Tuy nhiên, giới quan sát nhận định tương quan quyền lực giữa Washington và Bắc Kinh hiện đã thay đổi đáng kể so với gần một thập kỷ trước.
Tháp tùng ông Trump lần này là loạt lãnh đạo doanh nghiệp công nghệ lớn, trong đó có Elon Musk và CEO Nvidia Jensen Huang. Reuters cho biết Jensen Huang được bổ sung vào danh sách đoàn tháp tùng vào phút chót theo đề nghị trực tiếp từ ông Trump.
Nhiều doanh nghiệp Mỹ hiện muốn tháo gỡ các rào cản kinh doanh tại Trung Quốc, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ và bán dẫn. Trước chuyến đi, ông Trump tuyên bố sẽ đề nghị ông Tập Cận Bình “mở cửa” hơn nữa với doanh nghiệp Mỹ.
Theo lịch trình được Nhà Trắng công bố, hai nhà lãnh đạo sẽ có hàng loạt hoạt động chung như hội đàm tại Đại lễ đường Nhân dân, tham quan quần thể di sản quần thể Thiên Đàn và tham dự quốc yến. Sang ngày 15/5, hai bên tiếp tục có buổi trà và ăn trưa riêng.
Dù vậy, giới phân tích cho rằng ông Trump bước vào cuộc gặp trong thế yếu hơn so với trước đây. Cuộc chiến với Iran được cho là đã ảnh hưởng đáng kể đến tỷ lệ ủng hộ của ông trong nước, đồng thời khiến áp lực lạm phát gia tăng. Trong khi đó, các tòa án Mỹ cũng đang siết quyền áp thuế của tổng thống với hàng hóa nhập khẩu.
Ở chiều ngược lại, dù kinh tế Trung Quốc gặp khó khăn, ông Tập Cận Bình hiện không phải chịu áp lực chính trị lớn tương tự.
Một trong những ưu tiên lớn của hai bên là duy trì thỏa thuận đình chiến thương mại đạt được hồi tháng 10 năm ngoái, theo đó Mỹ tạm ngừng áp các mức thuế cực cao với hàng hóa Trung Quốc, còn Bắc Kinh tránh siết nguồn cung đất hiếm toàn cầu.
Washington được cho là muốn đẩy mạnh xuất khẩu máy bay Boeing, năng lượng và nông sản sang Trung Quốc nhằm giảm thâm hụt thương mại. Trong khi đó, Bắc Kinh muốn Mỹ nới lỏng hạn chế xuất khẩu thiết bị sản xuất chip và chất bán dẫn tiên tiến.
Ngoài thương mại, vấn đề Iran cũng sẽ được đưa lên bàn thảo luận. Ông Trump được cho là sẽ thúc giục Trung Quốc gây sức ép để Tehran đạt thỏa thuận với Washington nhằm chấm dứt xung đột hiện tại. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia nghi ngờ Bắc Kinh sẽ gây áp lực mạnh với Iran, bởi nước này vẫn được xem là đối trọng chiến lược quan trọng của Trung Quốc trước Mỹ.
Một chủ đề nhạy cảm khác là việc Mỹ bán vũ khí cho Đài Loan. Bắc Kinh tiếp tục phản đối mạnh mẽ gói bán vũ khí trị giá 14 tỷ USD mà Washington đang xem xét phê duyệt cho hòn đảo này.
Theo Reuters, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cũng đang lên kế hoạch cho chuyến thăm đáp lễ tới Mỹ vào cuối năm nay, đánh dấu lần đầu tiên ông tới Washington kể từ khi ông Trump trở lại Nhà Trắng vào năm 2025.
